1.Цхьанкхийтта дешаш оал :
а) Граматически шоайла дувзаденна долча ло1амеча къамаьла дакъахи г1улакха къамаьла дакъахи;
б) Карадерзара бувзамца синтаксически в1ашаг1кхийттача шоай къаьстта лексичес-ки лоарх1ам болча дешаех;
в) Шоайла в1аши дувзаденна долча ло1амеча шин дешах .
2. Бартбар бувзам ба оал :
а) Кертера дош латтача классе,таьрахье,дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
б) Ма1анга диллача кертерча дешо д1адеххача эргача дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
в) Кертерча дешаца хувцалуш доаца карара дош ма1анца в1ашаг1теха хулача бувзамах.
3. Урхалар бувзам ба оал :
а) Кертера дош латтача классе,таьрахье,дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
б) Аа1анга диллача кертерча дешо д1адеххача эргача дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
в) Кертерча дешаца хувцалуш доаца карара дош ма1анца в1ашаг1теха хулача бувзамах.
4. Т1атовжар бувзам ба оал :
а) Кертера дош латтача классе,таьрахье,дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
б) Ма1анга диллача кертерча дешо д1адеххача эргача дожаре карара дош оттадеча бувзамах;
в) Кертерча дешаца хувцалуш доаца карара дош ма1анца в1ашаг1теха хулача бувзамах.
5. Бартбар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка карара дош латташ хул :
а) белгалдешахи,причастехи,къоастама ц1ерметтдешахи,арг1ан таьрахьдешахи;
б) ц1ердешахи,относительни белгалдешахи,ц1ерметтдешахи;
в) куцдешахи,деепричастехи,хандеша белгалзача формахи.
6. Урхалдар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка карара дош латташ хул :
а) белгалдешахи,причастехи,къоастама ц1ерметтдешахи,арг1ан таьрахьдешахи;
б) ц1ердешахи,относительни белгалдешахи,ц1ерметтдешахи;
в) куцдешахи,деепричастехи,хандеша белгалзача формахи.
7. Т1атовжар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка карара дош латташ хул :
а) белгалдешахи,причастехи,къоастама ц1ерметтдешахи,арг1ан таьрахьдешахи;
б) ц1ердешахи,относительни белгалдешахи,ц1ерметтдешахи;
в) куцдешахи,деепричастехи,хандеша белгалзача формахи.
8. Бартбар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка ма1ана бувзам :
а) дилла а къоастама хул ; б) дилла а лоаттама хул;
в) къоастама а ,лоаттама а,кхоачама а хул .
9. Урхалдар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка ма1ана бувзам :
а) дилла а къоастама хул ; б) дилла а лоаттама хул;
в) къоастама а ,лоаттама а,кхоачама а хул .
10. Т1атовжар бувзам болча цхьанкхийттача дешашка ма1ана бувзам :
а) дилла а къоастама хул ; б) дилла а лоаттама хул;
в) къоастама а ,лоаттама а,кхоачама а хул
1. Ераш цхьанкхийтта дешаш да :
а) ахкан малх а) масса ч1агарг
б) сиха лоаладу б) ч1агаргаш хьалг1айттар
в) малхо дошадир в) истола т1а
г) кхай т1а г) сиха хьалг1айттар
2. Укх цхьанкхийттача дешашта юкъера белгалде кертердар :
1ажаг1а зизилг,йи1ий б1арг, цкъа аьннад,хоза ди,
шийла мух,саькха ладувг1, ц1ен уллув лел,наьна кулг,
лоарх1амеча г1улакха, корах арахьеж,кастта воаг1аргва,
йи1ий дог,хи йисте ваг1а, в1алла хургдац,хи йисте улл.
даде маьнги.
3. Укх цхьанкхийттача дешашта юкъера кертера дош нийса белгалдаьд :
а) Сибарег1а вахав а) вахарцара безам
б) 1алама хозне б) кхоалаг1а ди
в) школе г1о в) тика т1ара воаг1а
г) чаме даар г) дика нус
д) масса уд д) хоза йи1иг
4. Укх цхьанкхийттача дешашта юкъера карара дош дечун куц белгалдеш да :
а) яр гонахьа а) вай юрта
б) шорттига 1ойижар б) сиха хьалкхув
в) сиха болар в) удаш воаг1а
г) хоза дувцар г) ц1ена фо
д) кура хьежар д) дика дувцар
5. Укх цхьанкхийттача дешашта юкъера карара дош х1ама белгалъеш да :
а) хала ха, б) лакха га; а) мерза безам
в) лоамара венав б) маьрша саг, в) дика йо1
г) язду къоаламца г) 1охайр г1анда т1а
д) шийла хий д) дилла велаш ва
6. Укх цхьанкхийттача дешашта юкъе(масанена а юкъе)цхьа дош да кертердар:
а) б1аргагу ц1а, б) лакха ц1а, а) к1и кха, б) аьхад кха,
в) кирпишкий ц1а, г) тика ц1а в) баьццара кха, г) хьийкъа кха.
7. Укх предложенена юкъера хьакъоастаде йиш я цхьанкхийтта дешаш"ц1ердош+ белгалдош" :
а) Хозача мехко,дикача мехко а) Те1а ухача дикъача дехко
Ахкан денош доах. Хьунаш,ареш къайлайоах.
б) Идриса сиха дег1 дахьар. б) Хьаг1ар чу баьде яр.
в) Баьца овла бокъалуш ба. в) Хьаг1ара че сийрдаяьлар.
г) Дас а нанас а доаккхал дора берех. г) Декъа дахча 1от1адехкаш ц1и йийрзар.
.
8. Укх предложенена юкъера хьакъоастаде йиш я цхьанкхийтта дешаш,дери цун куци белгалдераш:
а) Йоаг1аш я алача, а) Тирк доаг1а лоамашта
меллашха к1ур тувсаш. юкъе г1олла хьувзаш.
б) Футтаройна дийцар цо из. б) Дукхаза оалар из нанас цунга.
в) Йиза тоаенна ера дошо гуйра. в) Ялаташ хьийкъа латт.
г) Классашка зизай букеташ латт. г) Массанахьа сабар а сатем а латт.
9Укх предложенена юкъера хьакъоастаде бартбар бувзам бола цхьанкхийтта дешаш:
а) Мух дег1а шийло хетар. а) Сона юххе буц юаш лелар 1аьхарг.
б) Сигала морх йоацаш б) Сатийса б1аьсти
сийрда ди дар. ена хьакхаьчар.
в) Хоза дувхар дийха в) Малхо сийрдабаьккхаб
ера йи1иг школе. баьццара бай.
г) Лакхача карта г) Ц1е к1ада т1атесса
т1ехваьлар к1аьнк. кийчдаьд истол.
10.Укх предложенена юкъера хьакъоастаде т1атовжар бувзам бола цхьанкхийтта дешаш :
а) Мух дег1а шийло хетар. а) Сона юххе буц юаш лелар 1аьхарг.
