Ғ. Рамазанов "Ағайым хаты"

Балакaтaй районы мәғариф бүлеге
Ләүәл урта дөйөм белем биреү мәктәбе

Башҡорт әҙәбиәте
Тема:
Ғилемдар Рамазанов “Ағайым хаты"

Башҡарҙы. Хизбуллина М.М.

2020 йыл

Дәрес барышы
Сәләмләү һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Хәйерле көн!

Укытыусы. Күңелдәребеҙ күтәренке, йөҙҙәребеҙ шат, телдәребеҙ йомшарған, шулай ҙа телдәребеҙҙе шымартып алайық. Тел йомшартҡыс

кәк – күк - кәк – күк - сакыра кәкүк,
рүк - рүк - рүк - туктамай берүк.
рәк - рәк - рәк – сакыр шәберәк,
кәк – күк – кәк – күк – ниндәй аяҙ күк.

Укытыусы. Бөгөн дәрестә г.Рамазановтың тормошо һәм ижады менән тенышасакбыҙ.
Слайдта портреты сыға.
Укытыусы. F. Рамазанов 1923 йылдың 16 июнендә Сакмағаш районы Иҫке Балак
ауылында тыуған. Ете йыллыҡ мәктәптә бөтөргәс, Дәүләкән педагогия училищеһында
укый. Һуғыш башланғac, армия сафына алына. Һуғыштың башынан алып, Еңеү көнөнәсәF.
Рамазанов фронтта була. Батырлығы өсөн Ике тапкыр Кыҙыл Йондоҙ ордены менән
наградлана.
Бөгөнгө көндә F, Рамазанов бик күп китаптарҙың авторы. Шуларҙан: “Ауыл ҡыҙы",
“Байрак тураһында поэма”, “Ерән кашка" балаларға тƏFƏйенләнгән.
Слайдта кыҫкаса биографияһы сыға:
Тыуған йылы: 1923
Тыуған районы: Сакмагош
Тыуған районы: Иҫке Балак
Балалар өсөн китаптары: “Ауыл ҡыҙы”, “Байрак тураһында поэма”, “Ерән кашка".
Слайдта сыккан һөйләмдәрҙе балалар сиратлап укыйҙар һәм яҙа баралар.
Слайдта эпиграф сыға
Тормош нурлы, тормош матур,
Тыныс булыр бар якта,
Сөнки илебеҙ сигендә
Ағайым тора hакта.
( Мостай Кәрим )
Эпиграфты күмәкләп укыу
Укытыусы. Шиғырҙа нимә тураһында һүҙ бара?
Яуап. Илде һаҡлаусы һалдаттар булһа, беҙҙең илебеҙҙә һуғыш булмаҫ, беҙ матур
йәшәрбез.

Укытыусы. Дөрөҫ. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән Ватанды һаҡлаусылар тураһында
һөйләшәсәкбеҙ.
Экранға карайбыз. Һүҙлек эше бирелгән. Күмәкләп укыйбыз.
һөйкөмлө - красивый, привлекательный
Балкыу - светиться
Сынығыу - закаляться
Укытыусы. Ошо һүҙҙәр менән төрлө мәғәнәлә килгән осраҡ менән һөйләмдәр төҙөйбөҙ.
Шиғырҙы уҡытыусы тасуири укый.
Укыусылар сылбырлап тасуири укый.
Укытыусы. Һәр строфаны укып, аңлата барабыз
- Йылдар ағалар һүҙен аңлатыу. Икенсе һүҙ менән әйтеп карау.( йылдар үтәләр )
ә тағы нимә аға ала?
Тактала төркөмдәр ярышып, аға һүҙе менән һүҙбәйләнештәр яҙалар. ( һыуҙар аға, болот
аға,боз аға, йылға аға, күҙ йәше аға, кан аға, шишмә аға һ. б.
2-се, 3-сө строфаларҙы укыйбыҙ, аңлатабыз.
Ағаһы ил сигендә тора, ә кустыһы йоклай. Ниндәй бәйләнеш бар?
Яуап. Беҙ яҡшы укыһын өсөн, тыныс йоклаһын өсөн, ағайым һакта тора.
4-се строфаны уҡыу. (фотолар ярҙамында һәр уҡыусы ағаһының, туғананың
кайҙа һәм ниндәй ғәскәрҙәрҙә хеҙмәт иткәнен һөйләй )
5-се, 6-сы строфаларҙы укып аңлатын.
Балалар ағаларына хат яҙалар һәм кыскырып укыйҙар.
Укытыусы. Ил сиген һаҡлаусы ниндәй ғәскәрҙәр бар икән? Мин һеҙгә һүрәттәр күһәтәм,
һеҙ ниндәй ғәскәр икәнен әйтегез.
Слайдта ғәскәрҙәрҙең һүрәттәре һәм исемлеге сыға:
Диңгез флоты Fәскәрҙәре
ракета Fәскәрҙәре
haya Fәскәрҙәре
эске эштәр FƏСкәрҙәре
танк Fәскәрҙәре
hауа көстәренә каршы Fәскәрҙәр
Укытыусы. Һеҙ нисек уйлайһығыҙ, тыуған илгә хеҙмәт итеү кәрәкме һәм ни өсөн?
Ә ҡыҙҙар хеҙмәт итәме?
Слайдта кыҙҙар – һалдаттар һүрәттәре сыға
Төркөмләп эшләү.
Карточкалар таратылып бирелә.
Нимә артык? Ни өсөн?
Дөрөҫ яуап слайдта сыға

Беренсе төркөм
ватан, Тыуған ил, Тыуған ер, һалдат
FƏСкәр, отряд, рота, ауыл
пилотка, фуражка, эшләпә, ПОгон
мылтык, пистолет, байрак, пулемет
-
Икенсе төркөм
МӘКТӘП, Дәфтәр, КӘЛӘм, хәрби
ил сиге, диңгеҙ флоты, кустыМДЫҢ йокоһо, хәрби корабль
ағай, апай, күрше, һалдат, автомат
капитан, бригадир, директор, диңгеҙ
-
Үҙ аллы эш. Мәкәлдәрҙең дауамын табабыҙ һәм мәғәнәһен аңлатабыз
Дөрөҫ яуап слайдта сыға
Беренсе төркөм
Егет үҙе өСӨН Тыуа, Иле өсөн үлƏ
Ата- улы гына булма, халкыңдың да улы бул
Алтын-КӨМӨш яуған ерҙән тыуған-үҫКӘН ИЛ ЯҠШЫ
Батырҙың үҙе үлһә лә, даны үлмәЙ
Икенсе төркөм
Үҙ илең-алтын бишек
Ир акылы – бер алтын, Ил акылы мең алтын
Батыр бер үлә, ҡуркак кырк үлә
Якшы ир – ил терәге
Укытыусы. Дөрөҫ балалар, мәҡәлдәр Тыуған ил, батырҙар, уны һаҡлаусылар тураһында. Ә
хәҙер эпиграфты Яңынан иҫкә төшөрөп, кыскырып укып китәйек.
Һығымта. Бөгөн дәрестә нимә тураһында һөйләштек, үҙебеҙ өсөн нимә алдық?
Кыскаса ғына яуаптар алына.
Баһа ҡуйыу.
Өй эше. Шиғырҙан өҙөк ятларга.