Գիտելիքների ստուգում մայրենի առարկայից

Մատենադարան բառը կազմված է և բաղադրիչներից: Մատյան հնում նշանակել է , իսկ դարան նշանակում է , , այսինքն՝ Մատենադարանը գրապահոց է:

Հին ժամանակներում հայերը, ինչպես և այլ ժողովուրդներ, գրքերը գրում էին ձեռքով: Այդ պատճառով էլ դրանք կոչվում են ձեռագիր մատյաններ: Դրանցից շատերը մագաղաթից են: Մագաղաթը հատուկ եղանակով պատրաստում էին հորթի, գառան կամ ուլի կաշվից: Մարդիկ կային, որոնք տարբեր հեղինակների գրվածքներն արտագրում էին մագաղաթե թերթերի վրա: Նրանց գրիչներ էին անվանում: Իսկ մատյանները պատկերազարդող նկարիչներին ծաղկող էին անվանում: Հետո ուրիշ վարպետներ մագաղաթները միացնում էին, կազմում ու գիրք դարձնում:

Հայերեն հազարավոր ձեռագիր մատյաններ այժմ պահվում են Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում: Այդ պատճառով էլ այն հաճախ կոչում են ձեռագրատուն:

Ձեռագրերից շուրջ տասնչորս հազարը հայերեն են, երկու հազար ութ հարյուրը՝ օտար լեզուներով: Սրանց մեջ կան արաբերեն, հունարեն, պարսկերեն և այլ լեզուներով մատյաններ: Դրանք վերաբերում են գիտության ու մշակույթի տարբեր բնագավառների՝ պատմություն, գրականություն, քերականություն, մաթեմատիկա, աշխարհագրություն և այլն:

Հայ մարդիկ իրենց կյանքի գնով են փրկել ձեռագրերը:

Բազում վտանգների միջով են անցել ձեռագրերը, մարդկանց նման գերի են տարվել և հրից ու սրից փրկվելով՝ եկել, մեզ են հասել: Դրանք հայ ժողովրդի տառապանքների ու հաղթանակների, նրա ազատասեր ու ստեղծագործ ոգու վկաներն են:

1-ին մաս

1. Հնում մարդիկ ինչի՞ վրա էին գրում:

Պատասխան՝ _____________________________________________________________________________________

2. Մարդիկ առաջ ինչպե՞ս էին անվանում գրքերը:

ա) Ձեռագիր մատյան

բ) Թերթեր

գ) Գրքեր

դ) Գրքերի պահոց:

3. Ուշադիր կարդա՛ տեքստը և պատասխանի՛ր տրված հարցերին:

ա) Ինչից էին պատրաստում մագաղաթը:

ա) Թղթից

բ) Ստվարաթղթից

գ) Կենդանու կաշվից

դ) Փայտանյութից:

բ) Մատենադարանն ինչո՞ւ են անվանում նաև ձեռագրատուն:

Պատասխան՝ ________________________________________________________________

4. Մագաղաթի վրա գրող մարդկանց ինչպե՞ս էին անվանում:

Պատասխան՝ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5. ա) Ինչպիսի ունեն Մատենադարանում պահվող ձեռագրերը :

Պատասխան՝ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

բ) Ըստ տեքստի՝ մագաղաթները ինչպիսի՞ նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի համար :

Պատասխան՝ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

2-րդ մաս

Կատարի՛ր տրված առաջադրանքները:

6. Տրված բառակապակցությունների ընդգծված բառերում բաց թողած տեղում դատարկ է: Արտագրի՛ր ընդգծված բառերը՝ դատարկ վանդակի փոխարեն լրացնելով անհրաժեշտ տառը:

Ահեղ մ__իկ, արջի որ__

Օրվա հեր__ապահ, երկարավիզ ընձու__տ

Պատասխան՝ ________________________________, _______________________________________, ___________________________________________, _________________________________________

7. Ո՞ր բառի իմաստն է՝ փորելով գետնի տակից որևէ հին բան հանել:

1. Պեղել

2. Զննել

3. Նշմարել

4. Կերտել

8. Տրված բառերից ո՞րի դիմաց է ճիշտ նշված նրա տեսակը՝ ըստ կազմության:

1 ) Մոխրագույն-բարդածանցավոր բառ

2)Թռիչք-պարզ բառ

3)Ճառագայթաձև-ածանցավոր բառ

4)Ավտոմեքենա-անհոդակապ բառ

9. Տրված բառերից յուրաքանչյուրը բնութագրված է որպես խոսքի մաս: Ո՞ր տարբերակում սխալ կա:

1. Բուրավետ- ածական

2. Հնարամիտ- գոյական

3. Մեկ- թվական

4. Որովհետև- շաղկապ

10. Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական:

Բարբադոսում շատ են հանդիպում նաև թռչող ձկների արձաններով շատրվանները:

Պատասխան՝ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________