б) Сигала морх йоацаш б) Сатийса б1аьсти
сийрда ди дар. ена хьакхаьчар.
в) Хоза дувхар дийха в) Малхо сийрдабаьккхаб
ера йи1иг школе. баьццара бай.
г) Лакхача карта г) Ц1е к1ада т1атесса
т1ехваьлар к1аьнк. кийчдаьд истол.
11.Укх предложенена юкъера хьакъоастаде урхалдар бувзам бола цхьанкхийтта дешаш :
а) Аза ший нешаца дагаяьлар. а) Аз совг1ат ду доттаг1чоа.
б) Шоай йоккхача сагага дика хьож уж. б) Хьехархочунга ладувг1а деза.
в) Михо теркадора кхай т1ара к1а. в) Хьунаг1а оалхазараш декар.
г) Цун вахарах хьаг со. г) Сайга аьнначох кхийттар со.
1. Предложени оал :
а) Граматикабокъонашца шоайла дувзаденна а долаш, чакхъяьнна уйла д1аоалача дешаех е къаьсттача цхьан дешах;
б) Карадерзара бувзамца синтаксически в1ашаг1кхийттача шоай къаьстта лексически лоарх1ам болча дешаех;
в) Шоайла в1аши дувзаденна долча ло1амеча шин дешах .
2. Предложене грамматически лард латт :
а) сказуемех; б) кертерча а кертерзача а маьженех; в) кертерча маьженех
3. Дувцара ма1анга диллача предложенеш хул :
а) цхьалханеи чоалханеи; б) цхьан оттама,шин оттама,кхаь оттама ;
в) яьржаи яржанзеи; г) кхычунга йоалаши кхычунга ца йоалаши ;
д) дувцара,хаттара,айдара,т1атожадара(побудительное).
4. Грамматически лардага хьежача предложенеш хул :
а) цхьалханеи чоалханеи; б) цхьан оттама,шин оттама,кхаь оттама ;
в) б)яьржаи яржанзеи; г) кхычунга йоалаши кхычунга ца йоалаши ;
д) дувцара,хаттара,айдара,т1атожадара(побудительное).
5.. Кертереикертерзеи маьженаш хиларга хьежача предложенеш хул :
а) цхьалханеи чоалханеи; б) цхьан оттама,шин оттама,кхаь оттама ;
в) яьржаи яржанзеи; г) кхычунга йоалаши кхычунга ца йоалаши ;
д) дувцара,хаттара,айдара,т1атожадара ( побудительное ).
6. Субъективно-объективни отношени предложенена юкъе хиларга хьежача предложенеш хул :
а) цхьалханеи чоалханеи; б) цхьан оттама,шин оттама,кхаь оттама ;
в) яьржаи яржанзеи; г) кхычунга йоалаши кхычунга ца йоалаши ;
д) дувцара,хаттара,айдара,т1атожадара ( побудительное ).
7. Грамматически лардий боарамга диллача предложенеш хул :
а) цхьалханеи чоалханеи; б) цхьан оттама,шин оттама,кхаь оттама ;
в) яьржаи яржанзеи; г) кхычунга йоалаши кхычунга ца йоалаши ;
д) дувцара,хаттара,айдара,т1атожадара(побудительное ).
8. Кертерча маьжений нийса арг1а хул :
а) Подлежащи хьалхарча метте латташ,х1аьта сказуеми шоллаг1ча метте латташ хилча;
б) Подлежащи хьалхарча метте латташ,карардар шоллаг1ча метте латташ,х1аьта сказуеми кхоалаг1ча метте латташ хилча;
в) Сказуеми хьалхарча метте латташ,карардар шоллаг1ча метте латташ,х1аьта подлежащи кхоалаг1ча метте латташ хилча;
г) Предложене кертерча маьжений арг1а кхыча тайпара хилча .
9. Кертерча маьжений хийца арг1а(инверси) хул :
а) подлежащи хьалхарча метте латташ,х1аьта сказуеми шоллаг1ча метте латташ хилча;
б) подлежащи хьалхарча метте латташ,карардар шоллаг1ча метте латташ,х1аьта сказуеми кхоалаг1ча метте латташ хилча;
в) сказуеми хьалхарча метте латташ,карардар шоллаг1ча метте латташ,х1аьта подлежащи кхоалаг1ча метте латташ хилча;
г) предложене кертерча маьжений арг1а кхыча тайпара хилча .
10. Цхьан оттама предложени оал :
а) кертера ши маьже йолча предложенех;
б) кертера кхо маьже йолча предложенех;
в) кертера цхьа маьже мара йоацача предложенех;
г) кертера а кертерза а маьженаш йолча предложенех .
11. Дешай цхьанкхетари предложенеши 1омаеш долча метта 1илман дакъа да :
а) грамматика; б) морфологи; в) синтаксис; г) лексика .
1. Ер предложени дувцара я :
а) Дог1а делхий ( )
б) Саго даь дика г1улакх дайнадац ( )
в) Ма хоза ди да тахан ( )
г) Тхо хьалха Назране даьхад ( )
д) Цхьаккха муг1арах хьалъовтта ( )
е) Маца г1оргда вай экскурсе ( )
2 Ер предложени хаттара я :
а) Дог1а делхий ( )
б) Саго даь дика г1улакх дайнадац ( )
в) Ма хоза ди да тахан ( )
г) Тхо хьалха Назране даьхад ( )
д) Цхьаккха муг1арах хьалъовтта ( )
е) Маца г1оргда вай экскурсе ( )
3. Ер предложени айдара я :
а) Дог1а делхий ( )
б) Саго даь дика г1улакх дайнадац ( )
в) Ма хоза ди да тахан ( )
г) Тхо хьалха Назране даьхад ( )
д) Цхьаккха муг1арах хьалъовтта ( )
е) Маца г1оргда вай экскурсе ( )
4.Укх предложене сказуеми белгала соттаме латт :
а) Дукха вахалва хьо !
б) Укх шера тха ялат дика хьийкъад.
в) Михо га кагьяьй.
г) Цхьатарра муг1арах хьалъовтта !
5.Укх предложене сказуеми т1адожора соттаме латт :
а) Дукха вахалва хьо !
б) Укх шера тха ялат дика хьийкъад.
в) Михо га кагьяьй.
г) Цхьатарра муг1арах хьалъовтта !
6. Укх предложене грамматически лард шин оттама я :
а) Хьазилг даг1ар гаьна юххье б) Водар гаьнаваьннав.
в) Коа сатув. г) Дешо яь чов атта ерзац .
7. Ер предложени яьржа я :
а) Къахьегамо сийрдадоаккх вахар. б) Коа сатув.
в) Хьазилг даг1ар гаьна юххье. г) Водар гаьнаваьннав.
д) Дешо яь чов атта ерзац .
