ՀՀ Կոտայքի մարզ Արամուսի Բ.Առաքելյանի միջն. դպրոց
Ուսուցիչ՝ Գայանե Հարությունյան
Առարկան` մայրենի
Դասարան` երրորդ
Թեմատիկ խումբ
Դասի թեման` Կաթիլը
Առաջին դասաժամ
Դասի տիպը` նոր նյութի ուսումնասիրում
Չափորոշչային պահանջ. Հասկանալ տեքստում նկարագրված հաջորդականությունը, վերաբերմունք դրսե-վորել գործող անձ-անց արարքների նկատմամբ:
Դասի նպատակը`
Բնագիրը հասկանալով, արտահայտիչ, սահուն ընթերցելու կարողությունների զարգացում:
Երկխոսությունները հնչերանգով առանձնացնելու կարողությունների զարգացում:
Խնդիրները`
Արտահայտիչ, սահուն կընթերցեն բնագիրը:
Կկարողանան առանձնացնել դժվար և իմաստով
անծանոթ բառերը:
Կկարողանան բառարանից որոնել, գտնել այդ բառերի բացատրությունները:
Կկարողանան գուշակել բնագրի դեպքերի հետագա ընթացքը: 1
Կկարաղանան բառաշարքի բառերն ըստ կազմության տեղադրեն աղյուսակի համապատասխան սյունակում` կրկնելով ու խորացնելով պարզ, բարդ, ածանցավոր բառերի մասին ունեցած գիտելիքները:
Դասի ընթացքը` Խթանման փուլ`
Դասը սկսել ողջույնի խոսքով:Աշակերտները միմյանց բարեմաղթանքներ են փոխանակում :
Ուսուցիչ-Երեխանե՛ր, այսօր մեր դասասենյակի առջև մի նամակ գտա: Հիմա ես այն կընթերցեմ ձեզ համար:
-Ինչպե՞ս օգնենք մեր բարեկամ-կենդանիներին:
Աշակերտներ….
Ուսուցիչ-Գրատախտակին փակցված է նոր թեմայի նկարը:Եկե՛ք նկարագրենք, ի՞նչ ենք տեսնում այս գեղեցիկ բնապատկերում:Աշակերտը ներկայաց-նում է տեսարանը:
_Իսկ հիմա Անգելինան և Ռադիկը կներկայացնեն չափածո տար-բերակը:Աշունն ի՞նչ առանձնահատկություններ ունի:
Ներկայացնել քառատողերով
-Հիմա եկեք մեր պաստառը ձևավորենք:(Հավաքել աշնան տեսարան աշակերտների օգնությամբ) :
Ֆիզկուլտ դադար_ Երգ «Աշուն»
-Այ մենք ասացինք, թե ինչպես է աշունը գալիս ,իսկ դուք ի՞նչ գիտեք անձրևի , կամ ջրի մասին:Ներկայացնել «Ջուրը» բանաստեղծությունը:
_Իսկ բնության մեջ ջուրը քանի՞ վիճակով է հանդիպում: 2
Աշակերտ…
Ցույց տալ ջրի շրջապտույտը:
Իմաստի ընկալում
Այսօրվա մեր դասը այս կաթիլներից մեկի մասին է , նրանցից մեկը շատ չարաճճի է տեսնենք ի՞նչ է լինելու:
1.Կարդալ հղումը և տեքստը ուսուցչի կողմից մինչև վերջ:
2.Երկրորդ ընթերցանությունը աշակերտների կողմից, յուրաքանչյուր հատվածից հետո հարցեր ուղղել:
Կաթիլը
Գետակն աղմուկով, քչքչալով գլորվում էր՝թռչկոտելով քարերի ու փոսերի վրայով, բայց սառնամանիքը կաշկանդեց* նրան: Գետակը սառցակալեց:
_Տարվա ո՞ր եղանակն է նկարագրված:
_Ինչի՞ց իմացաք, որ ձմեռ է:
Կաշկանդել բառի բացատրությունը որոնել բառարանում:Սառցակալել բառը արտահայտել բառակապակցությամբ:
Ագռավը նստեց գետափին, կտցահարեց ամուր սառույցը և ուզում էր թռչել, երբ քարացած Կաթիլը թոթովեց.
