Итоговая презентации ученики

Химия сабагынан зачет

• Темалар:
• зат
• Аралашма
• Химиялык жана физикалык кубулуштар
• Молекула жана атомдор
• Жонокой жана татаал заттар
• Химиялык формулалар
• Валенттулук индекс
• Заттардын массасынын сакталуу закону
• Химиялык тендеме
• Химиялык реакциянын типтери
• Заттын саны, авагадро закону

Зат

• Зат физика жана химиялык мааниде колдонулат. Жонокой зат бир эле химиялык элементтин атомдорунан, ал эми татаал заттар эки же андан ашык элементтин атомдорунан тузулот. Заттын 4 турдуу абалы белгилуу : газ, суюктук, катуу нерсе, плазма.

аралашма

• аралашма- химияда эки же андан коп заттардан турган материалдар аралашма болуп саналат. Мисалы: стаканчикке суу куюп марганцовка салып средство для очистки труб кошуп койсок аралашма болуп эсептелет

Физикалык жана химиялык кубулуштар

физикалык

химиялык

Кубулуштар

• Физикалык кубулуштар бул негизинде олчому негизги формасы же агрегаттык абалы озгоргон бирок ошол эле учурда курамын туруктуу сактап калган процессти тушундурот.
• Химиялык кубулуштун белгилери:

• Газдын болунуп чыгуусу
• Чокмонун пайда болуусу
• Он тустун озгоруусу
• Жарыктын жана жылуулуктун пайда болуусу.

Молекула жана атомдор

• Атомдор- химилык элементтин касиеттерин сактоочу эн майда болукчо. Атом эркин жана байланышкан абалда болот.ар бир химиялык элементке озуно гана тиешелуу атом туура келет, ошондой эле озун тузгон болукчолордун саны жана атомдук массасы менен айырмаланат.
• Молекула-берилген зат негизги химиялык касиеттерин алып журуучу эн кичинекей болукчо. Байланышкан эки атом касиеттерине жараша уюлдуу жана уюлсуз молекула пайда болушу мумкун.

Жонокой жна татаал заттар

жонокой

Татаал

металл

мэ

зат

• Металлдар:
• Cu
• Au
• Sn
• Fe
• Ag
• hg

негизги

кислота

Металл эместер:

C

S

Br 2

P

I 2

H 2

туздар

оксиддер

Химиялык формула

• Химикалык формулалар- заттын курамын химиялык белгилер жардамы менен туюнтуу. Химиялык формула элемент атомунун символунан тузулуп ар бир элемент канча атому бар экендиги бутун сан менен берилет. Мисалы:

• H 2 o
• H 2 so 4

валенттуулук

• Валенттуулук- атомдордун башка бир атомдорду кошуп алуу жондомдуулугу. Жана ал экиге болунот : туруктуу жана озгормолуу .
• 1 H F Ag
• 2 O Zn
• Мезгилдик системанын 1.2.3 группаларынын элементтеринде валенттуулук группасынын санына барабар.
• Озгормолуу- 4-6 – группанын элементтеринде 1-3 группанын жардамчы топторунда.

Масса сакталуу закону

• Бул законду М.В. Ломоносов 1756-жылы металды жылытууда сырттан аба кирбесе массасы озгорбостон сакталып, оозу ачык идиштерде ысытса массасы оор болуп алганын изилдеген .

Химиялы тендеме

• Химиялык тендеме- химиялык реакцияларды формулаларды сан математикалык жана химиялык белгилер менен туюнтуу. Химиялык тендеме реакцияны корсотуу менен зат массасынын сакталуу законун чагылдырат. Реакцияга кирген заттар формуласы химиялык тендеме сол, пайда болгон заттар он тарабына жазылып ортосун барабар белги багытына корсотуу учун бир стрелка кайталанма реакцияда эки стрелка коюлат. Мисал:

Химиялык реакциялар

• Х. р бир жн бир нече зат тышкы таасир же белилуу шартта оз ара аракеттенишуунун натыйжа ында курамын же касиетин озгортуп башка заттага айлануу процесси. Х. р журушундо бир зат экинчи затка айланышы химиялык тендемелер турундо жазылат.

Авагадро закону

• 1 моль зат структуралык элементтеринин саны а. с авагадро ысымына аталган. Белгилениши N A. Авагадро сынынын аныкттонун эн жакшы методу белгилуу моль сандагы татаал заттын электролиттик ажыроосуна кеткен электр зарядын жана электрондук зарядын аныктоого негизделген .