ԴԱՍԻ ՊԼԱՆ 2
Դասարան - 7-րդ
Առարկա - Համաշխարհային
պատմություն
Թեմա - Աշխարհագրական մեծ
հայտնագործություններ
| | Դասի թեման | Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ |
| | Դասի նպատակը | .Թվարկել-ծովային և քաղաքային նշանավոր հայտնագորխություններ կատարողների: .Նկարագրել-աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունները և դրանց հետևանքները: .Ներկայացնել-աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների պատմական հետևանքները: |
| | Խնդիր | .Կարողանալ օգտվել քարտեզից .Հստակեցնել արշավախմբերի անցած ճանապարհը: .Ձևավորել վերլուծելու, խմբում աշխատելու կարողություններ: .Նպաստավոր պայմաններ ստեղծել համագործակցային աշխատանքի ճիշտ կազմակերպման համար: |
| | Դասից հետո աշակերտները կիմանան | .Եվրոպացիները ինչու սկսեցին փնտրել դեպի Հնդկաստան տանող ծովային ուղիներ: .Ով էր գլխավորում շուրջերկրյա առաջին ճանապարհորդությունը: .Ում գլխավորությամբ իսպանացիները գրավեցին Մեքսիկան: .Ացտեկների պետությունը երբ և որտեղ է ստեղծվել: |
| Դասից հետո աշակերտները կկարողանան | .Ներկայացնել աշխարհագրական հայտնագործությունների պատմական հետևանքները: .Վերլուծել աշխարհագրական հայտնագործությունների պատճառները: .Ներկայացնել հնդկացիական ցեղերին բնորոշ առանձնահատկությունները: |
| Ուսումնադիտողական պարագաներ | Դասագիրք, տետր, քարտեզ, բաշխիչ նյութեր |
| Դասատիպեր | Համկցված |
| Ուսուցման մեթոդներ և հնարներ | Զրույց, մտագրոհ, դասախոսություն, ապագայի անիվ, |
| Հիմնական հասկացություններ | Քրիստափոր Կոլումբոս, Վասկո դա Գամա, Ամերւգո Վեսպուչի, Մագելան, ացտեկներ,ինկեր,Պիսարո, մայաներ,Մոնթեսումա: |
| | | Դասի ընթացքը- Խթանում Դասը սկսվում է Աշխարհագրական հայտնագործությունների մասին ներածական փոքրիկ զրույցով :Աշակերտների ուշադրությունը կենտրոնոցվում է դասի առանցքային հարցերի վրա: Ապա անց է կացվում մտքերի մտագրոհ՝ Աշխարհագրական հայտնագործություններ գաղափարի շուրջ:/Պահպանելով միջառարկայական կապը /: Մտագրոհ Գրառվում են աշակերտների բոլոր կարծիքները: Իմաստի ընկալում Այնուհետ դասարանը բաժանվում է խմբերի և աշխատանքը շարունակվում է համագործակցային փոքր խմբերով /յուրաքանչյուր խմբի բաժանվում է նախօրոք պատրաստած նյութեր, խմբերը օգտվում են նաև դասագրքից/: 1խումբ__ 1492թ. Քրիստափոր Կոլումբոս 2խումբ_ 1498թ. Վասկո դա Գամա 3խումբ__ 1519-1521թթ. Ֆերնան Մագելան 4խումբ_ ացտեկներ, մայաներ, ինկեր /աշխատանքը ներկայացնել Վենի դիագրամի միջոցով/ .Քննարկումը ավելի իրական դարձնելու համար աշակերտները օգտվում են նաև դասագրքի քարտեզից : Քննարկելուց հետո խմբերը. . ներկայացնում են իրենց աշխատանքները . . Գրատախտակին փակցված քարտեզին /նախօրոք գունավոր թղթերից պատրաստված/ մագնիսների օգնությամբ ցույյց են տալիս արշավախմբերի անցած ճանապարհը: . Ցույց են տալիս Ացտեկների, Մայաների, Ինկերի սովորույթների, կրոնական արարողությունների և այլ բնագավառների առանձնահատկություններն ու տարբերությունները: . Յուրաքանչյուր խումբ լրացնում է նախօրոք կազմած գծակարգը. | Թվական | Իրադարձություն | Նշանավոր անձինք | | | | | կՇՌԱԴԱՏՈՒՄ. Դասի վերջում անց է կացվում համադասարանական քննարկում Պատճառները | ԱՇԽԱՐՀԱԳՐԱԿԱՆ ՄԵԾ ՀԱՅՏՆԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ | Հետևանքները Տնային առաջադրանք-Կարդալ տեքստը և պատրաստել պատասխան ըստ դասագրքի հարցերի: |
Բաշխիչ նյութեր
1451թ., Ջենովա
