Фразеологизмдердин мүнөздүү белгилери

cf

Сабактын темасы: Фразеологизмдердин мүнөздүү белгилери

Сабактын максаты: 1. Фразеологизмге мүнөздүү белгилерди окуп билишет. 2. Таблицанын, берилген сүрөттөрдүн негизинде фразиологизм сөздөрдү таап, маанисин чечмелешет. Сүйлөмдөрдү толукташат. 3. Сөздүн маанисин түшүнө билүү менен колдонууну үйрөнүшөт.

Сабактын максаты:

Маанини элестүү, образдуу, жандуу берет

Эки же андан ашык сөздөн турат. Өтмө мааниде

берилет.

Маанилик жактан бир бүтүндүккө ээ

Кептеги аткарган кызматы - даяр материал катары колдонулушу

Фразеологизм ширешме, бирдик, айкаш болуп бөлүнөт

Фразеологизмдер

Фразеологизмдер өз ара антонимдер да болушат

Фразеологизмдер синоним да боло алышат

Бир нече сөздөн туруп, сүйлөмдүн бир мүчөсүнүн милдетин аткарат

Туруктуу сөз айкашы

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

№

Туруктуу сөз айкашы

1

№

2

Баш канжыгада, каны көөкөрдө

Сөздөрдүн маанисинин чечмелениши

Бир үнү көктө, бир үнү жерде

3

Аябай муңкануу, зыркырап сыздоо

Зылдын кара ташы

4

5

Эркеги жок үй - бүлө

Жаман катын жаш бала

Боору катуу

Өлүм коркунучу башына келген кыйын абал

6

7

Бөйдөй кууруу

Өтө оор, көтөрө алгыс

Жок жерден айып табуу

Бөрү этектен, жоо жакадан алуу

8

Аябай ичи эзилгенче күлүү

Ийге келүү

9

10

Борбуюн көтөрүү

Мамиле куруу, кеп кеңешке көнүү

Жемелөө, тилдөө

Бөйрөктөн шыйрак чыгаруу

Кысталуу, кыйын абал

Эрезеге жетүү, чоңою

№

Туруктуу сөз айкашы

1

№

Оозунан көк түтүн булоо

2

Сөздөрдүн маанисинин чечмелениши

3

Найза бойлобоо

4

Күлүн чогуу т ө г үү

Аябай чаңкоо, суусоо

Таманына май төш өө

Тез – тез келип туруу, каттоо

5

Сайдын ташындай

6

Тайманбоо, тик кароо

Ынтымакта чогуу оокат кылуу

7

Тили оозуна батпоо

8

Этеги элек, жеңи желек болуу

Талкалоо, жок кылуу

Эч нерсеге тең келбөө

9

Чабалекейдей каттоо

Бардык жумуштарды аткаруу, эмгектенүү

10

Тик багуу

Абдан кадырлоо

Талпагын ташка жаюу

Абдан көп, арбын

Абдан күй ү н үү , к ө кс өө ,э ң с өө

C ү йл ө м толуктоо

Болор бала ушундайында эле билинет, карачы, тим эле тили буудай кууруп , ....... ........ ...... ....... тың, эң эле эпчил болуп турат.

C ү йл ө м толуктоо

• Башкаларга билгизбей, астыртан тымызын, ........ ......., ........... ......... кылып, же ң ичинен ишти б ү т ү рг ө нд ө р акы т ө л өө д ө н качышат.

C ү йл ө м толуктоо

• Капыстан жер жа ң ырткан ү нд ү укканымда чочуп кетип, денем жыйрылып, ........ ....... ...... ....... ........... ж ү р ө г ү м опкоолжуду.

Үйг ө тапшырма

• 1.Фразеологизмдердин маанисин чечмелеп жазасыңар. 2.К ө ркөм адабияттарды окуп, фразеологиялык сөздөрдү өз кебибизге колдонуп, «Учурдун уул-кыздары» деген темада текст түзөсүңөр