8. Ер предложени яржанза я :
а) Къахьегамо сийрдадоаккх вахар. б) Коа сатув.
в) Хьазилг даг1ар гаьна юххье. г) Водар гаьнаваьннав.
д) Дешо яь чов атта ерзац .
9. Укх предложене грамматически лард цхьан оттама я :
а) Къахьегамо сийрдадоаккх вахар. б) Коа сатув.
в) Хьазилг даг1ар гаьна юххье. г) Водар гаьнаваьннав.
д) Дешо яь чов атта ерзац . е) Ц1ена фо .
10. Ер предложени кхычунга йоалаш я :
а) Дешо наха юкъе машар лоаттабу.
б) Кхоана вай зоопарке г1оргда.
в) Ара ч1оаг1а мух хьекх.
г) Из цхарал петарах баьб.
11. Ер предложени кхычунга ца йоалаш я :
а) Дешо наха юкъе машар лоаттабу.
б) Кхоана вай зоопарке г1оргда.
в) Ара ч1оаг1а мух хьекх.
г) Из цхарал петарах баьб.
12. Укх предложенешта юкъе дешай нийса арг1а я :
а) Хьазилг даг1ар гаьна ткъовронна юххье.
б) Б1айхача малхо лаьтта докъаду.
в) Михо га кагьяьй.
г) Клубе баьхкаб говза артисташ.
13. Укх предложенешта юкъе дешай хийца арг1а (инверси) я :
а) Хьазилг даг1ар гаьна ткъовронна юххье.
б) Б1айхача малхо лаьтта докъаду.
в) Михо га кагьяьй.
г) Клубе баьхкаб говза артисташ
д) Къахьегамо сийрдадоаккх сага вахар.
1. Сказуеми оал:
а) Предложене чухь дер хьа а хьокхаш,фу де?фу ду?фу хул?фу дергда?фу дер?
фу дора?фу дир?фу даьд?фу даьдар? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
б) Дер деш вола саг е х1ама хьа а хьокхаш,мала?фу?хьан?сево? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
в) Предложене чу подлежаще дер шийна т1адерзаш дола саг е х1ама белгал а деш,ма-ла? е фу? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах.
2. Сказуеми хул:
а) цхьалхане; б) чоалхане; в) хандеша оттама;
г) ц1ера оттама д) шолхаяьнна.
3. Цхьалхане сказуеми оал :
а) Шин дешах латтача сказуемех;
б) Хандеша белгала соттамахи,белгала-лара соттамахи,т1адожора соттамахи латтача сказуемех;
в) Причастехи деепричастехи г1он хандош д1акхетарца хьахиннача сказуемех;
г) Хандеша хотталурги ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех е г1он хандоши ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех;
д) Цхьан дешах(хандешах)латтача сказуемех.
4. Хандеша оттама сказуеми оал:
а) Шин дешах латтача сказуемех;
б) Хандеша белгала соттамахи,белгала-лара соттамахи,т1адожора соттамахи латтача сказуемех;
в) Причастехи деепричастехи г1он хандош д1акхетарца хьахиннача сказуемех;
г) Хандеша хотталурги ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех е г1он хандоши ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех;
д) Цхьан дешах(хандешах)латтача сказуемех.
5. Ц1ера оттама сказуеми оал:
а) Шин дешах латтача сказуемех;
б) Хандеша белгала соттамахи,белгала-лара соттамахи,т1адожора соттамахи латтача сказуемех;
в) Причастехи деепричастехи г1он хандош д1акхетарца хьахиннача сказуемех;
г) Хандеша хотталурги ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех е г1он хандоши ц1ера дакъеи в1ашаг1кхетарах хьахиннача сказуемех;
д) Цхьан дешах(хандешах)латтача сказуемех.
6. Подлежащи оал:
а) Предложене чухь дер хьа а хьокхаш,фу де?фу ду?фу хул?фу дергда?фу дер?
фу дора?фу дир?фу даьд?фу даьдар? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
б) Дер деш вола саг е х1ама хьа а хьокхаш,мала?фу?хьан?сево? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
в) Предложене чу подлежаще дер шийна т1адерзаш дола саг е х1ама белгал а деш,ма-ла? е фу? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах.
7. Подлежащи хила йиш я:
а) цхьалхане; б) оттама; в) чоалхане.
8. Цхьалхане подлежаще морфологически форма хул:
а) ц1ердош; б) ло1аме белгалдош; в) масдар; г) ло1аме причасти;
д) таьрахьдош; е) ц1ереи дереи дожарашка латтача цхьанкхийттача дешаех.
9. Оттама подлежащи хул :
а) ц1ердош; б) ло1аме белгалдош; в) масдар; г) ло1аме причасти;
д) таьрахьдош; е) ц1ереи дереи дожарашка латтача цхьанкхийттача дешаех.
10.Карардар оал:
а) Предложене чухь дер хьа а хьокхаш,фу де?фу ду?фу хул?фу дергда?фу дер?
фу дора?фу дир?фу даьд?фу даьдар? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
б) Дер деш вола саг е х1ама хьа а хьокхаш,мала?фу?хьан?сево? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах;
в) Предложене чу подлежаще дер шийна т1адерзаш дола саг е х1ама белгал а деш,мала? е фу? яхача хаттарашта жоп луча предложене кертерча маьженах.
11.Карардар хила йиш я:
а) цхьалхане; б) оттама; в) чоалхане.
12. Цхьалхане карардар латт:
а) цхьанкхийттача дешаех; б) цхьан дешах.
13. Карардар латташ хул :
а) ц1ердешах; б) ц1ерметтдешах; в) хандешах; г) ло1амеча таьрахь-дешах; д) ло1амеча белгалдешах; е) куцдешах; ж) ло1амеча причастех;
з) масдарах.
14. Подлежащанеи сказуеменеи юкъе тире оттаю,нагахьа санна:
а) подлежащи а сказуеми а ц1ера дожаре латта ц1ердош хуле;
б) подлежащи а сказуеми а таьрахьдош хуле;
в) подлежащи - ц1ердош,х1аьта сказуеми хандеша белгалза форма хуле;
г) подлежащи а сказуеми а масдар хуле;
д) цхьа маьже масдар а долаш,вож - ц1ера дожаре латта ц1ердош хуле;
е) г1он хандош " ва,я,ба,да " хьа ца доаладеш дитача.
15. Предложене грамматически лард я:
а) кертереи кертерзеи маьженаш; б) кертерза маьженаш я;
в) сказуеми да; г) подлежащеи сказуемии да; д) кертера маьженаш.
