1. Күч жана масса
Маселе: Денеге 10 Н күч таасир эткенде, ал 2 м/с² ылдамдануу менен кыймылдайт. Дененин массасы канча?
Чечүү: F = ma → m = F/a = 10 Н / 2 м/с² = 5 кг
Жооп: 5 кг
2. Кинетикалык энергия
Маселе: Массасы 4 кг болгон дене 3 м/с ылдамдык менен кыймылдайт. Анын кинетикалык энергиясы канча?
Чечүү: Ek = (mv²)/2 = (4×9)/2 = 18 Дж
Жооп: 18 Дж
энергия
Маселе: 2 кг дене 5 м бийиктикте жайгашкан. Потенциалдык энергиясы канча? (g = 9.8 м/с²)
Чечүү: Ep = mgh = 2×9.8×5 = 98 Дж
Жооп: 98 Дж
4. Жумуш
Маселе: Денеге 20 Н күч менен 3 м аралыкта жумуш аткарылды. Жумуштун көлөмү канча?
Чечүү: A = F×s = 20×3 = 60 Дж
Жооп: 60 Дж
5. Күч момент
Маселе: 15 Н күч рычагдын 0.4 м учуна таасир этет. Күч момент канча?
Чечүү: M = F×d = 15×0.4 = 6 Н·м
Жооп: 6 Н·м
6. Кысым
Маселе: 200 Н күч 0.5 м² аянтка таасир этет. Кысым канча?
Чечүү: p = F/S = 200/0.5 = 400 Па
Жооп: 400 Па
7. Тығыздык
Маселе: 2 кг дененин көлөмү 0.5 м³. Тығыздыгы канча?
Чечүү: ρ = m/V = 2 / 0.5 = 4 кг/м³
Жооп: 4 кг/м³
8. Архимед күчү
Маселе: 0.2 м³ көлөмдөгү дене сууга толугу менен батырылган. Архимед күчү канча? (ρ = 1000 кг/м³, g = 10 м/с²)
Чечүү: Fа = ρgV = 1000×10×0.2 = 2000 Н
Жооп: 2000 Н
9. Жылуулук берүү
Маселе: 2 кг суу 20°Cтан 80°Cка чейин ысытылды. Жылуулук канча сарпталды? (c = 4200 Дж/кг·°C)
Чечүү: Q = cmΔt = 2×4200×(80–20) = 2×4200×60 = 504 000 Дж
Жооп: 504 000 Дж
10. Электр тогу
Маселе: Электр тогу 3 А, чыңалуу 12 В. Кубаттуулук канча?
Чечүү: P = IU = 3×12 = 36 Вт
Жооп: 36 Вт
11. Электр энергиясы
Маселе: 100 Вт лампа 2 саат күйдү. Канча энергия сарпталды?
Чечүү: A = Pt = 100×2×3600 = 720 000 Дж
Жооп: 720 000 Дж
12. Ом мыйзамы
Маселе: Чыңалуу 10 В, каршылык 5 Ом. Ток күчү канча?
Чечүү: I = U/R = 10/5 = 2 А
Жооп: 2 А
13. Жылуулук өткөрүмдүүлүк
Маселе: Темир плитанын аянты 2 м², калыңдыгы 0.01 м, температура айырмасы 50°C, λ = 80 Вт/м·К. Жылуулук агымы канча?
Чечүү: q = λ·S·ΔT / d = 80×2×50 / 0.01 = 800 000 Вт
Жооп: 800 000 Вт
14. Газдын иши
Маселе: Газ 100 кПа басымда 0.02 м³кө чейин кеңейди. Аткарылган иш канча?
Чечүү: A = pΔV = 100 000 × 0.02 = 2000 Дж
Жооп: 2000 Дж
15. Жарыктын ылдамдыгы
Маселе: Жарыктын вакуумдагы ылдамдыгы 3×10⁸ м/с. Эгер жыштыгы 6×10¹⁴ Гц болсо, толкун узундугу канча?