_Սպասի՛ր Ագռա՛վ, ասա՛, ո՞վ կաշկանդեց ինձ, ինչու՞ չեմ կարողանում տեղիցս շարժվել:
_Ի՞նչ արեց ագռավը:Թոթովել բառի բացատրությունը ասել:Գետափ բառ ինչպիսի՞ կազմություն ունի:
_Քեզ սառնամանիքը կաշկանդեց և սառույց դարձրեց: Այդ պատճառով տեղիցդ շարժվել չես կարողանում: Բայց մի՛ տանջ-վիր այդպես շատ չես մնա: Երկար թափառումներից հետո դու կիջնես, ա՜յ, այն բարձր սարի վրա:
_ Ե՞րբ է սառնամանիք լինում:
_Ինչպե՞ս կարող էր կաթիլը թափառել և իջնել բարձր սարի վրա:
_ Ինչպե՞ս, մի՞թե ես կարող եմ հասնել այնտեղ,-զարմացավ Կաթիլը:
Բայց Ագռավն արդեն թռել-գնացել էր:
Կաթիլը գիշեր- ցերեկ մտածում էր .«Ես ոչ թև ունեմ, ոչ ոտք, ինրպե՞ս պետք է բարձրանամ սարը: Երևի Ագռավը սխալվեց»:Մտածեց, մտածեց ու քնեց:
_Տարվա ո՞ր եղանակին Կաթիլը հանդիպեց Ագռավին:
_Կաթիլը ո՛չ թև ունի, ո՛չ ոտք: Ինչպե՞ս պետք է բարձրանա սարը:
Գարունը եկավ: Գետակը կենդանացավ ու հոսեց:Նրա հետ վազեց նաև Կաթիլը:
Հոսեցին ջրերը, հոսեցին ու թափվեցին ծովը:
_Ահա այսպես,- ուրախացավ Կաթիլը,_ ես մեծ ծովին հասա:
Կաթիլն սկսեց ծովի ալիքների հետ բարձրանալ, իջնել,թռչել,խաղալ՝ չնկատելով, որ իրեն հսկում են Արևի ճառագայթները:
_Ինչպե՞ս կենդանացավ Գետակը:
_Ի՞նչ տրամադրություն ուներ Կաթիլը:
Եվ մի անգամ, երբ ալիքը Կաթիլին նետեց օդի մեջ, Արևի ճառագայթները բռնեցին նրան: Կաթիլն սկսեց բարձրանալ:
_Վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ, վա՜յ,-ճչաց Կաթիլը:
_Ի՞նչ պատահեց Կաթիլին:
_Ինչի՞ց զարմացավ Կաթիլը և ի՞նչ արեց: 4
Բայց հետո վախը պոխվեց զարմանքի, երբ տեսավ իր քույր կաթիլներին, որոնք ամպ էին դարձել: Կաթիլը վազեց իր քույրիկների մոտ, փարվեց* նրանց:
_Կաթիլի վախը ինչի՞ փոխվեց:
_Ի՞նչ եք կարծում՝ ի՞նչ է սպասվում արդեն ամպ դարձած Կաթիլին:
Անդրադարձ ջրի շրջապտույտին:
Կատարել խմբային աշխատանք:
Առաջին խումբ
1.Տրված բառերով կազմել հինգ բարդ բառ:
անձրև անցք
գետ լանջ
օդ ջուր
բարձր ձայն
սար եզր
2.կազմել երկու նախադասություն օգտագործելով բառաշարքից երկու բառ:
_1___________________________________________________________________________________________________________________________2__________________________________________________________________________________________________________________________
5
Երկրորդ խումբ
1.Բաժանված վանկերը միացնել, ստանալ բառ և ընդգծել արմատները
սառ նա բե հորդ
ճա ցա պար կոր
_____________________________________________
_____________________________________________
2.Ստացված բառերով կազմել բառակապակցություններ:
__________________________________________________________________________________________________________________________
Երրորդ խումբ
1.Դասդասել պարզ, բարդ, ածանցավոր բառերը
տերևաթափ, աստղիկ, արևածաղիկ, օրացույց, գարնանային, գետակ, կաթիլ, ջուր, շող
2.Վերականգնի՛ր խառնագիրը և գտի՛ր «ավելորդ» բառը;
յձնու---------- տուկրակ----------- ևնձար---------իաքմ----------ողց---
6
Չորրորդ խումբ
Կազմել փոքրիկ տեքստ օգտագործելով հետևյալ բառերն ու արտահայտությունները՝ամպ, քարացած կաթիլ, ագռավ, քչքչան գետակ, սառույց, ձյուն, բարձր սար:
___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Հինգերորդ խումբ
Լրացնել
Ես____________________________________________________________
Բնավորությունս______________________________________________
Սիրում եմ____________________________________________________
Զգում եմ_____________________________________________________
Կարիք ունեմ_________________________________________________
Վախենում եմ________________________________________________
Տալիս եմ____________________________________________________
Ուզում եմ տեսնել_____________________________________________
Բնակվում եմ_________________________________________________
Ազգանունս__________________________________________________
7