Հրամայական եղանակ

Հրամայական եղանակ

Հրամայական եղանակը ունի միայն ապառնի ժամանակ և երկրորդ դեմք՝ եզակի և հոգնակի թվերով:

Հրամայական եղանակը ցույց է տալիս խոսակցին ուղղված հրաման, կարգադրություն, խնդրանք:

Հրամայական եղանակով դրված բառերի վերջին վանկի ձայնավորը ստանում է շեշտ ( ՛ ):

Տարբեր տիպի բայերի հրամայական եղանակը կազմվում է տարբեր ձևերով:
 

Ե խոնարհման պարզ  բայերի՝
• եզակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով -իր վերջավորությունը,
• հոգնակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով եք վերջավորությունը՝ երգի՛ր, երգե՛ք, հրի՛ր, հրե՛ք:

Գրել, ջրել, արտասանել, հաջորդել

Ա խոնարհման պարզ բայերի՝
• եզակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով ա վերջավորությունը,
• հոգնակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով ացեք վերջավորությունը՝ խաղա՛, խաղացե՛ք:

Սողալ, զգալ, լողալ, թնդալ

Ն, չ սոսկածանցավոր բայերի՝
• եզակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով իր վերջավորությունը,
• հոգնակի թիվը կազմվում է՝ բայահիմքին ավելացնելով եք վերջավորությունը: Ն, չ ածանցները ընկնում են` փախի՛ր, փախե՛ք, հագի՛ր, հագե՛ք:

Մտնել, թռչել, գտնել, դիպչել

Ան, են ոսկածանցավոր բայերի հրամայականի հիմքը կազմվում հետևյալ ձևով՝ ան, են ածանցների ն-ն փոխվում է ց-ի:

Այդ բայերը ստանում են եզակիում իր, հոգնակիում եք վերջավորությունները՝ մոտեցի՛ր, հեռացի՛ր, մոտեցե՛ք, հեռացե՛ք: 

Կարճանալ, մեղմանալ, պարծենալ, վախենալ

Պատճառական բայերի ացն, եցն, ցն ածանցների ն-ն փոխվում է ր-ի: Այդ բայերը ստանում են եզակիում ու, հոգնակիում եք  վերջավորությունները` հեռացրո՛ւ, հեռացրեք,  վազեցրո՛ւ, վազեցրեք, հասցրո՛ւ, հասցրեք:

Խաղացնել, մոտեցնել, թռցնել, փակցնել

Բազմապատկական և կրավորական բայերի հրամայականը կազմվում են ե և ա խոնարհման պարզ բայերի նման, այսինքն, եզակի թվում բայն ստանում է իր, իսկ հոգնակի թվում` եք:

Պոկոտել, թռչկոտել, հեծկլտալ, սիրվել, բռնվել

Հրամայական եղանակի ժխտական ձևերը կոչվում են արգելական հրամայական:
Արգելական հրամայական կազմվում է մի եղանակիչով, որը դրվում է դրական ձևերի վրա:

Նշենք, որ արգելական հրամայականի դեպքում շեշտը կրում է մի եղանակիչը:
Հրամայական եղանակի և՛ դրական, և՛ ժխտական ձևերը պարզ դիմավոր ձևեր են, թեև բացի բայից իրենց կազմության մեջ ունեն մի եղանակիչները, քանի որ խոնարհման ժամանակ այն մնում է անփոփոխ, խոնարհվում է միայն բայը: