Физика адабий чыгармаларда

Финалдык оюн

(Адабий чыгармалардан физикалык тушунукту тапкыла)

1-суроо

• Калыгулдун Ысык-Көл жөнундө айтканы:
• Кыш болуп кашкая суугу жок,
• Жай болуп каткалаң ысыгы жок.
• Мактанып жер жетерби?
• Адам мындан кетерби?!
• Ысык-Көлдөн чыкпагыла, балдар!...

Жооп

• Салыштырма жылуулук сыйымдуулук. Суунун салыштырма жылуулук сыйымдуулугу бардык заттардыкынан чоң. Ошондуктан Ысык-Көл кышкысын жылуу, жайкысын салкын.

2-суроо

• Кавказ
• Мен турам бийиктикте жалгыз гана
• Кавказдын чокусунда карды басып,
• Алыстан мени менен катарлашып.
• Бир буркут канат какпай, учат каалгып.

Жооп

• Конвекция. Жер бетинен өйдө көздөй багытталган конвекциялык агымдар буркуттун канат какпай каалгып учушуна шарт тузөт.

3-суроо

• Кошой менен Жолой Дөөнун курөшу.
• ...Чоюлса токтоп айрылбас,
• Бош тургандай жайылбас,
• Тартып көрсө чоюлган,
• Коё берсе жыйылган,
• Кылдай өөнун байкасы,
• Адамдын бейли кыйылган.
• Кандагай калкта барбы?-деп,
• Карыя Кошой айтып кеп,
• Карап тура калганы.

Жооп

• Катуу заттардын серпилгичтик касиети. Серпилгичтуу деформацсия

4-суроо

• Үмүтүм
• ...Минген тайым кучуктөн
• Уркуп кетип жалт этип,
• Тай устунөн жылмышып
• Жерге туштум жалп этип.

Жооп

• Инерция. Инерттуулук. Жаш баланын массасы кичине болгондуктан инерттуулугу кичине.