?аза?ты? ?лтты? киімдері

Мақсаты:

Міндеттері:

Үлгісі көптің өрнегі көп,

Өнері көптің ермегі көп.

Киімнің негізгі түрлері

Ерлердің бас киімдері

Тақия – кішігірім сәтен,

шұға, барқыт сияқты

маталардан әр түрлі тәсілмен

тігілген бас киім.

Шошақ

төбе

Тегеріш

Қатипа

Бөрік

Тымақ

Жалбағай

Бөрік ерлер де қыздар

да киетін бас киім.

Бөріктің төбесі көбіне

төрт сай немесе алты

сай болып келеді.

Көмкерілген

тері түрлеріне қарай

кәмшат бөрік, құндыз бөрік,

жанат бөрік, түлкі бөрік.

Жалбағайды түйе жүнін

немесе мақта салып

сырып, бір түсті матамен

астарлап қыста киетін

бас киім түрі.

Тымақ биік төбелі,

мандайы, екі құлағы бар,

желке, жотаны жауып

тұратын артқы етектен

тұратын, аңның, (түлкі)

малдың терісінен тігілген

қысқы бас киім.

Әйелдер бас киімдері

Қыздар тақиясы – кішігірім сәтен,

шұға, барқыт сияқты

маталардан әр түрлі тәсілмен

тігілген бас киім.

Жырға – асыл тастармен

ақық моншақтармен

әшекейленіп тігіледі.

Сораба – артында

Салпыншағы бар,

қабырғасының

айналасына

шашақ тағылады.

Үкілі тақия – түрлі асыл

тастармен, меруерт

тастармен, төбесіне

үкі құсының жүнімен

әшекейленген тақия.

Орамал

Бөрік

Қасаба

Үшкірлеу төбесіне бір шоқ

қауырсын қадап, маңдай тұсын түгелдей асылтас, алтын, күміс 2шекейлермен безеп, оң жақ самай

тұсына 5-6 қатардан ізмелі

моншақ күміс қоңыраушалар байлап, ұзын салпыншақты етіп жасаған бас киім.

Қалың – жұқа етіп

жібектен, жүннен,

мақтадан тоқылған

түрлері болады.

Орамалды шаршылап,

кейде үшбұрыштап тігеді.

Аң терісінен тігіліп,

жиегіне жұрын жүргізіліп,

жұқа жүн не жібек

Материалмен тысталған

құлақсыз

келген баскиім.

Кимешек

Қазақ әйелдеріне тән өзіндік ерекше киім – кимешекті ақ мата, кейде жібек матадан тігіп, жиегін көмкеріп, сан алуан түрмен әшекейлеп дайындайды.

Сырткиімдер

Шапан-қазақтың ең көп тараған, аса қастерлі, кәделі сырткиімдерінің ертеден келе жатқан түрі. Шапанды жібек, шұға, барқыт сияқты әдемі тігіледі.

Барқыт шапан

Шекпен-түйенің иірілген жүнінен тоқылатын сырткиім. Шекпеннен су да, жел де өтпейтіндігі былай тұрсын, су тигенде түйе жүні ширығып, тығыздала түседі.

Шекпен

Күпі

Тон

Қамзол

Күпі-түйе мен қойдың жабағы жүнін ішіне қаратып, ұзыннан-ұзын сырыған, сыртын әр түрлі матамен тыстап тіккен, пішімі кең, етегі тобыққа дейін түсіп тұратын суықта, аязда киетін сырткиім.

Тон-түрлі жануарлардың, әсіресе малдың терісін илеп тігілетін суықтан қорғап, жылылық сақтайтын сырткиім.Тауешкі, арқар терілерінен де тон тігілген.

Қамзол-астарлы, жеңсіз жеңіл жаздық киім. Етектері мен жағалары тас, оқа, күміс тиындармен әшекейленген, бойтұмар қадап, әртүрлі әткеншектер ілген.

Шалбар

Шалбар-белуардан төмен бұтқа киетін сырткиім түрі. Шалбарлар түрлі маталардан және қой-ешкі терілерінен сәндеп тігіледі. Бұдан басқа да тысы мен астары арасына мақта, қой, түйе жүні тартылып қабу әдісімен тігілген сырылған мата шалбар, айыр балық, жырық балақ, кең балақ деген түрлері бар.

Аяқкиімдер

Мәсі

Етік

Аяқкиімдер этностық белгісіне қарай қазақи, орыс етік, солдат етік, қисық табан деп аталған. Жазғы аяқкиімдер терінің жұқа, қыстық аяқкиімдер қалыңырақ түрлерінен тігілген және терінің иленуі өте сапалы болуы міндетті болған.

Мәсі-өкшесіз, жұмсақ, аяққа жеңіл тігілетін қонышты аяқкиім.

Соңғы үлгіде киізден

жасалған шапан үлгілері

Дәулетті қазақтардың салтанатты киімдері

Қазақ жастарының

киім сән үлгілері

“ Алые Паруса” мәдени орталығының

ұлттық киім үлгілері

“ Кеншілер” мәдени сарайының

сәнді киім үлгілері

“ Оқушылар мен Жастар” сарайының

киім үлгілері

Қаламыздағы музыкалық колледжінің

киім үлгісі

Жаңаша үлгідегі сәукелелер

№ 15 орта мектебінің қазақ

киім үлгілері

Сауалнама қорытындысы

Қазақ халқының ұлттық киімдерінің түрлерін ата?

Ұлттық киімдегі көркем әшекей бұйымды ата?

Өзіміздің ұлттық киімімізді мереке күні ғана емес, жай күндері де киіп жүру дұрыс деп ойлайсың ба?

Шебердің

нұсқасын

өнері

көрсетер