Фразеологизмдар

Асыҡ йөҙ

Яҡты йөҙ

Асыҡ ауыҙ

Тел биҫтәһе

Иҫ китеү

Һуш китеү

Килмәгән ере юҡ

Тел өҫтөнә һалып ҡылҡылдатып йоторлоҡ,

ҡойоп эшләнгән кеүек һылыу

Әсе тел

Әрем тел

Хыялдың биле һыныу

Өмөттөң ҡойроғо өтөлөү

Баш бирмәү

Буй бирмәү

Йөрәк һыҙлау

Йөрәк әрнеү

Аҡылға килеү

Иҫкә килеү

Күңел асыу-

Күңел күтәрелеү

Ихлас күңел

Хуш күңел

Эсе тулы этлек

Ҡара уйлы

Күҙ асып йомғансы

Керпек ҡаҡҡансы

Һанға һуҡмай

Әҙәмгә һанамай

Берҙе биш итеү

Сүптән сүмәлә яһау

Хәлдән тайыу

Ҡаа тиргә төшөү

Ҡолағына ла элмәй

Бер ҡолағынан керә, икенсеһенән сыға

Ике ҡуян артынан ҡыуыу

Ике кәмәнең ҡойроғон тотоу

Бер ҡалыптан һуғылған

Бер сыбыҡтан ҡыуылған

Ләстит һатыу

Ауыҙға һыу уртлау

Үҙ көнөн үҙе күреү

Кеше елкәһендә йәшәү

Хәл алыу

Хәлдән тайыу

Бәләгә тарыу

Һыуҙан ҡоро сығыу

Ҡолағына ла элмәй

тыңламай

Кәкре ҡайынға терәтеү

Һалам ҡыҫтырыу

Баш баҫып эшләү

Минән киткәнсе, эйәһенә еткәнсе

Түбәһе күккә тейгән

Балтаһы һыуға төшкән

Ҡара тиргә батып эшләй

Эт һуғара

1

Һуҡыр бер тнн

Бер төптән

Бер ҡалыптан һуғылған

Бер сыбыҡтан ҡыуылған

Бер яҡшыға бер шаҡшы

Егет һүҙе бер булыр

2

Ике кәмәнең ҡойроғон тотоу

Ике ятып бер төшөнә кермәй

Ике һүҙҙең береһендә

Ике ут араһында

Ике аяғының береһен атламай

Ике донъя бер мөрйә

Ике ҡарға талашһа, ябалаҡҡа йөн була

Ике иҫәп – бер хисап

Ике тәкә башы бер ҡаҙанға һыймай

3

Өс таған таймаҫ, тайһа ла аумаҫ

Өҫтәүенә өс сүмес

4

Ике күҙе дүрт булыу

Дүрт яғың ҡибла

Дүрт күҙ менән көтөү

Хәбәр дүрт аяҡлы

5

Биш бармағы кеүек белә

Берҙе биш итә

Биш тинлек ҡуян – ун тинлек зыян

Ҡурҡҡанға ҡуш күренә, ҡойроғо менән биш күренә

6

Алтылағы –алтмышта

Аҫтындағын алты ай эҙләгән

Алтыла баш булмаған, алтмышта ла йәш булыр

Алты йәшәр юлға сыҡһа, алтмыш йәшәр күрешә барыр

7

Ете тапҡыр үлсә, бер тапҡыр киҫ

Ете диңгеҙ аръяғында

Ете ҡат ер аҫтында

Ете йоҙаҡ артында

Егәрленең ҡулы ете

10

Бер эшсегә ун башсы

40

Ҡырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә

Ҡылды ҡырҡҡа ярыр

Ҡырҡ кеше бер яҡлы, ҡырын кеше кире яҡлы

Ҡырҡ улың булғансы, ҡыштыр ирең булһын

50

Ике кеше бер булһа, илле кеше йөҙ булыр

70

Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ

100

Йөҙ һум аҡсаң булғансы, йөҙ дуҫың булһын

1000

Беләге бар берҙе йығыр, белеме бар меңде йығыр

Үтмәҫ тауар мең алтын

