Gramatika 12 klas

Uroon örüyüşü

etapları

Verilän

vakıt

Aradakı neetlär

Üüretmenin

metodları hem kolaylıkları

Uroon içindeleri

Üüredicinin çalışması

Üürenicilerin çalışması

Kantarlamak

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

XI

XII

XIII

XIV

1m.

3m.

(4m.)

2m.

(6m.)

6m.

(12m.)

3m.(15m.)

5m.

(20m.)

4m.

(24m.)

2m.

(26m.)

5m.

(31m.)

4m.

(35m.)

4m.

(39m.)

3m.

(42m.)

2 m.

(44m.)

1m.

(4 5m.)

Kantarlamaa üürenicilerin hazırlıını uroo

Tanıştırmaa eni temaylan hem uroon neetlerinnän

Tanıştırmaa uroon epigrafınnan

Kontrol etmää üürenicilerin becermeklerini yaratma-fikirlemä yazmasında

Zenginnetmää laf zebilliini

Göstermää kendi bilgilerini bütünneştirici laflar için

Becermää kullanmaa teoriyayı praktikada, shemalara görä kurmaa cümlä

Açıklamaa birsoy cümlä payların hem bütünneştirici lafların baalantısını

Kaaviletmää becermeklerini kurmaa cümlä bütünneştirici laflarlan

Kaaviletmää becermeklerini bütünneştirici laflarda durguçluk nışannarı

İlertletmää yaratıcılık becermeklerini

Üüretmää yapmaa çıkış kabul edilmiş bilgilerä

Dooru annamaa evdeki işi

Becermää arkadaşların bilgilerini kantarlamaa

Orgmoment

Eni temaylan tanışmak, neetlerin açıklanması

Epigraflan tanışmak

Evdeki işin kontrol edilmesi

eni laflarlan tanışmak

Model sınışların çözülmesi

Sınış

Soruş-cuvap konuşması

Sınış (oyun gibi)

Sınış

Yaratıcılık işi

Çıkış

Evdeki işin verilmesi

Notalamak

-Zaman hayır olsun!

-Görerim, ani ii haldaysınız, sanêrım, ani dersimiz büün çok faydalı geçecek hem meraklı.

Büünkü uroon teması hem neetleri:

“Birsoy paylarda bütünneştirici laflar.”

Ya, gelin, görün, dostlarım:

Çalêr, öter kırlar.

Eni bir yaşamak kurêr

Bizim gagauzlar.

(K. Vasilioglu şiirindä “Şanlı ol sän, halkım!”)

- Nesoy eni yaşamak düzer gagauzlar?

- Var mı bu sölpettä birsoy paylar?

Sıralayın onnarı.

-Nesoy cümlä payı olacek onnar?

Evdeki iş verildiydi sizä yazmaa yaratma-fikirlemä:” Halkın serbestlii-halkın elindä”, kullanarak cümlelerdä birsoy paylar.

Birkaçı da lääzımdı yazsın 2-3 cümlä birsoy paylarlan gagauzların istoriyasından.

Gagauziya Avtonomiyanın zaabitleri çok çalışêrlar, ki gagauz halkında olsun serbestlik.

- Hepsi mi lafları siz annêêrsınız?

-Tanışalım eni laflarlan;

zaabit-

zaabitlik-

zaabitlik etmää-

-Nesoy zaabit var? Düzün lafbirleşmeleri.

Z a a b i t (nesoy?)

-Böleriz klası iki paya.

I payı olacek teoretiklär, II payı- aaraştırıcılar.

Teoretiklär shemalara bakarak düzerlär soruşlar da koyêrlar onnarı aaraştırıcılara.

Aaraştırıcılar bu vakıt düzerlär cümlä zaabitliktä bulunan insannar için, kullanarak birsoy cümlä payları.

1. -

2. [ … ]

3. [ ...]

4. [ ...]

-Başarın cümleleri o türlü, ki onnarı

yakışsın payetmää shemalara görä.

Gagauzlar, bulgarlar...

Gagauzların tabeetleri: çalışkannıı...

Büün Gagauziyada yaşayan insan... bu türlü:

- Bulun bu cümlelerdä bütünneştirici lafları, gösterin onnarın sintaksis rolunu.

-Nicä baalı bünneştirici laflar birsoy paylarlan?

-Verili gramatika temelinä görä herbir bölük düzer birär cümlä bütünneştirici laflan.(kubu atıp, belli olêr, angı laflan lääzım düzmää cümlä)

bütünneştirici laflar:

-küülär (sarêr küülär)

-kasabalar (bulunêr kasabalar)

-aaçlar ( zenginneder aaçlar)

-kuşlar (yaşêêr kuşlar)

-zarzavatlar (büüyerlär zarzavatlar)

-meyvalar (var meyvalar)

Verili cümlelerin shemalarını düzün

Hem gagauzlar hem bulgarlar hem urumnar hepsi istärdi yaşamaa serbest Balkanda.

