Қашықтан оқытуда педагогтің дайындық деңгейіне қойылатын талаптар:
Қысқа мерзімді сабақ жоспарын әзірлеу және іске асыру кезінде мұғалім оқу мақсатына байланысты сабақтың синхронды және асинхронды бөлігі үшін мазмұны мен уақытын ұтымды бөлуі керек. Техникалық проблемалар туындаған және тікелей эфирге шығу мүмкін болмаған жағдайда мұғалім сабақты асинхронды форматқа ауыстырады.
Сабақтың мазмұны келесі талаптарға сай болуы керек:
ақпаратты нақты құрылымдау: тапсырыс беру, жүйелеу;
негізгі дидактикалық принциптерді ескеру: ғылыми сипат, көріну, қол жетімділік, саналылық, теория мен практика арасындағы байланыс, циклдік, танымал ғылыми презентация, оқу материалының эстетикасы;
теледидар, ақпараттық-коммуникациялық және мультимедиялық технологиялар саласындағы заманауи әлемдік жетістіктерге сәйкестігі;
қабылдауды ескере отырып, аудиовизуалды ақпараттың жеткілікті көлемі мен әсер ету ұзақтығы;
түрлі ақпараттық оқу материалдарын қолдану: мәтін, презентациялар, графика, медиа, суреттер, кестелер, инфографика және басқалар.
Электрондық оқу материалдарын қолдану бойынша ұсыныстар:
Оқу процесінде мұғалімдер қолданатын ЦБР келесі талаптарға сай болуы керек:
Қазақстан Республикасының заңнамасымен таратуға тыйым салынған ақпарат болмауы керек;
үшінші тұлғалардың ар-намысы мен қадір-қасиетін, құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қозғайтын ақпарат бар ЦБР-ны пайдалануға жол берілмейді;
мазмұны оқу нәтижелеріне, білімнің тиісті деңгейіне арналған оқу жоспарына, оқушылардың жас ерекшеліктеріне арналған Мемлекеттік білім стандарты талаптарына сәйкес келеді;
әртүрлі діни, этникалық және мәдени топтардың өкілдеріне толеранттылықпен қарау қағидаттарын ұстанады, этносаралық және конфессияаралық диалогқа араласпайды;
білім алушылардың жынысына, ұлтына және тұрғылықты жеріне қарамастан қол жетімді және түсінікті;
қазіргі ғылыми білімнің негіздеріне қайшы келмейді;
білім деңгейі, пән, оқу деңгейі, бақыланатын мазмұн элементтері, мазмұн түрі дұрыс таңдалған;
суретте су белгілері мен сыртқы жазулар жоқ;
автор және (немесе) қарызға алынған материалдың көзі көрсетіледі;
ЦБР тәуелсіз танымдық мәнге ие;
материалды таныстыру бірізділік пен дәйектілікпен сипатталады.
6-тарау. Қашықтан оқыту технологияларын пайдаланумен бейне сабақтар мен сабақтар
57. Жалпы талаптар:
1. Ұйымдастыру
– МЖМБС-ға және оқу бағдарламаларына сәйкес болу;
– дидактикалық қағидаларды іске асыру;
– телевизиялық, ақпараттық-коммуникативтік және мультимедиялық технологияларды тиімді пайдалану.
– сабақ құрылымы:
– сабақтың басталуы: титрлар (сынып, пән;
– оқыту мақсатын тұжырымдау;
– жаңа оқу материалын түсіндіру, сұрақ қою;
– қорытынды бөлім: қорытындылар, кері байланыс.
– кері байланыс: электрондық журналдар, интернет-платформалар; электрондық пошта арқылы; мессенджерлер – aitu-чат, Telegram және т.б. арқылы мобильді және стационарлық телефон байланысы арқылы; пошта байланысы арқылы жүзеге асырылады.
– оқу материалын өз бетінше оқуға, әрбір білім алушыны белсенді оқуға тартуға баса назар аудару;
– аудиовизуалды құралдар: графика, аудио, бейнематериалдар, презентациялар;
– материалды бекітуге арналған тапсырмалардың оңтайлы көлемі;
– сараланған оқу тапсырмалары;
– оқу тапсырмаларын өз бетінше орындау үшін нұсқаулықтар, алгоритмдер, ұсынымдар әзірлеу;
– сабақты ұйымдастырудың әртүрлі әдістерін қолдану (ішінара-іздеу, эвристикалық, зерттеу, жоба жұмыстары, зерттеу, чаттарда, әлеуметтік желілерде талқылау, пошта арқылы хат алмасу);
– білім алушыларға кез келген уақытта қарау мүмкіндігі (офлайн режимі).
– білім алушыларға, оның ішінде ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған жеке консультациялар (қажет болған жағдайда).
2. Сабақтың мазмұны
– Қазастан Республикасының Заңнамасымен таратуға тыйым салынған ақпараттар болмауы;
– «Балаларды денсаулығы мен дамуына зардабын тигізетін ақпараттан қорғау туралы» Қазақстан Республикасының 2018 жылғы 2 шiлдедегi № 169-VІ заңы талаптарына қарсы келмейді;
– оқу мақсаттарына қол жеткізуге ықпал етпейтін ақпаратты қамтымайды;
– сабақ мазмұнын оңтайлы таңдау;
– мәліметтер – ғылыми сенімді, терминология - дәл, ақпарат – нақты құрылымдалған;
– теориялық материалды беру: логикалық, нақты, толық, дәйекті;
– «классикалық» (баяндау) және стандартты емес стильдердің үйлесімі;
– табиғи түсірілім мен символ толтырудың ақылға қонымды арақатынасы (заставкалар, мәтін және т. б.);
– слайдтар саны – бір сабаққа 8-10.