1. Укх предложене ер дош(дешаш)подлежащи да:
а) Ши шу хьалха станце пересылкана лаьрх1а латтача вагона чу ше ваьг1а бийса
дагаяйтар Адама цу илле.( Боков А. " Готта коана1араш " )
б) Ше къона хинна шераш,Залиханеи шийи наькъаш в1ашаг1кхийтта ха дагаухар цунна. (Картоев М. " Совг1ат " )
в) Казахстане дахийтача хана шийлача моттиге нийсделар тхо.(Чахкиев Ю"Канаш")
2. Укх предложене ер дош(дешаш) карардар да:
а) Ши шу хьалха станце пересылкана лаьрх1а латтача вагона чу ше ваьг1а бийса
дагаяйтар Адама цу илле.( Боков А " Готта коана1араш " )
б) Ше къона хинна шераш,Залиханеи шийи наькъаш в1ашаг1кхийтта ха дагаухар цунна. ( Картоев М. " Совг1ат " )
в) Казахстане дахийтача хана шийлача моттиге нийсделар тхо.(Чахкиев Ю"Канаш")
3.. Укх предложене подлежащи таьрахьдешах латт:
а) Борзлой гаргаг1ертар царна,сийгаш даьхар шинне а.
б) Халла къаьстар ши к1аьнк.
в) Цатоам хиннаб сона а вайна а.
г) Цу ханна уж болча хьакхаьчар цар бригадир.
д) Массаза а велакъежаши бегаш беши хинна из цхьа г1айг1ане вар.
4. Укх предложене подлежащи ц1ерметтдешах латт:
а) Борзлой гаргаг1ертар царна,сийгаш даьхар шинне а.
б) Халла къаьстар ши к1аьнк.
в) Цатоам хиннаб сона а вайна а.
г) Цу ханна уж болча хьакхаьчар цар бригадир.
д) Массаза а велакъежаши бегаш беши хинна из цхьа г1айг1ане вар.
5.. Укх предложене подлежащи ц1ердешах латт:
а) Борзлой гаргаг1ертар царна,сийгаш даьхар шинне а.
б) Халла къаьстар ши к1аьнк.
в) Цатоам хиннаб сона а вайна а.
г) Цу ханна уж болча хьакхаьчар цар бригадир.
д) Массаза а велакъежаши бегаш беши хинна из цхьа г1айг1ане вар.
6. Укх предложене подлежащи цхьанкхийттача дешаех латт:
а) Борзлой гаргаг1ертар царна,сийгаш даьхар шинне а.
б) Халла къаьстар ши к1аьнк.
в) Цатоам хиннаб сона а вайна а.
г) Цу ханна уж болча хьакхаьчар цар бригадир.
д) Массаза а велакъежаши бегаш беши хинна из цхьа г1айг1ане вар.
7. Укх предложене карардар ц1ерметтдешах латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
8. Укх предложене карардар ц1ердедешах латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
9 Укх предложене карардар белгалдешах латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
10. Укх предложене карардар таьрахьдешах латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
11. Укх предложене карардар масдарах латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
12. Укх предложене карардар причастех латт:
а) Оарстхой сайцача гарга мел г1орт саготоно безбора Охлой корта(Боков А.)
б) 1аббас-молла а 1ехабир уж.( Боков А.)
в) Юртахоша шиъ вахийтар цига.
г) Къаьнадар хоастаде,къонадар эца.
д) Юртахоша бахийтараш ц1акхаьчар.
е) Оаха хьоалчаг1а деча доккха ловзар оттадир.
13. Укх предложене сказуеми цхьалхане да :
а) Бийса хила йолаелар.
б) Цо дагайохийтар бера ха,Эса чу лувчаш д1ахьош хинна ахка.
в) Цхьан дийнахьа городера ваьнна сай даи нанеи дахача юрта водаш вар со.
г) Цу цхьан ший тайпара хозача гуйрен ерригача ара тамашийна сатем эттар.
14. Укх предложене сказуеми хандеша оттама да:
а) Бийса хила йолаелар.
б) Цо дагайохийтар бера ха,Эса чу лувчаш д1ахьош хинна ахка.
в) Цхьан дийнахьа городера ваьнна сай даи нанеи дахача юрта водаш вар со.
г) Цу цхьан ший тайпара хозача гуйрен ерригача ара тамашийна сатем эттар.
15 Укх предложене сказуеми ц1ера оттама да:
а) Бийса хила йолаелар.
б) Цо дагайохийтар бера ха,Эса чу лувчаш д1ахьош хинна ахка.
в) Цхьан дийнахьа городера ваьнна сай даи нанеи дахача юрта водаш вар со.
г) Цу цхьан ший тайпара хозача гуйрен ерригача ара тамашийна сатем эттар.
16. Укх предложене ер дош(дешаш)сказуеми да:
а) Къоано воаг1аш шийна вайча,
Баьри говра т1ера 1овийссав,
Шийгара доаг1а з1амигал дича,
Баркал а даьккхе,д1аихав...( Дударов У.)
б) Даим нахаца безам лех аз,
Цхьанна х1амах кхере,цох хадар кхер,
"Безалахь нах!" - аьннад сога дас,
Ц1ена йиталахь т1ехьенна хьай лар. ( Плиев М-С.)
в) Цхьаь висав со хьуна юкъе,
Хозлен боарам бац,
Гаьнаш наха д1ахьокхе -
Хозал юсаргьяц.(Тимурзиев Б.)
г) Дезал кхебар бегаш бац,
Дукха эш дезала
Дезал кхебе атта дац,
Во хуле ба бала.(Тимурзиев Б.)
д) Хьакхийттача,метта уллаш яр со.Лергара д1айоалаш яцар ч1агаргий г1ийла ашараш.
е) Сатем эттар классе,берригаш а уйлангахьа бахабар.Т1аккха ше-шийна хетар дувца болабелар.
ж) Диълаг1ча дийнахьа еррига класс а йоалаеш хьехархо ера со йолча.Нане школе
яха д1адийцадар са классага хиннар. 1ад а д1аденнадар хьехархочунга.(Газдиева Аь)
.
1.Кертерза маьженаш :
а) предложене лард я ;
б) предложене кертера маьженаш йоаржаеш я.
2. Бувзама ма1анга диллача кертерза маьженаш я :
а) шин тайпара; б) кхаь тайпара; в) ца1 мара яц; г) ялх я; д) йиъ я
3.Кхоачам оал ...
а) Х1аман белгало хьа а хьокхаш,мишта?малаг1а?массалаг1а?хьан?сен? яхача
хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
б) Ц1ереи дереи мел доацача эргача дожарий хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
в) Х1аманна шоллаг1а ц1и а луш,из х1ама белгалдеш болча къоастамах... оал;
г) Моттиги,хаи,дара куци,бахьани,дагалоацами,боарамеи лаг1еи хьа а хьокхаш,
мича?маца?мишта?х1ана?сендухьа? фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп
луча предложене кертерзача маьженех.