Чечүү: λ = c/f = 3×10⁸ / 6×10¹⁴ = 5×10⁻⁷ м
Жооп: 500 нм
16. Фотон энергиясы
Маселе: Жыштыгы 5×10¹⁴ Гц болгон фотондун энергиясы канча? (h = 6.63×10⁻³⁴ Дж·с)
Чечүү: E = hf = 6.63×10⁻³⁴ × 5×10¹⁴ = 3.315×10⁻¹⁹ Дж
Жооп: 3.32×10⁻¹⁹ Дж
17. Магнит талаасы
Маселе: Электрон 2×10⁶ м/с ылдамдык менен 0.01 Тл магнит талаада кыймылдайт. Магниттик күч канча? (q = 1.6×10⁻¹⁹ Кл, α = 90°)
Чечүү: F = qvBsinα = 1.6×10⁻¹⁹ × 2×10⁶ × 0.01 × 1 = 3.2×10⁻¹⁵ Н
Жооп: 3.2×10⁻¹⁵ Н
18. Маятниктин периоду
Маселе: Узундугу 1 м болгон жипке илинген маятниктин термелүү периоду канча? (g = 9.8 м/с²)
Чечүү: T = 2π√(l/g) = 2π√(1/9.8) ≈ 2.01 с
Жооп: 2.01 с
19. Кыймыл жолу
Маселе: Дененин баштапкы ылдамдыгы 5 м/с, ылдамдануусу 2 м/с², убакыт 4 с. Жолу канча?
Чечүү: S = v₀t + (at²)/2 = 5×4 + (2×16)/2 = 20 + 16 = 36 м
Жооп: 36 м
20. Импульс
Маселе: Массасы 3 кг болгон дене 10 м/с ылдамдык менен кыймылдайт. Импульсу канча?
Чечүү: p = mv = 3×10 = 30 кг·м/с
Жооп: 30 кг·м/с
1. Механикалык энергиянын сакталуу мыйзамы эмнени билдирет?
Жооп: Жабык системада механикалык энергия өзгөрбөйт.
2. Күчтүн өлчөнүү бирдиги кандай?
Жооп: Ньютон (Н)
3. 1 кВт⋅саат канча Джоулга барабар?
Жооп: 3.6×10⁶ Дж
4. Тығыздык кандай формула менен эсептелет?
Жооп: ρ = m / V
5. Архимед күчү кандайча пайда болот?
Жооп: Суюктук же газ тарабынан денеге жогору карай багытталган көтөрүүчү күч.
6. Жарыктын вакуумдагы ылдамдыгы канча?
Жооп: 3×10⁸ м/с
7. Ом мыйзамы кандайча айтылат?
Жооп: Ток күчү чыңалууга түз пропорционалдуу, каршылыкка тескери пропорционалдуу: I = U / R
8. Кинетикалык энергиянын формуласы кандай?
Жооп: Ek = mv² / 2
9. Потенциалдык энергия кандайча эсептелет?
Жооп: Ep = mgh
10. Жылуулук берүү кандай формула менен эсептелет?
Жооп: Q = cmΔt
11. Газдын басымынын формуласы кандай?
Жооп: p = F / S
12. Маятниктин термелүү периоду кандайча эсептелет?
Жооп: T = 2π√(l / g)
13. Электр энергиясы кандайча эсептелет?
Жооп: A = UIt
14. 1 атмосфера канча Паскальга барабар?
Жооп: 101325 Па
15. Жылуулук кыймылы деген эмне?
Жооп: Молекулалардын үзгүлтүксүз жана тартипсиз кыймылы.
16. Суунун кайноо температурасы канча?
Жооп: 100°C (деңиз деңгээлинде)
17. Электр тогунун өлчөнүү бирдиги кандай?
Жооп: Ампер (А)
18. Жарыктын сынуу кубулушу кайсы учурда болот?
Жооп: Жарык бир чөйрөдөн экинчи чөйрөгө өткөндө.
19. Фотон энергиясынын формуласы кандай?
Жооп: E = hf
20. Импульс кандайча эсептелет?
Жооп: p = mv
21. Жылуулук өткөрүмдүүлүк деген эмне? Жооп: Жылуулуктун бир денеден экинчи денеге түз байланыш аркылуу өтүшү.
22. Электр тогу кандайча пайда болот?
Жооп: Эркин заряддардын багытталган кыймылы аркылуу.
23. Күч моментин эсептөө формуласы кандай?
Жооп: M = F × d
24. Жарыктын интерференциясы деген эмне?
Жооп: Эки же андан көп жарык толкундарынын жуурулушу.
25. 1 Джоуль канчага барабар?
Жооп: 1 Н·м
26. Газдын изотермалык процесси деген эмне?
Жооп: Температура туруктуу, көлөм менен басым өзгөрөт.
27. Электр кубаты кандайча эсептелет?
Жооп: P = IU
28. Суунун тыгыздыгы канча?
Жооп: 1000 кг/м³
29. Механикалык толкун деген эмне?
Жооп: Заттын бөлүкчөлөрүнүн термелүүсү аркылуу тараган энергия.
30. Жарыктын дифракциясы кайсы учурда болот?
Жооп: Жарык тоскоолдуктан өткөндө же анын четинен айланып өткөндө.