Касымалы Баялинов өмүрү

Касымалы Баялинов (1902-1979)

Кыскача өмүр таржымалы

• Жазуучу Касымалы Баялинов 1902-жылы 25-сентябрда Ысык-Көл районуна караштуу Көк-Мойнок айылында туулган. Жаш кезинен ата-энесинен ажырап туугандарынын колунда чоңойгон.
• 1916-жылкы көтөрүлүштө качкындар менен бирге Кытайга барат.
• Октябрь революциясынан кийин 1918-жылы Токмокко келип, дарыканада дары-дармек ташуучу, ат багуучу, армиялык казармада ашпозчунун жардамчысы болуп ар түрдүү иштерге жалданып иштейт.
• 1919-жылы К.Баялинов Ленин комсомолуна мүчө болуп өтүп, Ташкенде ачылган алты айлык советтик-партиялык курсту аяктайт.
• 1920-жылы 6 айлык педагогикалык курска жөнөтүлөт.
• 1921–1925-жж. Алматыдагы казак педтехникумунда,
• 1929-1933-жж. Москвада Бүткүл союздук журналистика институтунда окуйт.
• 1920-жылы Нарын кантонунун Комсомол комитетинде иштейт.

• 1925-жылы К.Баялинов Москвадагы Борбордук басмакананын Кыргыз секциясына редакторлукка жөнөтүлөт.
• 1926-1928-жж. жана 1935-1937-жж. Кыргызмамбастын башкы редактору,
• 1933-1935-жж. Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз райондук гезитинин редактору,
• 1940-жылдан «Советтик Кыргызстан» гезитинин башкы редактору,
• 1941-жылдан «Ысык-Көл правдасы» облустук гезиттин редактору,
• 1944-1947-жж. жана 1949-1955-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун башкармалыгынын төрагасы,
• 1947-1949-жж. СССР илимдер академиясынын кыргыз филиалынын тил жана адабият институтунун илимий кызматкери болуп иштеген.

Чыгармачылыгы

• К.Баялиновдун чыгармачылыгы 1922-жылдан башталат. Анын биринчи ырлары казак, татар тилдеринде басылып чыккан. «Ажар» повести 1926-жылы жарык көргөн.
• К.Баялинов публицистикалык макалалардын, очерктердин да автору. Жазуучунун чыгармалары окуу китептерине кирген жана ЖОЖдордун гуманитардык факультеттеринде, илимий мекемелерде изилденүүдө.
• К.Баялиновдун сюжети боюнча «Ысык-Көлдүн боюнда» операсы, ар түрдүү жанрдагы бир нече музыкалык чыгармалар түзүлгөн. К.Баялиновдун чыгармалары орус, азербайжан, өзбек, казак, татар, молдован, француз, англис, немис, чех тилдеринде жарык көргөн.
• Ал кыргыз окурмандарын А.С.Пушкиндин, М.Ю.Лермонтовдун, А.М.Горькийдин ж.б. чыгармалары менен тааныштырган биринчи профессионал котормочулардын бири болгон.
• 1939-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.
• 1968-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл жазуучусу.
• Эки жолу «Эмгек кызыл туу», «Октябрь революциясы» жана «Ардак белгиси» ордендери, «1941-1945-жылдардагы Улуу Атамкендик согуштагы каарман эмгеги үчүн», В.И.Лениндин 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалдары менен сыйланган.
• Эл депутаттарынын Фрунзе шаардык Кеңешинин IV чакырылышынын, Кыргыз ССРинин Жогорку Кеңешинин депутаты болуп шайланган.