4. Къоастам оал :
а) Х1аман белгало хьа а хьокхаш,мишта?малаг1а?массалаг1а?хьан?сен? яхача
хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
б) Ц1ереи дереи мел доацача эргача дожарий хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
в) Х1аманна шоллаг1а ц1и а луш,из х1ама белгалдеш болча къоастамах... оал;
г) Моттиги,хаи,дара куци,бахьани,дагалоацами,боарамеи лаг1еи хьа а хьокхаш,
мича?маца?мишта?х1ана?сендухьа? фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп
луча предложене кертерзача маьженех.
5 .Лоаттам оал :
а) Х1аман белгало хьа а хьокхаш,мишта?малаг1а?массалаг1а?хьан?сен? яхача
хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
б) Ц1ереи дереи мел доацача эргача дожарий хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
в) Х1аманна шоллаг1а ц1и а луш,из х1ама белгалдеш болча къоастамах... оал;
г) Моттиги,хаи,дара куци,бахьани,дагалоацами,боарамеи лаг1еи хьа а хьокхаш,
мича?маца?мишта?х1ана?сендухьа? фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп
луча предложене кертерзача маьженех.
6. Юхедуллар оал :
а) Х1аман белгало хьа а хьокхаш,мишта?малаг1а?массалаг1а?хьан?сен? яхача
хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
б) Ц1ереи дереи мел доацача эргача дожарий хаттарашта жоп луча предложене кертерзача маьженех;
в) Х1аманна шоллаг1а ц1и а луш,из х1ама белгалдеш болча къоастамах... оал;
г) Моттиги,хаи,дара куци,бахьани,дагалоацами,боарамеи лаг1еи хьа а хьокхаш,
мича?маца?мишта?х1ана?сендухьа? фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп
луча предложене кертерзача маьженех.
7. Шоаш къоастам беча дешашца классе,таьрахье,дожаре барт барга хьажжа
къоастамаш хул :
а) цхьоалени дукхалени таьрахье;
б) барт беши барт ца беши;
в) кхаь классах цхьан классе;
г) дожарашца хувца йиш йолаш .
8. Ший тайпара бола къоастам ба оал :
а) кхоачамах; б) лоаттамах; в) юхедулларах .
9. Меттига лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
10. Хана лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
11.Дагалоацама лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
12.Бахьана лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
13 Дара куца лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
14. Хьала лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
15.Боарамеи лаг1аи лоаттам ба :
а) Дер ду ха белгал а еш,маца?маццалца?мича хана денз? яхача хаттарашта жоп
лу лоаттам;
б) Дер ду моттиг белгал а еш,мича?мичара?мичахьара? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
в) Дер фу бахьан долаш хул хьа а хьокхаш,х1ана?фу бахьан долаш? яхача хатта-рашта жоп лу лоаттам;
г) Дер фу дагалоацам болаш ду хьа а хьокхаш,сендухьа?сенна? яхача хаттарашта жоп лу лоаттам;
д) Дара куц хьа а хьокхаш,мишта? яхача хаттара жоп лу лоаттам;
е) Дечун боарам е лаг1а хьа а хьокхаш,фу боараме?мел? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам;
ж) Дечун хьал хьа а хьокхаш,миштача хьале?фу дича? яхача хаттарашта жоп лу
лоаттам.
1. Укх предложене ер дош ( дешаш ) кхоачам ба:
а) Корилгах д1аарахьежар Адам.( Боковв А.)
б) Цунна бехке да тхо.
в) Т1ехьашкахьа йисар тамбура чу илли доахаш лаьтта ши йо1.
2. Укх предложене ер дош (дешаш ) къоастам ба :
а) Г1ийла 1и хьалъухар к1 ежйоахача хих.
б) Хоза я тахан ара.
в) Наькъа т1а г1олла йодар хоза йи1иг.
3. Укх предложене ер дош ( дешаш ) лоаттам ба:
а) Доккхий кхерт1ой дохадора кувалда етташ.
б)Ч1оаг1а масса воаг1ар из к1аьнк.
в) Хоза 1алам да Кавказе.
4.Укх предложене барт беш бола къоастам ба:
а) З1амигача беша а ваха, крана к1ала латтача педа чу юхьмараж йиллар цо.
б) Наьнага оаха даьчох х1ама аланзар лоалахочо.
в) Са даси нанаси веза хьаьша вергва хьох.
5.Укх предложене барт ца беш бола къоастам ба:
а) Кирпишкий карта ларда т1а а этта ц1ог1а техар Ибайга
б) Руслан вижа уллача ц1енах доалла кор бешагахьа дар.
в) Тхоай гаргалонаш тахкар аз.
6.Укх предложене юхедуллар да:
а) Аз ийцад журнал "Села1ад".
б) Хьо(Даьхе) я са дегаг1оз.
в) Б1айха малх хьеж вайна тахан.
7.Укх предложене кхоачам ба:
а) 1аьржа морхаш мехка хьайзача
Цхьоаг1онца лаьтта майра Г1алг1ай...( Хамхоев В.)
б) Г1айг1ано кер готтабийя
Хьа сурт лаьце духьала,
Сов уйлаша готт а вийя,
Ха йоаю аз тоъалла...( Хамхоев В.)
в) Айса лерх1ар кера къувлаш,
Со-м се хьоца дагавувл.
Сурто хьесташ велар дувлаш,
Цо иразга со ма кхувл...( Хамхоев В.)
8.Укх предложене хана лоаттам ба:
а) Сеца дукха ха ялалехьа йолаелар тха поезд.
б) Мехкараша в1алла х1ама даа тигацар.
в) Ма й1айха а хала а яр из бийса!
9.Укх предложене моттига лоаттам ба:
а) Сийсара дог1а ч1оаг1а дийлхар.
б) Вагона чу шийла яр.
в) Казахстане 1обигар дукхаг1бола г1алг1ай.
10.Укх предложене дара куца лоаттам ба:
а) Сийсара геттара ч1оаг1а дийлхар дог1а.
б) Ма й1аьха а хала а яр из бийса!
в) Аьхки 1алаьмате й1айха хул.
11.Укх предложене хьала лоаттам ба:
а) Хи йисте г1олла 1оволавелар 1алихан.
б) Шийга ла ца дийг1ача, даьга-наьнага д1ааьннадаларе,цар вохийтаргвацар со.
в) Кхоана 1уйрана етт а ийца базар т1а ваха веза са.
12.Укх предложене бахьана лоаттам ба:
а) Со цига вахар шийна ловндаь, 1ийр из даьга-наьнага д1а ца оалаш.
б) Аз сайна хьат1алоац из декхар.
в) Сайре ч1оаг1а сатийна яр.
13.Укх предложене боарамеи лаг1аи лоаттам ба:
а) Хала х1ама да вайна т1аэттар.
б) Каьхат дайтадар цо.
в) Мангалхо, доттаг1а,
Со т1ехьависав хьол,
Хьа кхийнад атаг1а
Хьакха шортта йол...( Дударов У.)
14.Ер предложене яьржа я:
а) Г1алг1айче! Хьо массаза а иразе хийла!
