?DMAN OYUNLARI HAQQINDA MELUMAT

Basketbol (?ngilisc?: basket-s?b?t, boll – top, s?b?t topu),basketbol komanda idman oyunudur.Oyunda 5 n?f?rd?n ibar?t iki komanda oynay?r. M?qs?d ?ll? topu r?qib komandan?n sah?sind?ki 3,05 metr yuxar?dan as?l? s?b?t? atmaq.1891-ci ild? Jeyms Naismit  t?r?find?n yaranm??d?r. Voleybol 1895 ci ild? Amerikada yaranm??d?r. Voleybolun yarad?lmas?n?n prioriteti Uilyam Morqana aiddir. Bir d?f? Morqan öz ?agirdl?rin? bal?q ovu toru vasit?sil? doldurulmu? rezin kameran? atma?? t?klif etdi. Tezlikl? o  a?kar etdi ki, onlar aç?q zövql? paslarla mübadil? edirl?r.  O, yeni oyunu voleybol oyunu adland?rd? ki, ingilis dilind? t?rcüm?d? "uçan top" dem?kdir.Q?dim yunan sözüdür "atletika" “p?hl?vanlar " m?nas?n? bildirir. Q?dim Yunan?standa Kim gücl? v? diriba? yar???rd?sa, onlar? atlet adland?r?rd?lar.Yüngül atletika  idman?n kraliças?d?r. Yerim?d?, qaç??da, tullanmalarda, at?lmalarda v? idman?n müxt?lif növl?ri üzr? yar??larda 40-dan çox yar?? tap??r???n? birl??dirir özünd?.Üzgüçülük, beyn?lxalq standartlarda ölçüsü olan (50 metr, 8 c???r) hovuzlarda b?d?nin ?l v? ayaq h?r?k?tl?rind?n ba?qa bir köm?k almadan, h?r yar??ç?n?n öz c???r?nda, s?rb?st, arxa üst?, k?p?n?k v? qurba?a still?rinin h?r birind? v? ya dördü bird?n qar???q olaraq, 50, 100, 200, 400, 800, 1500 metrl?rd? f?rdi v? ya qrup olaraq etdikl?ri yar??maya deyilir.?lk aç?q hava hovuzunun 1828-d? Liverpulda edilm?sind?n bir müdd?t sonra ilk beyn?lxalq üzm? yar??lar? 1837-d? Londonda, v? ard?ndan 1846-da Avstraliyada t??kil edilmi?dir. 1875-d? ?ngilis Metyu Vebe (Mathew Webbe), Man? d?nizini qurba?alama texnikas?yla üz?r?k keçdi. Bu inki?aflar paralelind?, 1882-d?n sonra müxt?lif Avropa ölk?l?rind? d? üzm? federasiyalar? qurulma?a ba?land?.?lk aç?q hava hovuzunun 1828-d? Liverpulda edilm?sind?n bir müdd?t sonra ilk beyn?lxalq üzm? yar??lar? 1837-d? Londonda, v? ard?ndan 1846-da Avstraliyada t??kil edilmi?dir. 1875-d? ?ngilis Metyu Vebe (Mathew Webbe), Man? d?nizini qurba?alama texnikas?yla üz?r?k keçdi. Bu inki?aflar paralelind?, 1882-d?n sonra müxt?lif Avropa ölk?l?rind? d? üzm? federasiyalar? qurulma?a ba?land?.Para?ütdan ilk d?f? 1793-cü ild? Monqolfyerd?n (Fransa) Andre-Jak Qarnerinte tullan?b. Para?ütün detall? eskizl?rini is? Leonardo da Vinçi yaratm??d?r. O h?mçinin vertolyotun eskizini d? yaratm??d?r. ?lk insan da??ya bil?n vertolyotu 1907-ci ild? Pol Kornu  idar? edirdi. Vertolyotlar? 1917-ci ild? birinci müharib? dön?mind? Fransada - Kambreyd? istifad? etm?y? ba?lad?lar. 1933-cü ild? ir?liç?kil?n ?assi il? ilk t?yyar? yarad?lm??d?r. Birinci akvalanq? Leonardo da Vinçi proyektl??dirmi?dir. Jak-?v Kusto  v? Emil Qaqnon akvalanq? 458 il sonra 1943-cü ild? patentl??dirdil?r.B?dii gimnastika – ?sveçd? yaranan idman növüdür. Aktyorluq, balet, musiqi v? Pantomim il? birlikd? edil?r. B?dii gimnastika turnirl?rind? yaln?z qad?n idmanç?lar i?tirak edirl?r. 1984 Yay Olimpiya Oyunlar?da Olimpiya Oyunlar?na daxil edil?n b?dii gimnastikan?n özün? xas qaydalar? v? qiym?tl?ndirm? sistemi vard?r.

B?dii gimnastika üzr? ilk dünya çempionat? 1963-cü ild? Budape?td? keçirilib. Bu idman növü Olimpiya oyunlar?n?n proqram?na 1984-cü ild? daxil edilib. M?hz h?min ild?n etibar?n b?dii gimnastlar Olimpiya Oyunlar?nda i?tirak edirl?r. B?dii gimnastika bir idman növü kimi 19-cü ?srd? formala?ma?a ba?lay?b. Frans?z fizioloqu v? pedaqoqu Corc Deneni (1850-1917) q?zlar?n fiziki t?rbiy?sinin elmi ?sasland?r?lmas?nda görk?mli rol oynay?bd?r.