Баяндама «???ы?ты? т?рбие»
1. ???ы?ты? т?рбие беру баланы? жеке т?л?асын ?алыптастырып, оларды? бойына жо?ары идеялы? пен ?о?амды? меншікке ?атынасты к?з?арасты дарытуды? асыл міндеттерін ат?арады. Мемлекетіміз жастар?а ???ы?ты? т?рбие беру ісіне ?немі ма?ыз беріп келеді. ?аза?стан за?дарына тере? ??рмет сезімін ?алыптастыру, оларды с?зсіз са?тау ж?не орындау -?за? уа?ыт т?рбие ж?мысын ж?ргізуді? жемісі. К?біне ???ы?ты? сананы? т?мендегі, материалды? ж?не рухани игіліктерді? не екенін ж?нді т?сінбеушілік ?о?ам?а жат ?ылы?тарды ту?ызады. Сонды?тан да ?р о?ушыны? санасына ???ы?ты? нормаларды жеткізу, жеткізіп ?ана ?оймай оны? к?нделікті мінез-??лы? нормасына айналдыру ?шін к?ресу ???ы?ты? т?рбиені? міндеті болып табылады.
???ы?ты? т?рбие негізі отбасынан басталады. ?о?амда?ы т?ртіпсіздік пен ?ылмысты? к?зі - маск?немдік. Аз?ынды?ты? ??зына итермелейтін жа?дайларды? ал?ышарты осыдан басталады. Мектеп жасында?ы жастар арасында б?л теріс ??былысты? орын алып отыр?аны жасырын емес.
О?ушыларды? т?ртіп б?зуыны? бір жа?ы отбасында жатыр. Бізде отбасы ?р ?илы: маск?немдікпен к?н ?ткізетін, ?рыс -керістен к?з ашпайтын, бас?аларды?, мемлекетті? есебінен арам жол?а барып ?ал?ысы келетін отбасылары бар. Осындай отбасында ?скен баланы? о?у?а, е?бекке ?алай ?арайтыны ?з-?зінен т?сінікті емес пе? М?ндай отбасында т?рбиеленген бала ?ылмыс жасау?а бір табан жа?ын т?рады. Арамтама?ты? ?мірді жа?сы к?реді, ?зімшіл болады.
О?ушылар арасында ???ы?ты? т?ртіпті б?зушылы?ты? алдын-алу ?шін ж?ргізілетін шаралар:
- т?ртіп б?зушыны? теріс мінез-??л?ын ?алыптастыру?а ы?пал ететін жа?дайды жою;
- о?ушыны? т?рбиесін, ?мір жа?дайын, ортасын сауы?тыру;
- о?у,е?бек іс-?рекетін тиімді ?йымдастыру;
- отан ?ор?ау, ту?ан елді? к?ш-?уатын молайту, с?з, баспа-с?з бостанды?ы м?селелері ж?нінде т?рбиелік іс-шараларды ?ткізу.
Мектептер жа?а компьютерлермен жабды?тал?ан, ???ы?ты? т?рбие де ?з ж?йесін тап?андай. М?дени шаралар ж?ргізуге арнал?ан саз, ??рал-жабды?тары бар.
???ы?ты? т?рбие тура жолмен ж?руге ?йрететін ?ділеттілік ?дістеріне с?йенеді. Адам м?ндай жа?дайда ?зіні? ар-?ятына ж?гінеді.О?ушы ?зіні? айналасында?ы адамдарды, ?леуметтік игіліктерді ?ате ба?алауы м?мкін. М?ны? ?зі оны? к?біне к?п ???ы?ты? т?рбиені б?зуына ?келіп со?тырады.
???ы?ты? м?дениет екі т?р?ыдан ?аралады:
1. ???ы?ты? м?селелер, ???ы?ты? ?атынастар, ???ы?ты? мекемелер ?рекетін о?ушыны? білуі.
2. Т?л?аны? педагогикалы? ж?не психологиялы? м?ніні? ???ы?ты? сана?а ?сері.
Адамны? ???ы?ты? м?дениеті к?рделі. ??гіме адам, оны? санасы, мінез-??л?ы, ж?ріс-т?рысы туралы бол?анда, к?птеген с?ра?тар туындайды.
???ы?ты? ?о?ам демократиялы? принциптерге с?йене отырып, ?р адамны? шы?армашылы? к?штерін, ниетін, ойын, сезімі, ?мтылысын толы? ж?не еркін ж?зеге асыру м?мкіндігін ?амтамасыз етеді.
За?ды білмеу — ???ы?ты? м?дениетті? елеулі кемшілігі. За?ды білмеу, оны б?зу жауапкершіліктен ??т?армайды. Б?л жерде о?ушы за? ж?не ???ы?ты? м?дениет ??ымын шатастырмау керек. ???ы?ты? м?дениет о?ушыдан жан-жа?ты ???ы?ты? білімдерді талап етеді.
Адамны? ???ы?ты? м?дениеті — к?рделі психологиялы? ??былыс. Б?л ??былыс ?о?амны?, мемлекетті? к?птеген ма?ызды салаларында к?рінеді. Е? бастысы адамгершілікті адам т?л?асыны? сапалы? ?асиеттерін ?алыптастыру?а ы?пал жасайтын т?рбие ??ралдарыны? бірі - орынды т?ртіп ж?не мінез-??лы? т?рбиесіні? жо?ары де?гейінде болуы.
Сонымен адамны? ???ы?ты? м?дениеті дегеніміз - орынды т?ртіп пен мінез-??лы?, жан-жа?ты ???ы?ты? білімдерімен за?ды ??рметтеу, ???ы?ты ?ор?ау іс-?рекетіні? тере? бірлігі.