б) Са Г1алг1айче-хьамсара Наьначе,
Т1аьръюкъ миссел мара боаца мохк,
Деррига са дега пхаьнаш хьох доахк...( Плиев М.)
в) Сиха даха хий фордах кхийттадац.
г) Каьхат дайтадац цо.
15.Ер предложени яржанза я:
а) Сиха даха хий фордах кхийттадац.
б) Каьхат дайтадац цо.
в) 1алам сомадаьннад.
г) Моастаг1а т1акхайдар хьона,
Хьамсара тха Даймохк...(Арсамакова Лиза)
д) Саг1а дехаш хоттала ваьг1ар а паччахьий г1анда т1а
ваьг1ар а н1анаша вуаргва.
1. Цхьан оттама предложени оал:
а) кхо кертера маьже йолча предложенех;
б) цхьа кертера маьже йолча предложенех;
в) ши кертера маьже йолча предложенех.
2. Шин оттама предложени оал:
а) кхо кертера маьже йолча предложенех;
б) цхьа кертера маьже йолча предложенех;
в) ши кертера маьже йолча предложенех;
3. Кхаь оттама предложени оал:
а) кхо кертера маьже йолча предложенех;
б) цхьа кертера маьже йолча предложенех;
в) ши кертера маьже йолча предложенех.
4. Цхьан оттама предложени оал:
а) йиза предложени;
б) ц1ера предложени;
в) подлежащи доаца предложени;
г) йиза йоаца предложени;
д) белгала-йовхьий;
е) кхычунга йоала предложени;
ж) белгалза-йовхьий предложени;
з) кхычунга ца йоала предложени.
5. Ца1 а массехк маьже йоацача предложенех оал:
а) кхо кертера маьже йола предложени;
б) цхьа кертера маьже йола предложени;
в) ши кертера маьже йола предложени;
г)йиза йоаца предложени;
д) белгала-йовхьий предложени;
е) кхычунга йоала предложени;
ж) белгалза-йовхьий предложени;
з) кхычунга ца йоала предложени.
6. Кертера кхо маьже йола предложени дилла я:
а) кхо кертера маьже йола предложени;
б) цхьа кертера маьже йола предложени;
в) ши кертера маьже йола предложени;
г) йиза йоаца предложени;
д) белгала-йовхьий предложени;
е) кхычунга йоала предложени;
ж) белгалза-йовхьий предложени;
з) кхычунга ца йоала предложени.
7. Ц1ера предложени я оал:
а) Шийна чухь цхьа кертера маьже подлежащи долча предложенех;
б) Шийна чухь подлежаще ц1и а ца йоаккхаш е из дага а ца дохаш, хьадоаладе
йиш а йоацаш, кертера маьже сказуеми долаш йолча предложенех;
в) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш,цо ма1анца подлежащи хьа а хойташ йолча цхьан оттама предложенех;
г) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш,х1аьта подлежа-
ще къаьста белгала а доацаш йолча цхьан оттама предложенех.
8. Подлежащи доаца предложене оал:
а) Шийна чухь кертера маьже подлежащи долча предложенех;
б) Шийна чухь подлежаще ц1и а ца йоаккхаш е из дага а ца дохаш, хьадоаладе йиш а йоацаш, кертера маьже
в) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш,цо ма1анца подлежащи хьа а хойташ йолча цхьан оттама предложенех;
г) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш, х1аьта подлежаще къаьста белгала а доацаш йолча цхьан оттама предложенех.
9) Белгала-йовхьий предложени оал:
а) Шийна чухь кертера маьже подлежащи долча предложенех;
б) Шийна чухь подлежаще ц1и а ца йоаккхаш е из дага а ца дохаш, хьадоаладе йиш а йоацаш, кертера маьже
в) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш,цо ма1анца подлежащи хьа а хойташ йолча цхьан оттама предложенех;
г) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш, х1аьта подлежаще къаьста белгала а доацаш йолча цхьан оттама предложенех.
10. Белгалза-йовхьий предложени оал:
а) Шийна чухь кертера маьже подлежащи долча предложенех;
б) Шийна чухь подлежаще ц1и а ца йоаккхаш е из дага а ца дохаш, хьадоаладе йиш а йоацаш, кертера маьже
в) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш,цо ма1анца подлежащи хьа а хойташ йолча цхьан оттама предложенех;
г) Шоашта чу предложене цхьа кертера маьже-сказуеми а долаш, х1аьта подлежаще къаьста белгала а доацаш йолча цхьан оттама предложенех.
1. Ер шин оттама предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
2. Ер кхаь оттама предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
3. Ер цхьан оттама предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
г) Сабарделахь!
д) Хоза 1уйре е.
4. Ер цхьан оттама ц1ера предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
г) Сабарделахь!
д) Хоза 1уйре е.
е) 1алаьмате сагота я.
ж) Вокзале билеташ дохк.
5. Ер подлежащи доаца предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
г) Сабарделахь!
д) Хоза 1уйре е.
е) 1алаьмате сагота я.
ж) Вокзале билеташ дохк.
6. Ер белгала-йовхьий предложени я:
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
г) Сабарделахь!
д) Хоза 1уйре е.
е) 1алаьмате сагота я.
ж) Вокзале билеташ дохк.
7. Ер белгалза-йовхьий предложени я
а) Хил дехьваьлар Илез.
б) Текхарго унзаръяьккхаяр йи1иг.
в) Хатта, дагадовла!
г) Сабарделахь!
д) Хоза 1уйре е.
е) 1алаьмате сагота я.
ж) Вокзале билеташ дохк.
1. Предложене къаьстта маьже оал:
а) Ерригаш а кертерча дешаца ювза а луш, цхьан хаттара жоп луш йолча маьженех;
б) Предложене моллаг1а кертерза маьжеи цунца доаг1а дешаши ма1анга диллача шоай ло1аме долча хана ч1оаг1дара тохарца е цхьалханеча предложене интонацеца д1а а оалаш йолча маьженех.
2. Къаьста хила йиш я:
а) сказуеми; б) подлежащи; в) карардар;
г) кхоачам; д) къоастам; е) лоаттам;
ж) юхедуллар.
3. К1езигаг1а д1акъаст царна юкъера:
а) сказуеми; б) подлежащи; в) карардар;
г) кхоачам; д) къоастам; е) лоаттам;
ж) юхедуллар.
4. Къаьста кхоачами къаьста юхедуллари хул:
а) даьржаи даржанзаи;
б) кертереи кертерзеи.
5. Къаьстача къоастамо белгалъю:
а) цхьан къоастамо белгалйинза йола кхыйола белгало;
б) моллаг1а х1аман белгало.