– алынған материалдың авторы және (немесе) атауы көрсетілген.
3. Эмоциялық фон
– педагогтің дауысы сабырлы, мейірімді, дыбысты қабылдауға жеткілікті, сөйлеу анық, дикция жақсы;
– мазмұндау сенімді, еркін, жеткілікті түрде эмоционалды (қатысу әсері), мазмұндау қарқыны асығыс емес;
– психологиялық әсер ету: айтылатын мәтіннің стилі мен тілі, интонация, жеке сөйлемдерді акцептациялау, эмоционалдық жоғарылаулар, үзіліс;
– адекватты (эмоциялық тұрғыдан) музыкалық сүйемелдеу;
4. Сабақ дизайны:
– түс фоны тұрақты – түс гаммасына жақын үш түстен;
– экрандағы мәтін қысқа да нұсқа, анық, шамадан тыс жүктелмеген;
– сутаңбалардың, бөгде жазулардың, жарнамалардың болмауы;
– маңызды ақпаратты таңдау: түспен, қалың қаріппен, басқа қаріппен;
– контраст қаріптердің саны – ең аз;
– дыбыс анық (бөгде дыбыссыз), дыбыс деңгейі бойынша біркелкі;
– видеоқатар – экран ауданының 75-100%.
5. Техникалық талаптар:
Электрондық білім беру ресурстары:
А. Сурет форматы және өлшемі:
– рұқсат етілген пішімдер: JPEG, JPG, PNG, SVG, GIF;
– бір файлдың өлшемі-100 Mb артық емес.
Б. Аудио жазбалар форматы мен пішімі:
– рұқсат етілген пішімдер: MP3, WAV;
– бір файлдың өлшемі: 100 Mb артық емес
В. Бейнежазбалар форматы мен пішімі:
– рұқсат етілген пішім: MP4, MOV;
– бір файлдың өлшемі-200 Mb артық емес;
– бейнежазбаның ұзақтығы-15 минуттан аспайды
6. Педагогтің дайындық деңгейіне қойылатын талаптар
Психологиялық-педагогикалық дайындық:
-білім алушылардың жас және психологиялық ерекшеліктерін білу;
– электрондық оқыту ресурстарын әзірлеу және құру талаптарын білу;
Әдістемелік дайындық:
– электрондық білім беру материалдарын әзірлеу және пайдаланудың әдістемелік тәсілдерін меңгеру;
– сабақтың оқу мақсаттарын стандартты емес жағдайларда жүзеге асыра білу;
IT-технологиялармен жұмыс істеу дағдылары:
– IT-құзыреттіліктің болуы;
– электрондық білім беру ресурстарын әзірлеу және пайдалану дағдылары.
7. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар білім алушылар үшін оқытудың қолжетімділігі
– оқытудың жеке оқу бағдарламаларын қолдану;
– субтитрлердің, сурдоаудармалардың болуы;
– арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету;
– бейімделген сандық ресурстарды таңдау немесе әзірлеу;
– сараланған оқу тапсырмаларын қолдану.
58. Видеосабаққа қойылатын талаптар:
Ұйымдастыру:
– ұзақтығы: 15-20 минут;
– икемді жеке кесте;
– кез келген уақытта қарау мүмкіндігі
– үлгерімді ағымдағы бақылау арқылы:
а) телекоммуникациялық құралдарды қолдану арқылы «on-line» режимінде білім алушы мен педагогтің тікелей қарым-қатынасы;
б) автоматтандырылған тестілеу кешендері;
в) жазбаша жеке тапсырмаларды тексеру
59. Қашықтан білім беру технологияларын қолдану арқылы сабаққа қойылатын талаптар.
Ұйымдастыру:
– ұзақтығы: 15-30 минут;
– сандық технологияларды қолдану арқылы нақты уақыт режимінде сабақтар:
– видеоконференциялар (вебинарлар, ZOOM конференциялары, Google class rooms, Microsoft Teams, Skype, стрминг);
– Интернет желісінде хабар алмасу арқылы асинхронды форматтағы сабақтар: тапсырмаларды өз бетінше орындауға акцент қою (электрондық пошта, Google диск, т. б.);
– әлеуметтік желі чатында, пошта арқылы топтық хат алмасуда білім алушылардың топтық жұмыстарын ұйымдастыру мүмкіндігі;
– педагог білім алушыларға оқулықтан өз бетінше оқу тапсырмаларын орындау үшін оқу материалын ұсынады;
– үлгерімді ағымдағы бақылау арқылы:
а) телекоммуникациялық құралдарды қолдану арқылы «on-line» режимінде білім алушы мен педагогтің тікелей қарым-қатынасы;
б) автоматтандырылған тестілеу кешендері;
в) жазбаша жеке тапсырмаларды тексеру.