Просмотр содержимого документа
«Կապույտ տարածությունում»
Կապույտ տարածությունում
«Կապույտ տարածությունը» ռուս նկարիչ Արկադի Ռիլովի (1870-1939) նկարն է` նկարված 1918 թվականին, գտնվում է Տրետյակովի պետական պատկերասրահում։ Նկարի չափերը՝ 109 × 152 սմ:
Արկադի Ռիլովը երիտասարդ հասակից հետաքրքրվել է ծովային և գետային տարածությունների հետ կապված թեմաներով։ Հաճախակի պատկերել է թռչուններ՝ ջրի մոտ («Ճայեր», 1910 թվական)։
Ճայեր (1910)
Լինելով Կամայի վրա` նկարիչը իր համար նկարել է լանդշաֆտի մի շարք, որոնցից են կտավները` ջրից թռչող թռչունների պատկերով` «Կարապները Կամայի վրա» (1912), որը նա մի քանի անգամ հետագայում նկարել է, և առավել հայտնի է: Այս նկարը համարվում է «Կապույտ տարածությունում» նկարի անմիջական նախորդը, որը նկարվել է 1918 թվականին:
Արկադի Ռիլովը «Կապույտ տարածությունում» նկարը ստեղծել է 1918 թվականին Պետրոգրադում, հետհեղափոխական ծանր պայմաններում:
Կարապները Կամայի վրա (1920, 1912 թվականի նկարի կրկնություն)
Աշխատելը դառնում է դժվար։ Մտքերս զբաղված էին նրանով, ինչպես ուտել որևէ բան։ Խոհանոցում ջուրը դույլի մեջ առավոտյան սառել էր, ինքնաեռում` նույնպես։ Երկու գիշերաշապիկ, գլխիս բրդե գլխարկ, ձեռքերիս` ձեռնոցներ.ահա իմ գիշերային հանդերձը, ծածկվում էի երկու ծածկոցով և մուշտակով:
Այնուամենայնիվ, նկարը ավարտվել է, և 1919 թվականին այն ներկայացվել է Պետրոգրադում անցկացվող Արվեստի գործերի առաջին պետական ազատ ցուցահանդեսում ։
Խորհրդային տարիներին նկարը համարվել է որպես ծրագրային ստեղծագործությունների մի մաս և մի տեսակ հղում, կետ խորհրդային լանդշաֆտային նկարչության պատմության համար[6]։
Նկարագրություն
Կապույտ երկնքի և սպիտակ, կուտակվաժ ամպերի ֆոնի վրա պատկերված են կարապները, որոնք թռչում են ծովի մուգ կապույտ ալիքաձև մակերևույթի վրայով: Հորիզոնում տեսանելի են ժայռոտ կղզիներ, որոնք խորհրդանշում են հյուսիսային կոշտ բնությունը: Առագաստանավը հեռվից շեշտում է ծովային լանդշաֆտի ռոմանտիզմը։
Թռչունների թռիչքը հեշտ և թեթև է, կարծես նրանք լողում են պայծառ լույսով լցված մաքուր օդում: Նրանց շարժման հորիզոնական ուղղությունն ընդգծվում է ամպերի գծի գտնվելու տեղը, որը հեռավորության վրա է և պատկերված է թռչուններից ներքև։ Թեև շարժումը տեղի է ունենում աջից ձախ, այն տպավորությունը չի ստեղծվում, որ պատրաստվում է դուրս գալ նկարի սահմաններից։ Ձախ եզրին գտնվող երկու թռչունների միջոցով, որոնք թռչում են ավելի ցածր, նրա ուղղությունը կարծես դեպի առագաստանավն է, ապա կղզու ժայռերի ներքևի մասը` նորից վերադառնալով կտավի աջ կողմը ։
Արձագանքներ
Արվեստաբան Ալեքսեյ Ֆեոդորով-Դավիդով.
«Կապույտ տարածությունում» նկարը առնչվում է այն ստեղծագործություններին, որից ընդունված է սկսել խորհրդային գեղանկարչությունը։ Նրա պատմական նշանակությունը, բարձր գեղարվեստական որակը ճանաչվում է բոլորի կողմից։ Սրա հետ մեկտեղ այն հանդիսանում է Ռիլովի բազմաթիվ որոնումների
և ձեռքբերումների արդյունքը։
Նրան միանում է «Կանաչ աղմուկի» կենսական էպիկականությունը Կամայի վրա՝ կարապների դրամատիզմի և ճայերի քնարականության հետ մեկտեղ: Հզոր թռչունների թռիչքի խորհրդանշականությունն այստեղ նոր նշանակություն է ձեռք բերել: Նրա ուժեղ կամքով արդյունավետ սկիզբը տրվում է ոչ թե պայքարում, այլ ծովի և երկնքի հետ հանդարտ ներդաշնակության պայմաններում
Հետագայում Ֆեդորով-Դավիդովը շարունակում է.
գլխավոր, թեթև ձևավորումով «Կապույտ տարածության մեջ» նկարը բնութագրում է այն ժամանակվա ընդհանուր տրամադրությունը այն արվեստագետների կողմից, ովքեր ողջունում էին հեղափոխությունը որպես Ռիլովը... Ազատ կյանքի այս զգացումը, պայծառ, նոր աշխարհի ուրախ ծնունդը Ռիլովն արտահայտում է իր նկարում օդի և լույսի միջոցով: