Г1алг1ай кицаш-урок лекци.

Урок № 10.

Тема: Кицаш .

Лоарх1ам: кицашка халкъа говзал,хьаькъал,цун психологи гуш хилар гучадаккхар;цар ма1ан а мотт а тахка бераш 1омадар .

Гойтара г1ирс: кицай сборник.

Урока никъ :

I. Кийчо ю ха.

II. Хьехархочун лекци.

Г1алг1ай багахбувцама юкъе йоккха моттиг д1алоацаш да халкъа хьаькъал,цун психологи гойташ дола халкъо ше в1ашаг1дехка дола лоаццеи хьаькъал долаш аьннеи дола кицаш."Кица"яха дош шера а цхьалха а ма1ан долаш да.Цкъаза сага хьехам беш йолча притчах а фаьлгах а оал вайнаха кица.Ду-ккхача халкъий санна,г1алг1ай кицаш а лоацца да,совнаг1 дола дош ловш яц ер жанр. Ира дош мел ч1оаг1а да дика ховш хиннаб вай даьй-кицай кхолламхой.Деша низ бувцаш долча кицаша йоах:"Топо ца1 вийнав,дешо ийс вийнав","Хозача дешо лакха лоам бошабаьб","Хозача дешо 1урга чура лехьа баьккхаб",Наькъа б1оахала,черсий йоккхала -цкъа техача тоъаргья дикача дына шод.Майдана йоккха-ла,наьха дукхала - цкъа аьлча тоъаргда харцхургдоаца дош".

Аьннача моттигага хьежжа гучадоал кица ма1ан.Саг кхетаве,дукха къамаьл ца а деш,хьаькъале кица доаладича тешамег1а хул цхьайолча хана.Масала:"Ала йо1ага,хаза несийна".Духхьал ма1ан дича,цу кицо йоах:хьайна несас дича бакъахьа хеташ дола х1ама йо1ага де ала - несийна ховргда,из де дезалга.

1алаьмате дукха да г1алг1ай кицашта юкъе хьайбан,аькхан оамалаш белгалъеш дола кицаш:цогала говзал а х1илла а гойташ дола:"Цогал къардаьр -цогала к1ориг я","Хьо цогал дале,со цогала ц1ог да; вира 1овдалал гойташ дола:"Вирах ды хургбац","Вира ба1ашка мара сацац"Кхыча дийнатех дола кицаш:"Низ болча хьакхо наькъ юккъера 1а1а баьккхаб","Зама яьлча ховргда берза ше турпал йолга", "1атта 1аса деза,1аса шура еза","Истара фоарт ч1оаг1а я",иштта кхыдараш а.

Дукха да эздел,хьурмат де хар,бакълер дувцаш дола кицаш.Царна юкъе дика гуш я халкъа психоло-ги а моральни принципаш а:"Шийна ца ховр хаттар эхь дац","Юстара лийнначох йис кхийттай","Пхье-г1а т1ара белам - кхуврчара бала ба","Дукха 1ийхача циско дахка лаьцабац","Эг1а догьэттача доттаг1-чо тура т1ара чаккхам йийхай","Юврг-1ага хьажже мара ког 1о ма бахийта", "Къахьа дале а бакъдар тол"...

Йоккха моттиг д1алоац вай кицашта юкъе Даьхе езара нах т1ахьехаш долча кицаша:"Т1ехкаш а елх ший даьй мохк дагабехе","Ший мехка доацача эро пхьагал лаьцаяц",..

Бераш,оаш зийна хургда,кицай мотт лоацеи иреи хилар.Моллаг1а кица вай хьаийцача,чулоацам к1оаргеи,мотт иреи,лоацеи гу вайна из.

III. Учебника т1ара "Кицаш"яха статья 1оешийт дешархошка.

IV. Шоашта ховш дола кицаш дувц дешархоша,цар къайлаг1ара ма1ан хьа а оалаш.

V. Урока корта бар.

VI. Ц1аг1а : юхахьадувца, О.22 - 23, 4 -6 кица ха.