Ишкердик иштерге салык салуу

ИШКЕРДИК ИШТЕРГЕ САЛЫК САЛУУ

э.и.к., доцент Абдилайып уулу Ө.

Салык жана аны ким төлөшү керек?

Салык режимдери

Салык эсептөөлөрү

Салык жана аны ким төлөшү керек?

Салык – мамлекеттик ишмердүүлүктү каржылоо үчүн юридикалык жана жеке жактардан мезгил-мезгили менен алынуучу мыйзамдуу түрдө белгиленген милдеттүү, жекелештирилген акчалай төлөм.

Салык жана аны ким төлөшү керек?

Мамлекеттин негизги милдети – жарандарына кам көрүү. Мамлекеттик мекемелер билим берүү, медициналык жана башка социалдык кызматтарды көрсөтүү үчүн иштейт. Укук коргоо органдары коомдук тартипти жана коопсуздукту көзөмөлдөйт. Армия өлкөнүн коргонуусун камсыз кылат. Бирок аларга иштөө үчүн акча керек. Акча мамлекеттик бюджеттен бөлүнөт, анын чоң бөлүгүн салыктар, бажы төлөмдөрү жана башка милдеттүү чегерүүлөр түзөт. Демек, мамлекеттин негизги мыйзамы – Конституцияда ар бир кыргыз жараны салык төлөөгө милдеттүү деп жазылган.

Салык режимдери

Кыргызстанда салык салуу режимин жол-жоболоштуруу үчүн Мамлекеттик салык инспекциясынын аймактык органына келип, арыз жазуу керек, анын формасын жергиликтүү жерден же Мамлекеттик салык кызматынын сайтынан алса болот.

Салык режимдери кандай?

Кыргызстанда ЖАЛПЫ салык режими жана ӨЗГӨЧӨ салык режимдери (патенттик салык, бирдиктүү салыктын негизиндеги жөнөкөйлөштүрүлгөн салык системасы, электрондук коммерция чөйрөсүндөгү ишмердикке салык, эркин экономикалык зоналардагы салык режими; Hi-Tech парк тармагындагы салык режими, тоо-кен казып алуу боюнча салык) колдонулат.

Жалпы салык режими

Салыктарды жалпы режимде төлөөнү чечкен ишкер киреше салыгын, сатуудан түшкөн салыкты жана кошумча нарк салыгын төлөөгө милдеттүү болот. Эгерде анын салык агенти катары милдеттенмелери болсо (жалданган кызматкерлер пайда болсо), анда ал киреше салыгын төлөөгө жана Социалдык фондго камсыздандыруу төгүмдөрүн чегерүүлөрдү жүргүзүүгө тийиш.

Бирдиктүү салыкка негизделген жөнөкөйлөштүрүлгөн салык системасы

Бирдиктүү салык үч салыкты алмаштырат: киреше салыгы, сатуудан түшкөн салык жана КНС. Бирок ага чакан бизнестин өкүлдөрү гана эмес, орто бизнеске тиешелүү, башкача айтканда, жылына 30 миллион сомдон ашпаган жүгүртүүсү барлар да өтө алышат. Кийим тигүү тармагына эч кандай чектөөлөр жок.

Бирдиктүү салыкка негизделген жөнөкөйлөштүрүлгөн салык системасы

Жылына 8 миллион сомдон аз жүгүртүүсү бар, калкка соода жүргүзгөн жеке ишкер контролдук-кассалык машинаны (кассалык аппаратты) колдонууга милдеттүү.

Бирдиктүү салык ставкасы боюнча салык төлөө

✅ Айыл чарба продукциясын кайра иштетүү, өндүрүш сектору жана соода үчүн накталай төлөмдө 4%, накталай эмес түрдө 2% түзөт.

✅  Иштин башка түрлөрү үчүн накталай түрдө 6% жана накталай эмес түрдө 4% төлөшүңүз керек.

✅ Коомдук тамактануу кызматтары, сауналар, бильярд жана мончо, муниципалдык мончолорду кошпогондо -8%