Իտալացի ճանապարհորդ Ք. Կոլումբոսի հայտնագործություններն ունեն համաշխարհային նշանակություն: Նա է հայտնագործել Ամերիկա մայրցամաքը, սկսվել է Աշխարահագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանը:
Իտալացի ծովագնաց Քրիստափոր Կոլումբոսը, XV դարի վերջին Հնդկաստան և Չինաստան տանող ծովային ուղի գտնելու նպատակով, հիմնվելով արդեն հաստատված Երկրի գնդաձևության գաղափարի վրա, վճռեց նավարկել ոչ թե դեպի արևելք` Աֆրիկայի շուրջը, այլ դեպի Արևմուտք` կտրելով Ատալնտյան օվկիանոսը:
Ճամփորդությունից առաջ Կոլումբոսի և կառավարության միջև կնքվել է մի պայմանագիր, ըստ որի` նա ժառանգական իրավունքներով նշանակվում էր օվկիանոսում հայտնագործված բոլոր կղզիների ու ծովերի ծովակալ, փոխարքա և գեներալ նահանգապետ:
Կոլումբոսն առաջին ճանապարհորդության (1492–93 թթ.) դուրս եկավ երեք եռակայմ առագաստանավերով («Սանտա Մարիա», «Նինյա», «Պինտա»:
Հյուսիսային Ամերիկյան կղզին Արևելյան Ասիայի մայրցամաքի հետ սխալվելով, նրա բնակիչներին անվանեց «հնդիկներ» :
1480 թ.,
Ֆ. Մագելանը կատարել է առաջին շուրջերկրյա նավարկությունը, ապացուցել, որ Համաշխարհային օվկիանոսը միասնական է:
Պորտուգալացի ծովագնաց Ֆ. Մագելանը 1505–12թթ-ին մասնակցել է պորտուգալական արշավախմբերին: Նա համոզված էր, որ Հարավային ծովի և Ատլանտյան օվկիանոսի միջև կա մի նեղուց, այսինքն՝ ավելի կարճ ճանապարհ, որն Իսպանիան կկապեր Հնդկաստանի և Համեմունքների կղզիների (Ինդոնեզիա) հետ:
Այդ նպատակով իսպանական Կառլոս I թագավորի հովանավորությամբ 1519 թ-ի սեպտեմբերի 20-ին Մագելանի ղեկավարած 5 նավից բաղկացած արշավախումբն ուղևորվեց դեպի արևմուտք: Կտրելով Ատլանտյան օվկիանոսը՝ հայտնաբերեց մի շարք կղզիներ ու հասավ Հարավային Ամերիկայի ափերը՝ Լա Պլատայի գետաբերան: Անցնելով Հարավային Ամերիկան Հրո Երկիր կղզուց բաժանող իր իսկ հայտնագործած նեղուցով (հետագայում կոչվեց Մագելանի նեղուց)՝ կտրեց Խաղաղ օվկիանոսը (17.000 կմ) և նավարկեց դեպի Ֆիլիպինյան կղզիներ: Տեղացիների հետ ընդհարման ժամանակ, սակայն, Մագելանը սպանվեց: Ամբողջ արշավախմբից Իսպանիա վերադարձավ միայն «Վիկտորիա» նավը՝ անցնելով Հնդկական օվկիանոսն ու շրջանցելով Աֆրիկան: Այդպես կատարվեց առաջին շուրջերկրյա նավարկությունը, որը գիտական խոշոր նշանակություն ունեցավ:
Վասկո դա Գաման Աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների ժամանակաշրջանի խոշորագույն ներկայացուցիչներից է. հայտնագործել է Եվրոպայից Հնդկաստան տանող շուրջաֆրիկյան ծովային ուղին:
Պորտուգալացի ծովագնացը բազմիցս մասնակցել է դեպի Աֆրիկայի ափերը կազմակերպված մի քանի արշավախմբերի, ապա նշանակվել է դեպի Հնդկաստան տանող ճանապարհը գտնելու համար կազմակերպված արշավախմբի ղեկավար: Այդ նպատակով 1497 թ-ի հուլիսի 8-ին երեք նավերով («Սան Գաբրիել», «Սան Ռաֆայել», «Բերրիու») դուրս է եկել նավարկության, անցել Աֆրիկայի ատլանտյան ափով, շրջանցել Բարեհուսո հրվանդանը, հասել Զամբեզի գետի գետաբերան, ապա Աֆրիկայի արևելյան ափերով անցել Մոզամբիկի նեղուցը և 1498 թ-ին հասել Կալիկուտ (Հնդկաստան): 1502–03 և 1504 թթ-ին կատարել է ևս 2 ճանապարհորդություն դեպի Հնդկաստան: 1524 թ-ին փոխարքա է նշանակվել Հնդկաստանում, 3-րդ անգամ մեկնել է այնտեղ, բայց, շատ չանցած մահացել է:
Առարկա- Միջին դարեր
Դասրան- 7-րդ
Թեմա - Նոր Եվրոպայի ծնունդը
Առաջադրանքների քանակը՝ 16
Առավելագույն միավորների քանակը ՝ 10 միավոր:
Ընտրովի պատասխաններով առաջադրանքներ /1-6 /
յուրաքնչյուր ճիշտ պատասխանը գնահատվում է 0.25 միավոր/
1.Հնդկաստան տանող ծովային ճանապարհը հայտնագործեց .
