Инша "Меним аиленинъ аньананелери"

Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Сарыбашская школа с крымскотатарским языком обучения

им.А.М. Типпа Первомайского района Республики Крым»

XI Всекрымский творческий конкурс

«Язык – душа народа»

в номинации

«Письменная творческая работа»

Сочинение на тему: «Традиции моей семьи»

Автор:

Сулейманова Зера

ученица 7 класса

МБОУ «Сарыбашская школа с

крымскотатарским языком обучения

им.А.М.Типпа Первомайского района

Республики Крым»

Руководитель:

Насурова Ление Викторовна

учитель МБОУ Сарыбашская школа

2016 год

Меним аиленинъ аньананелери

Къырымтатар халкънынъ чокъ меракълы ве зенгин урф-адетлери ве байрамлары бар: Наврез, Хыдырлез, Дервиза, Къурбан ве Ораза байрамлары. Олар эписи несильден-несильге сакълана ве зенгинлеше. Бу байрамларны биз къорантанен эр йыл къайд этемиз.

Севимли Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа салялаху алейхи ве селям айткъан эди: «Эр бир халкънынъ белли бир куньлери бар, бизде исе – бу бизим байрамларымыздыр».

Халкъ урф-адетлерден гъайры, къорантамызда меракълы, зевкълы ве хусусий аньананелери бар. Урф-адетлерни урьметнен хатырлаймыз ве риает этемиз. Олардан энъ муим – бу мусафирлик ве буюклерге урьмет. Биз эр вакъыт мусафирлерни севинчнен ве зияфетнен къаршылаймыз. Эр даим бир фильджан чай я да къаве теклиф этемиз. Балалыкътан ана-бабаларымыз буюклерни урьмет этмеге бизни огретелер.

Меним энъ севимли аиленинъ аньанане – бу догъмушларнынъ догъгъан куню. Догъгъан кунюне эвельден азырлыкъ коремиз. Меракълы, озь элинден япкъан эдиелерни багъышлаймыз. Бахшышлардан гъайры, биз анамнен я да къартанамнен аньананевий тортны пиширемиз. Тортнынъ рецепти несильден-несильге кече: къартанамдан – анама, анамдан – манъа. Амма мен бу рецептни бираз мукеммелештирдим.

Къорантамызда Янъы йыл байрамы да севимли байрам. Бу байрамны биз сабырсызлыкънен беклеймиз, чюнки Янъы йылнынъ биринджи куньлери – бу умют ве ишанч куньлеридир. Умют этемиз, янъы йылда къорантамызда эр шей яхшы олур, ниет эткен арзу-истеклеримиз ерине келирлер.

Байрам куню эвлерде байрам софралары донатамыз. Чешит-тюрлю лезетли емеклер, къавалтылар пиширемиз. Бутюн эвини джыйыштырамыз, сонъра исе наратны яраштырамыз. Бир-бирине эдиелерни багъышлаймыз. Сонъра топлашып, эв эвден юремиз, «Янъы йыл» йырыны йырлап, эв саиплерини хайырлаймыз. Олар исе бизни татлы емеклернен сыйлайлар.

Къорантамызнынъ даа бир аджайип ве зевкълы адети бар – бу тувгъанларнынъ джыйыныдыр. Джыйынлар къыш вакъытта бир де бир тувгъаннынъ эвинде къонушмакъ ве эгленмек ичюн топлашамыз. Джыйынгъа кельген догъмушлар сетлерге ерлешип отуралар. Оларнынъ артында, къарылгъач чипчелери киби балалар тизиле, миндерлерде исе эсли-башлылар отура. Яшлар къапу тарафта скемлелерге отуралар. Эр кес озь ерине ерлешкен сонъ шенъленюв башлана: балалар чешит бала оюнларыны ойнап, зевкъланалар, йырлайлар, курешелер. Яшлар шакъалаша, лятифелер айтып кулюшелер.

Тувгъан джыйында чешит зевкълы оюнлар ойнап, эгленмекте адет олгъан. Бизим севимли оюнларындан: «Телефон» ве «Юзюк» оюнлары пек шенъ кече. Истидатлы балалар озьлери уйдургъан чынъ, мане, шакъаларны догъмушларына такъдим этелер.

Хыдырлез байрамда биз бабамнен берабер азбарда ве бош ерлерде мейва тереклерни отуртамыз: алма, армут, кираз ве айва тереклерни. Эвельден адет олгъан. Бу гузель адетни эр бир адам кутьсе, Къырымда бир адым ер бош къалмаз. Бутюн Къырым багъ-багъчагъа дёнер, даа да дюльбер ве ярашыкълы олур.

Бойлеликнен, къыйметли медений асабалыгъымыз несильден-несильге авушып сакълана ве зенгинлеше. Амма урф-адетлерден энъ муим – эр вакъыт бераберликте олмакъ, яхшы-яман вакъытларны бераберликте корюшмек, эр вакъыт бир-бирине къол тутмакъ.