Һул аяҡтан тороу

Кәйефһеҙ тороу

Аяҡ тартмай

Барғыһы килмәй

Аяҡ-юллыҡ күрә

Насар күрә

Баштан сыҡмай

Тик уйлап тора

Баш ороу

Баш ватыу

Ныҡ уйлау

Күҙ өҫтөндә ҡаш кеүек

Бик ҡәҙерле

Күҙ ташлау

ҡарау

Дүрт күҙ менән көтөү

Ныҡ көтөү

Күҙ теймәһен

Баланы һаҡлау өсөн әйтелә

Ҡолаҡ ҡағыу

Берәй нәмәһеҙ троп ҡалыу

Ҡолаҡҡа ҡаты

Насар ишетә

Ҡолаҡ һалыу

Тыңлау

Ауыҙы ҡолағына еткән

Ҡыуанған

Ҡул һуҙыу

Ярҙам итеү

Ҡул шымарыу

Насар эшкә өйрәнеп китеү

Артына ҡулы етмәй

Ишекте (ҡапҡаны) япмай

Ҡул аҫтында

яҡында

Тел болғау

Күп һөйләү

Тел асыу

Уй-фекереңде белдереү

Телгә алыу

Билдәләп үтеү

Тырнаҡ аҫтынан кер эҙләү

Әрәм тамаҡ

Эшләмәгән кеше

Ауыҙ бешеү

Яңылыш эшләү

Ауыҙға алыу

Хәбәр һалыу

Ауыҙға ҡаратыу

Үҙенә йәлеп итеү

Теше төшкән

Ниндәйҙер өлкәлә ҙур тәжрибә туплаған

Теш батыу

булдырыу

Тиреһе ҡалын

Үтенесте тыңламаған кеше

Арыҫлан йөрәкле

батыр

Айырылғанды айыу ашар, бүленгәнде бүре ашар

Ҡуян һурпаһын эсеү

Насар ашау

Ҡуян йөрәкле

ҡурҡаҡ

Бер ҡышҡа ҡуян тиреһе лә сыҙаған

Бер аҙға

Ике ҡуян артынан ҡыуыу

Ике эште бер юлы эшләргә тырышыу

Ҡуйынында йылан аҫраған

Яуыз, аҫтыртын кешене

Эт эсәге кеүек

Ныҡ оҙон

Эт менән бесәй кеүек йәшәү

Талашып, ирешеп йәшәү

Ер аҫтында йылан көйшәгәнен дә белә

Бөтә белә

Атыраған өйрәк арты менән һыуға сумған

Аҡ эт бәләһе ҡара эткә

Нахаҡҡа ғәйепләү

Аҡ эт бәләһе ҡара эткә

Били Фому за Еремину вину

Ашыҡҡан ашҡа бешкән

Пспешишь –людей насмешишь

Ҡасып китһәң дә, сәсеп кит – ҡайтыуыңа аш булыр

Умирать собирайся, а хлеб сей

Ҡаты ағасҡа - ҡаты сөй

Каков привет, таков и ответ

Донъя көтөү йылға кисеү түгел

Жизнь прожить не поле перейти

Ятып ҡалғансы атып ҡал

Попытка не пытка

Ете тапҡыр үлсә, бер тапҡыр киҫ

Семь раз отмерь, один раз отрежь

Атына ҡарама, затына ҡара

Не смтри на кличку, смотри на птичку

Атта ла бар, тәртәлә лә

Не прав медведь, чо козу задрал, не права и коза, что в лес зашла

Балыҡ тотһаң, башынан тот

Бери быка за рога

Башланған эш – бөткән эш

Лиха беда начало

Йәне теләгән йылан ите ашаған

На вкус и цвет тварища нет

Тел Төркөстанға илтер

Язык до Киева доведет

Эсең тулы ут булһа ла, кеше алдында “уф”тимә

Хоть волком вой, да песню пой

Юраған юш килә

Про волка речь, а он навстречь

Бер боҙоҡ алма бөтә тоҡто серетә

Одна паршивая овца все стадо портит