ա.Մագելանը, բ.Վասկո Դա Գամման,
գ.Քրիստափոր Կոլոմբոսը դ.Ամերիգո Վեսպուչին:
2.Իսպանական նվաճողները, Կորտեսի գլխավորությամբ, Մեքսիկան գրավեցին.
ա.1323թ., բ.1222թ.,
գ.1519թ., դ.1415թ.:
3.Որ ժամանակահատվածն է ընդգրկում Վերածնությունը/Ռենասանս/.
ա.9-10-րդ դարեր, բ.14-16-րդ դարեր
գ.18-19-րդ դարեր, դ.5-7-րդ դարեր
4.Որ ժամանակաշրջանն է ընդգրկում իտալական Բարձր Վերածնունդը ,
ա.15-րդ դարի վերջից -16-րդ դարի առաջին քառորդը,,
բ.16—րդ դարի վերջից-17-րդ դարի առաջին կեսը;
գ.15-րդ դարը,
դ.17-րդ դարը
5.Երեսնամյա պատերազմը տեղի է ունեցել
ա.1555-1558թթ. , բ.1618-1648թ.,
գ.1323-1325թթ., դ.1747-1749թթ.
6.Նա ողջակիզվեց իր գաղափարների պատճառով.
ա. Ջորդանո Բռունո, բ.Ֆրենսիս Բեկոն,
գ.Գալիլեյո Գալիլեյ, դ.Ն.Կոպոռնիկոս:
Համպատասխանեցում պահանջող առաջադրանք ՝4 փաստի /7/
/յուրաքանչյուր ճիշտ պատասխանը գնահատվում է 0.25միավոր/
7.Հեղինակները համապատասխանեցնել ստեղծագործություններին.
1.Ռաֆայել Սանտի 2.Լեոնարդո դա Վինչի
3.Դանթե Ալիգերի,
4.Թովմաս Մոր:
ա.Ուտոպիա,
բ.Սիքստինյան Տիրամայրը,
գ.Աստվածային կատակերգություն,
դ.Մոնա Լիզա,
ե.Անառակ որդու վերադարձը:
Ժամանակագրական հաջորդականություն պահանջող
առաջադրանք՝ 5 փաստից / 8/
/ յուրաքանչյուր ճիշտ պատասխանը գնահատվում է 0.25մ/
8.Իրադարձությունները դասավորել ժամանակագրական հաջորդականությամբ.
ա. Անգլիայում կաթոլիկ եկեղեցու տիրապետությունը չեզոքացվեց Էլիզաբեթ 1-ին թագուհու կողմից:
բ. Իսպանական նվաճողները Պիսարոյի գլխավորությամբ գրավեցին ինկերի պետությունը:
գ. Բողոքական եկեղեու առաջացումը Անգլիայում:
դ.Երեսնամյա պատերազմ:
Լրացնել բաց թողնված բառերը /յուրաքանչյուրը 0.5մ./
9.Հնդկացիական երեք ցեղերն էին.
1.______________________,2.__________________3.___________________:
Կառուցված պատասխաններով առաջադրանքներ /9-14/
/յուրաքանչյուր ճիշտ պատսխանը գնահատվում է 0.5 միավոր/
10. Առաջին ծովայի շուրջերկրա ճանապարհորդությունը կատարեց __________ը ___________թվականին:
11. Ռեֆորմացիան սկսվել է 1517թ. հոկտեմբերի 31-ին Գերմանիայի________________քաղաքում Մարտին Լյութերի 95 դրույթներով:
12.Մայաների քաղաք –պետություններ______________թերակղզում էին:
13. Ըստ Ֆրենսիս Բեկոնի շրջապատող միջավայրը և բնությունը անհրաժեշտ է ուսումնասիրել _____________միջոցով:
14.Նիդեռլանդներում Ռեֆորմացիայի շարժումը վերաճեց ազգային-ազատագրական պատերազմի___________________թվականին :
15. Ուտոպիա աշխատության հեղինակն է __________________:
Ազատ շարադրանք /2մ./
16.Վեստֆալյան հաշտության պայմանագիր_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Թեմատիկ գրավոր աշխատանքի գնահատման աղյուսակ
| Առաջադրաքների քանակը | Առաջադրանքների տեսակը | Յուրաքանչյուր ճիշտ պատասխանի միավորը | Ընդամենը |
| 6 | Ընտրովի պատասխաններով | 0.25 | 1.5 |
| 1 | Համապատասխանեցում պահանջող | 0.25 | 1 |
| 1 | Ժամանակագրական հաջորդականություն պահանջող | 0.25 | 1 |
| 1 | Լրացնել բաց թողնված բառերը | 0.5 | 1.5 |
| 1 | Կառուցված պատասխաններով | 0.25 | 3 |
| 1 | Շարադրանք | | 2 |