6. Къаьста лоаттам оал:
а) моттиги, хаи, дара куци, бахьани, дагалоацами,боарамеи, лаг1еи хьа а хьокхаш, мича? маца? мишта?х1ана? сендухьа? фу боараме? мел? яхача хаттарашта
жоп луча кертерзача маьженех;
б) шийца бувзам болча лоаттама ма1ан д1ахо кхоачаш а деш, бокъонца дизза кхета а дайташ болча лоаттамах.
7. Дукхаг1а йолча хана къаьста лоаттам латташ хул:
а) хандешах; б) деепричастех; в) причастех.
8. Къаьста маьженаш язъеча хана д1акъоастаю:
а) тиреца б) къовлоргашца; в) запятойшца.
9. Кхетаяйтара предложене маьженаш оал:
а) кертерча маьженех; б) кертерзача маьженех;
в) моллаг1а маьже кхетаяйташ долча дешаех.
1. Укх предложене къаьста дара куца лоаттам ба:
а) Духьал кулг а лувцаш, хьеж маьлхага бераш.
б) Топпара к1ийле шийла хиларах, й1овхал в1алла хоа а лацар.
в) Кхоалаг1а урок чакхъяьлча, бераш линейка арадаьлар.
г) Визза къонах ва алийта, ше денна дош кхоачашде г1ертар Ваха.
д) Дешархой, шоай физкультурни г1ирс а ийца,спортзале д1ачубахар.
2. Укх предложене къаьста хана лоаттам ба:
а) Духьал кулг а лувцаш, хьеж маьлхага бераш.
б) Топпара к1ийле шийла хиларах, й1овхал в1алла хоа а лацар.
в) Кхоалаг1а урок чакхъяьлча, бераш линейка арадаьлар.
г) Визза къонах ва алийта, ше денна дош кхоачашде г1ертар Ваха.
д) Дешархой, шоай физкультурни г1ирс а ийца,спортзале д1ачубахар.
3. Укх предложене къаьста дагалоацама лоаттам ба:
а) Духьал кулг а лувцаш, хьеж маьлхага бераш.
б) Топпара к1ийле шийла хиларах, й1овхал в1алла хоа а лацар.
в) Кхоалаг1а урок чакхъяьлча, бераш линейка арадаьлар.
г) Визза къонах ва алийта, ше денна дош кхоачашде г1ертар Ваха.
д) Дешархой, шоай физкультурни г1ирс а ийца,спортзале д1ачубахар.
4. Укх предложене къаьста бахьана лоаттам ба:
а) Духьал кулг а лувцаш, хьеж маьлхага бераш.
б) Топпара к1ийле шийла хиларах, й1овхал в1алла хоа а лацар.
в) Кхоалаг1а урок чакхъяьлча, бераш линейка арадаьлар.
г) Визза къонах ва алийта, ше денна дош кхоачашде г1ертар Ваха.
д) Дешархой, шоай физкультурни г1ирс а ийца,спортзале д1ачубахар.
е) Топпара к1ийле т1уно а шийла а хиларах, й1овхал в1алла а хоа а лацар.
5. Укх предложене къаьста къоастам ба:
а) Бийса яьккхача хударо мотт 1омабаьб.
б) Эздий г1улакх долаш вола саг массане а лоарх1.
в) Хозача дешо лакха лоам бошабаьб.
г) Хьо цига воде сона дика хет.
6. Укх предложене къаьста кхоачам ба:
а) Фашисташа леладечох кхийтта а кхийтта, партизанаша машинаш лела т1ий эккхийтар.
б) Сона х1ама хазацар, михо эгаеча антенно деш дола тата мара.
в) Сабелгало яьлча оасара баха кийчбелар Салмана дезал.
г) Дика дешарца мара ирлургдац бера хьаькъал.
7. Укх предложене къаьста юхедуллар да:
а) Базоркина Идриса, ц1ихезача йоазанхочо, яздаь роман в1алла мах баь варгвоацаш дика да.
б) Болх дика барца мара сага сий даргдац.
в) Ч1оаг1а дукха х1амаш дайра тхона лоам экскурсе.
г) Оскан-наькъан Суламбик, ц1ихеза вола летчик-турпалхо,вай мехкахо ва.
8. Укх предложене кхетаяйтара маьженаш я:
а) Укхаза, Г1ажарий-Юрта, 1алаьмате хоза я.
б)1уйранна, малх хьалбоалача хана, лоамий бовхьаш къегаш хул.
в) Сиха даха хий фордах кхийттадац.
г) Лоаман 1уйре 1алаьмате хоза хул.
д) Д1а, вайна аьтта оаг1орахьа, даг1а ц1енош са даь-веший да.
1 .Предложене цхьантайтара маьженаш оал :
а) ерригаш а кертерча цхьан дешаца ювза а луш,цхьан хаттара жоп а луш йолча
маьженех;
б) кертерча маьженех; в) кертерзача маьженех .
2 .Цхьантайпара хила йиш я :
а) сказуеми; б) подлежащи; в) карардар; г) кхоачам;
д) къоастам; е) лоаттам .
3. Цхьантайпара йолаши йоацаши хула маьже я:
а) сказуеми; б) подлежащи; в) карардар; г) кхоачам;
д) къоастам; е) лоаттам
4 .Цхьантайпара маьженаш в1ашаг1хотташ долча хоттаргий тайпаш да6
а) декъара; б) в1ашаг1тохара; в) карара;
г) в1ашаг1къоастора; д) в1аши духьалара .
5. В1ашаг1тохара хоттаргаш да :
а) а,е,т1аккха,х1аьта; б) и,санна,мо,меттел ;
в) амма ,дале а ,бакъда,цхьабакъда,х1аьта а .
6. В1аши духалара хоттаргаш да :
а) а,е,т1аккха,х1аьта; б) и,санна,мо,меттел ;
в) амма ,дале а ,бакъда,цхьабакъда,х1аьта а .
7. В1ашаг1къоастора хоттаргаш да :
а) а,е,т1аккха,х1аьта; б) и,санна,мо,меттел ;
в) амма ,дале а ,бакъда,цхьабакъда,х1аьта а .
8. Цхьантайпарча маьженашца хила йиш я :
а) цхьанкхийтта дешаш; б) чудерзора дешаш .
9. Чудерзора дош цхьантайпарча маьженашта :
а) хьалха латт; б) т1ехьа латт; в) юкъе латт
10.Чудерзора дош цхьантайпарча маьженашта хьалха латташ хуле,цун т1ехьа:
а) запятой оттаю; б) тире оттаю; в) ши т1адам оттабу;
г) т1адами запяпойи оттаю; д) кавычкаш оттаю .
11.. Чудерзора дош цхьантайпарча маьженашта т1ехьа латташ хуле,цун хьалха:
а) запятой оттаю; б) тире оттаю; в) ши т1адам оттабу;
г) т1адами запяпойи оттаю; д) кавычкаш оттаю .
12 .Цхьантайпара маьженаш шиннел совг1а хуле,царна юкъе:
а) запяпой оттаю; б) тире оттаю; в) ши т1адам оттабу;
г) т1адами запяпойи оттаю; д) кавычкаш оттаю .
1. Ма дарра къамаьл оал :
а) Йизза чакхъяьнна уйла хьаоалача дешах е в1ашаг1кхийттача дешаех
б) Форма хийца а хийца,хьадоаладаьча кхычун къамаьлах ...оал.
в) Кхыча саго даьча тайпара е цо яздаьча тайпара,хувца а ца хувцаш,хьадоаладаьча
къамаьлах .....оал
2. Ма дарра къамал массе хана а .... язду:
а) къовларгашта юкъе; б) кавычкашта юкъе
3. Ма дарра къамаьл долча предложенешца хила тарлу :
а) цхьалха дош; б) автора дешаш
4. Автора дешаш ма дарра къамаьла хьалха латташ хуле,автора дешашта т1ехьа оттаду ер сецара хьарак:
а) тире: б) т1адами запяпойи; в) ши т1адам; г) запяпойи тиреи
5..Автора дешаш ма дарра къамаьла т1ехьа латташ хуле,автора дешашта хьалха оттаду ер сецара хьарак:
а) тире: б) т1адами запяпойи; в) ши т1адам; г) запяпойи тиреи
6..Автора дешаш ма дарра къамаьла юкъе латташ хуле,автора дешашта хьалхеи т1ехьеи оттаду ер сецара хьарак:
а) тире: б) т1адами запяпойи; в) ши т1адам; г) запяпойи тиреи
Урок - ловзар
1. Мадинай пхи шу даьлча,дас 1омайир из деша а язде а.
2.Дарзаха елхаш яр,х1аьта хьу дехко къайлаяьккхаяр.
3.Ба-м аьрдехьа берзабебар - уж нийсса д1абахар.
4.Ц1аг1а къона сесаг е догдоаха йо1 йисачун дагахьа мишта хургда цу дешашка ладувг1аш ?
5.Уйланга ваха латтар Адам.Сиха йодар ха д1а.
6.Шийлача вагона чу ше ваьг1а бийса дагаяйтар Адама цу илле.
7. Сагота,г1айг1ане бийса яр из .
8.Из бийса ч1оаг1а сагота,г1айг1ане яр.
9.Баьнна никх санна,г1айттар шофёраш.
10.Рашид!Къамаьл де мегаргда хьона.
11.Воа везан Даьла,воа воаккхан Даьла,алал сога,ераш беций уж аз леха дика нах?
12.1а леладер,сога хаьттача,1алаьмате дика г1улакх да.
13.Ер ков,хетаргахьа,дайзадац цунна.
14.Баьде бийса. 15.Сатоссаш латт.
16.Арара машина тата хьачухезар.
17.Д1алаллал е машина,са наьна-йиша йолча г1оргдар вай.
18.МАлх хьежар. 19.Д1алалла машина!
20.Коартолаш кхаэхкар аз.
21.Тха беша яг1а дукха гаьнаш:1аж,боал,хьач,г1амаг1а.
22.Аз д1аег1ай 1ажий,боалий,г1амаг1а,хьачий гаьнаш.
23.Кхоана а,ломма а,ц1улла а даха дезаргда вай кхай т1а.
24.Наха сатийса б1аьсти хьакхаьчар.
25.Астарах бузалба дунен чу т1емаш хьедеш бола нах!
26."В1алла дош даьра хиннадац иштта наха гоам а венна гулдеча рузкъана дар",- аьлар Мовсара ше-шийца.
27.Говраш хьа а яьста,вордаш латтача д1а а йига,царна фуъ оттабе.
28.Султана ший ц1аг1а оттаде истол,г1анд,маьнги,ишкап ийцар.
29. 1уйранна,й1охъяла кхелехь,цел бе а белла кхай т1а яхар Лайла.
30. -Изеи?Шун паччахьо аьннадар.
- Хьанга?
31. Ай,мичара,фу дувц 1а?!
32.Хьайбашца къахетаме цахиннар жожаг1ата г1оргва йоах,яхаш,дувцар Исраьила.
Предложене характеристика :
1.Цхьалхане предл.,къаьста хана лоаттам юкъе а болаш.
2.Чоалхане-цхьанкхийтта предлож.,хоттаргаца ювзаенна яржанза ши предл. чуйоаг1аш.
3.Хоттарг доаца чоалхане предл.,в1аши духьлардар белгалду цун чуйоаг1ача предложенеша.
4.Хаттара,цхьалхане,цхьантайпарча подлежащеша чоалхане ерзаяь.
5.Цхьалхане яьржа предложенеш я.
6.Цхьалхане,кхаь оттама,кхычунга йоала,яьржа предл.
7.Цхьантайпарча къоастамаша чоалхане ерзаяь предл.
8.Цхьантайпарча лоаттамаша чоалхане ерзаяь предл.
9.Цхьалхане предл..къаьста дара куца лоаттам юкъе а болаш.
10.Юкъе т1адерзар а долаш,цхьалхане предл.
11.Чоалхане-карара предл..карарчун т1атоха предл. йолаш,хьалхарча предл. т1адерзар да.
12.Цхьалхане предл.,юкъейоалаяь предл.юкъе а йолаш.
13.Цхьалхане предл.,юкъедоаладаь дош юкъе а доалш.
14.Цхьалхане,цхьан оттама,яьржа предл..
15.Цхьалхане,цхьан оттама,подлежащи доаца предл..
16.Цхьалхане,шин оттама,белгалза-йовхьий,яьржа предл..
17.Чоалхане предл.,шоллаг1ча предл.кхетадайт хьалхарча предл. дер сенна ду.
18Цхьалхане,шин оттама,яржанза предл..
19.Цхьалхане,шин оттама,белгала-йовхьий,яржанза.
20.Цхьалхане,кхаь оттама,кхычунга йоала,яржанза.
21.Шоашца чудерзора дош долча цхьантайпарча маьженаша чоалхане ерзаяь цхьалхане предл..
22.Цхьалхане,кхаь оттама предл.,цхьантайпарча къоастамаша чоалхане ерзаяьй.
23..Цхьалхане,кхаь оттама предл.,цхьантайпарча лоаттамаша чоалхане ерзаяьй.
.24.Цхьалхане,шин оттама,яьржа предл..
25.Цхьалхане,айдара предл..
26.Ма дарра къамаьл да предл. юкъе.
27.Цхьантайпарча сказуемеша чоалхане ерзаяь цхьалхане предложени.
28..Цхьантайпарча карардараша чоалхане ерзаяь цхьалхане предложени.
29.Цхьлхане предл.. я,хана лоаттам кхетабайташ маьже юкъе а йолаш(уточнение)
30.Цхьалхане,йиза йоаца предложени.31.Цхьалхане предл.. я юкъе айдардош да.
32.Цхьалхане предл. я.Ма дарра къамаьл эргача къамаьлага даьннад.
26 386
1 165 
