Кандрат Крапіва

Кандрат Крапіва

Я ў мастацкім агародзе

Толькі марная трава.

А якая? Смех, дый годзе:

Я – пякучка-крапіва.

Я расту вось тут пад плотам

І не так даўно ўзышла,

А ўжо многім абармотам

Рукі-ногі папякла...

Хто сустрэўся быў са мною,

Дакрануўся раз ці два,

Дык той ведае ўжо, хто я:

Я – пякучка-крапіва.

Нарадзіўся 5 сакавіка 1896 года ў вёсцы Нізок Уздзенскага раёна Менскай вобласці ў сялянскай сям'і. Сапраўднае прозвішча - Атраховіч. Вучыўся ў царкоўнапрыходскай школе ў вёсцы Нізок, Уздзенскай народнай навучальні, 4-класнай гарадской навучальні ў Стоўбцах, з якой перавёўся ў такую ж навучальню ў Койданава (цяпер Дзяржынск). Пасля заканчэння (1913) здаў экстэрнам экзамен на званне народнага настаўніка. Восенню 1914 г. атрымаў месца настаўніка ў пачатковай земскай школе ў вёсцы Мнішаны на Меншчыне. Адпрацаваў год і быў мабілізаваны ў армію. У сакавіку 1916 г. скончыў школу прапаршчыкаў. Удзедьнічаў у баях на Румынскім фронце. Як настаўнік у лютым 1918 г. Дэмабілізаваны /

Настаўнічаў у вёсцы Каменка на Ўздзеншчыне. У 1920-1923 гг. - камандзір у Чырвонай Арміі. З 1924 г. зноў настаўнічаў на Ўздзеншчыне ў пасёлку Астравок. У 1925 г. пераязджае ў Менск. Быў сябрам літаратурнага аб'яднання «Маладняк» (да 1926), потым «Узвышша». Скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педфака БДУ (1930). Працаваў інструктарам Цэнтральнага бюро краязнаўства пры Інбелкульце (1925-1926), загадчыкам аддзела ў часопісе «Полымя рэвалюцыі» (1932-1936). Удзельнічаў у паходзе Савецкай Арміі ў Заходнюю Беларусь (1939), у савецка-фінляндскай вайне 1939-1940 гг. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны працаваў у франтавой газеце «За Савецкую Беларусь», у 1943-1945 гг. рэдагаваў сатырычную газету-плакат «Раздавім фашысцкую гадзіну».

У пасляваенныя гады - рэдактар часопіса «Вожык» (1945-1947), загадчык сектара мовазнаўства Інстытута мовы і літаратуры АН БССР (1947-1952), дырэктар Інстытута мовазнаўства АН БССР (1952-1956). У 1946 г. у складзе дэлегацыі БССР удзельнічаў у рабоце I сесіі Генеральнай Асамблеі ААН. У 1956 - студзені 1982 гг. - віцэ-прэзідэнт АН БССР. Са студзеня 1982 г. па сакавік 1989 г. - вядучы навуковы супрацоўнік-кансультант у аддзеле лексікалогіі і лексікаграфіі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа АН БССР. Доктар філалагічных навук, акадэмік АН БССР. Неаднаразова абіраўся дэпутатам (1947-1990), старшынёй Вярхоўнага Савета БССР. Сябра СП СССР з 1934 г.

Што такое байка ?

Байка – невялікі алегарычны твор

павучальна-гумарыстычнага

ці сатырычнага характару.

Звычайна мае 2 часткі:

• сюжэт (апавяданне)
• мараль (выснова)

Эзоп – Лафантэн – Крылоў – Крапіва

“ Дэкрэт ”

Дэкрэты як у нас часамі

разбіраюць?

Не разбяруцца, зловяць – чык,

Тады й даводзь, што ты не бык.

“ Жаба ў каляіне”

Пад кола, жаба, не падлазь.

................................................

Ці не такі ж кожнай жабы лёс,

Што пнецца на хаду

кульнуць савецкі воз?

“ Дзед і Баба”

Ва ўстановах часам ёсць

Вось такія “бабы”:

Здэцца, робяць яны штось,

Але справы – слабы.

Ды такая не ўцячэ!

Скажам ёй нарэшце:

-- Мо без вас было б лягчэй?

Паспрабуйце злезці!

“ Ганарысты Парсюк”

Бывае, праўда вочы коле...

Парсюк не надта быў ахвочы

Глядзецца праўдзе ў вочы.

“ Дыпламаваны Баран”

Другі баран – ні “бэ”, ні “мя”,

А любіць гучнае імя.

Аднак жа, як свінню не кліч,

Яе заўсёды выдасць лыч!

Другі баран – ні “бэ”, ні “мя”,

А любіць гучнае імя .

Каб Сонца засланіць –

вушэй асліных мала.

Да славы прагныя,

ды вузкія ў плячах.