Oguzların vardı türlü zanaatları balıkçılık sepicilik ça nakçılık alış-verişçilik.

M. Çakir N.Baboglu D. Tanasoglu G Gaydarcı bunnar Gagauziyanın hatırlı anılmış adamnarı.

Aşaada verili laflarlan şiiri başarın, ki olsun rifmalı hem maanalı bir sölpet.

Kalktı, gagauzlar, zorlukları, attı, tozdan, dayanıklı, küldän.

Sölpetin ilk sırası verili:

Bucak, çiçek gibi, açtı...

• Nesoy büünkü uroon teması?

• Tamannadık mı biz uroon neetlerini?

• Nesoy taa bir tema açıklandı büünkü urokta, hem angısı yardım etti bizä tamamnamaa uroon neetlerini?

Yazmaa ese “Gagauziya 10 yıldan sora” .

Uroon eksperti açıkla notaları.

Uroomuz etişti sonuna.Hepsiniz bu urokta çalıştınız gözäl. Umutlanêrım, ani sizin yardımınızlan bizim Gagauziya Avtonomiyamız açacek, taa zenginneyecek, insan da serbestliktä yaşayacek.

İsteerim başarmaa uroomuzu bu gözäl sıralarlan, angılarını baaşlamış Bucaa – duuma tarafına -anılmış gagauz şairi K.Vasilioglu şiirindä “Şanlı ol sän, halkım!”

Bucak, çiçek gibi, açtı

Tozdan, küldän kalktı.

Dayanaklı gagauzlar

Zorlukları attı.

Binnärlän yıl yaşa, Bucak!

Sarsın seni dostlar.

Yıldan-yıla çetin dursun

Erdä gagauzlar!

-Çok saa ol deerim sizä büünkü urok için. Kalın saalıcaklan!

-Zaman hayır olsun!

Dikat sesleerlär, tefterlerdä yazêrlar.

-Kurdular kendi Avtonomiyasını, var kendi teritoriyaları...

-Gelin, görün, çalêr, öter.

-Predikat.

Okuyêrlar kendi yaratmalarını hem cümlelerini

-Zaabit annaşılmêêr.

Doorulukçu z uslu

arif a bilgiç

akıllı a iilikçi

sert b esaplı

dayanıklı i acızgan

annayar t üürenik

2 üürenici işleerlär taftada individual kartoçkalarlan.

Yazêrlar tefterlerä cümlelerini.

Teoretiklär düzer soruşları:

1. Ne gösteriler bu türlü nışannan?

2. Nesoy durguçluk nışannarı koyulêr, açan bütünneştirici laf bulunêr birsoy payların önündä?

3. Nesoy durguçluk nışannarı koyulêr, açan bütünneştirici laf bulunêr birsoy payların sonunda?

4. Nesoy durguçluk nışannarı koyulêr, açan birsoy payların ardına yazılêr cümlenin kalan lafları?

Aaraştırıcılar yazıp-okuyêrlar cümlelerini hem cuvap ederlär soruşlara.

Başarêrlar cümleleri verili shemalara görä.

1. Gagauzlar, bulgarlar, moldovannar – hepsi bu halklar yaşêêrlar Gagauziyada.

2. Gagauzların tabeetleri: çalışkannıı, işçilii, girginnii - yardım eder halka yaşamaa sebestliktä.

3. Büün Gagauziyada yaşayan insan isteer yaşamaa bu türlü:uygunnukta,serbestliktä, varlıkta.

1. hepsi – subyekt

2. Gagauzların tabeetleri – subyekt

3. bu türlü - hallık

Bir soruşa cuvap ederlär, bir cümlä payı olêrlar

Klas bölük 4 paya .Herbir pay düzer kendi cümlelerini.

Düzerlär shema.

1 .[hem ,hem ,hem - ... ]

2 .[... : , , , ]

3.[ , , , - ...]

Verili laflarlan düzerlär şiir sölpeti.

Bucak, çiçek gibi, açtı

Tozdan, küldän kalktı.

Dayanaklı gagauzlar

Zorlukları attı

-İkinci tema baalı gagauzların serbestliinnän.

yazêrlar tefterlerdä evdeki işi

Ekspert notaları koyêr, komentariya yapêr.

-Saalıcaklan!

aazdan cuvaplar

İndividual

Aazdan cuvaplar

İndividual, kartoçkaylan işlemäk

Grupalarda iş,

Kombinir kantarlaması

Aazdan cuvaplar

Biri-birini kantarlamak

Kombinir kantarlaması

İndividual

Aazdan cuvaplar