Карл Густав Маннергейм

Тема: Карл Густав Маннергейм

Аткарган: Ишенбек уулу Бакберген

Текшерген: Курумбаева Г. Д.

Кыскача өмүр таржымалы

• Маннергейм Карл Густав 1867-жылы Финляндиянын Вильняс кыштагында жарык дүйнөгө келген. Маннергейм барон, финн мамлекеттик жана аскер ишмери, маршал, Финляндиянын президенти болгон.
• 1889-жылы  Санкт-Петербургдагы  Николаевск кавалериялык окуу жайын бүтүргөн.
• 1917-жылга чейин орус армиясында кызмат өтөгөн.
• 1-дүйнөлүк согушта 1914–18-жылдары командачысы; генерал-лейтенант (1917); 1918-жылы актар командачысы болуп, германиялык интервенттер менен бирге Финляндия революциясын (1918) баскан.

• 1918-жылдын декабрь айынан 1919-жылдын июль айына чейин  Финляндия  регенти, финн армиясынын башкы командачысы, 1922–51-жылдары Финляндия Кызыл Крестинин төрагасы.
• 1931–39-жылдары Мамлекеттик коргонуу кеңешинин төрагасы, 1939-жылдан финн армиясынын башкы коман­дачысы.

• 1939–40-жылдары советтик-финн согушунда жана 1941–44-жылдары фашисттик Германиянын союздашы катары финн армиясын жетектеген.
• 1944-жылы советтик өкмөт койгон шарттар боюнча Маннергейм агрессивдик Берлин пактысынан (1940) жана согуштан чыгууга мажбур болгон.
• 1944–46-жылдары Финляндия  президенти  болуп иштеген.

Маннергеймдин экспедициясы 1906-1908

• 1906-жылдын жайында Орус империясынын башкы штабы тарабынан Кытайга экспедицияга жөнөтүлгөн полковник Карл Густав Маннергейм учурдагы Кыргызстандын аймагында да болуп кайткан. Ошто жана Алайда ал бир нече уникалдуу фотосүрөттөрдү тарткан, алардын арасында Курманжан датканын да акыркы сүрөттөрү болгон.
• Ал жанына 490 кг жүктү, анын ичинде «Кодак» камерасын жана аларды иштетүү үчүн химиялык реагенттери бар эки миң айнек фотопластиналарды алып жолго чыккан.
• Маннергейм 1906-жылы поезд менен Самаркандга чейин келип, андан ары ат менен учурдагы Ош облусунун аймагына келген.
• Оштон алыс эмес жерден ал Курманжан датка менен жолуккан.

• Солдон оңго: Француз чыгыш таануучусу Поль Пелльо, Курманжан датка, анын небереси жана Маннергейм, «Алай ханышасынын» боз үйүндө

• Орус аскерлерине каршы XIX кылымдагы каршылык көрсөтүүлөрдү жетектеген Курманжан датка аскерлери кыйла жоготууларга дуушар болгондон кийин, 1876-жылы Орус имапериясы тарапка өтүүгө макул болгон.
• Маннергейм Курманжан датка менен анын өтө карыган кезинде, өлөөрүнө жарым жыл калганда жолуккан. Анда ал Оштон алыс эмес жайгашкан Мады айылында жалгыз жашоо мүнөзүн кечирип жаткан.
• Курманжан датка жаш курагына карабастан  — ал анда 94 жашта болчу — Маннергеймди атка ээр токуй ала тургандыгы менен таң калтырган.

Курманжан датка ат үстүндө. Карл Густав Маннергеймдин сүрөтү.

• Экспедициянын катышуучулары Ошто Кытайдын чөлдөрүнө болчу оор саякат үчүн зарыл болгон шаймандарды, жабдыктарды даярдашкан. Андан сырткары Өзгөн базарынан жүк жүктөө үчүн бир нече жылкы сатып алышкан.
• Акырында ал жылкылардын бири Пекиндин өзүнө чейин жеткен. Маннергейм Борбордук Азиядагы жергиликтүү уруулардын меймандостугу үчүн аларды өтө сыйлачу жана алардын маданиятын, салт-санаасын да жактырчу.
• Экспедициянын жүрүшүндө ал 1300дөн ашык фотосүрөт тартып келген.
• Анын Кытайга болгон экспедициясы орус армиясы тарабынан өтө ийгиликтүү деп бааланган. 1917-жылдагы Октябрь революциясына чейин Маннергеймдин мартабасы өтө тездик менен жогорулап, генерал-лейтенант наамына чейин жеткен.

• Алай кыргыздары. Карл Густав Маннергеймдин сүрөтү

Көк бөрү жана эр эңиш

• Маннергейм эки гана жыл Финляндиянын президенти болгон жана ал президенттик мөөнөтүндө өзүнө жүктөлгөн милдеттерди аткара алган. 
• Ал 1946-жылы кызматтан мөөнөтүнөн мурда кетип, 1951-жылы Швейцариянын Лозанне шаарында дарыланып жаткан кезинде каза болгон.

Көңүл бурганыңыздарга чоң рахмат !!!