Қазақстандағы қайта құру

Сабақтың тақырыбы

Қазақстан «Қайта құрудың»

бастапқы кезеңінде

Зерттеу сұрағы : КСРО-ның ыдырауы: заңдылық па әлде кездейсоқтық па?

Сабақтың оқу мақсаты

9.3.1.1 қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін түсіндіру және өзіндік интерпретация жасау;

9.4.1.2 Кеңес үкіметі кезіндегі орын алған әлеуметтік-экономикалық проблемаларды талдау

Бағалау критерийі

Қоғамдық-саяси өмірдің ерекшеліктерін сипаттайды;

Кеңес үкіметі кезіндегі орын алған әлеуметтік-экономикалық проблемаларды дәлелдер келтіре отырып талдайды.

Тірек сөздер

КОКП ХХVII сьезі-

Қайта құру бағыты-

Жеделдету-

Пленум-

Кадр саясаты-

Дәптерлеріңізге тірек сөздердің анықтамасын жазып алыңыздар

Ссылканы басып видеороликті қараңыздар

1985 жылғы наурызда Н.У.Черненко қайтыс болғаннан кейін КОКП ОК-нің Бас хатшысы қызметіне М.С.Горбачев сайланды. 1985 жылы сәуірде КОКП ОК-тың пленумында әлеуметтік, экономикалық дамуды жеделдету мәселесіне сәйкес экономикалық құрылымды қайта құру бағыты жарияланды. М.С.Горбачев саясатының ұрандары: жариялылық жеделдету, қайта құру. Бұл қайта құру бағыты 1986 жылғы КОКП-ның XXVII съезінде мақұлданды.

Бұл жылдары ұлт саясатында, әлеуметтік экономикалық және кадр мәселесінде көптеген ауытқушылыққа жол берілді. Жалпы барлық кеңес қоғамы үшін бұл кезде қоғамдық ойдың мәні өзгеріп, сөз бен істің арасында алшақтық, қайшылық кең өріс алды. Михаил Горбачевтың реформаларына байланысты демократияландыру қадамдары кезінде қазақ қоғамында тәуелсіздік идеясы қайта жанданды. Айта кету керек, Орталық Азияның, соның ішінде Қазақстанның өз уыстарынан біртіндеп шығып бара жатқанын түсінген Мәскеу басшылары Ю.Андропов, одан кейін М.Горбачев бұл республикаларға қарсы науқан ашу, олардағы саяси элитаны жаппай ауыстыру арқылы Орталықтың бақылауын қайта қалпына келтіруге тырысты.

1 тапсырма: Берілген тарихи оқиғаларды хронология бойынша ретімен орналастыр.

А)1985 жылы наурызда партия мен мемлекет басына М.С. Горбачев келді.

Ә)КОКП-ның Бас хатшысы М.С. Горбачев «Күшті орталық және күшті республикалар» -деген ереже ұсынып, өзін сталиндік үлгідегі озбыр орталықтың нағыз қолдаушысы ретінде көрсетті.

Б)Ел ішінде жариялылық негізде сын айту бостандығы орын алды, жаңа партиялар, түрлі қоғамдық қозғалыстар, кооперативтер, т.б. құрыла бастады.

В)Бірақ М.С. Горбачев елдегі қоғамдық-саяси жүйені түбірімен қайта құрумен шұғылданудың орнына сыртқы саясатпен айналысты.

Г)Қайта құруды жеделдету тұжырымына сәйкес 1985–1987 жылдары қазіргі заманның талабына сай алға басуға ұмтылыс жасалды.

Е)М.С. Горбачев ОК-нің Бас хатшысы қызметінен бас тартып, КОКП-ға өзін-өзі таратуды ұсынды.

Д)1991 жылы тамызда демократиялық күштердің тегеурінімен тарихи оқиға болды: 70 жыл бойы өмір сүрген КСРО ыдырады.

Ж)1985 жылғы сәуірде партия қоғамды демократияландыру және оны жариялылық негізде қайта құруды, халық алдында жауапкершілікті өзіне алды: ғылыми-техникалық серпінділікті жеделдету арқылы елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының тұжырымдамасы жарияланды.

2 тапсырма: КСРО-ның ыдырауына әсер еткен саяси және экономикалық факторларды жіктеп жазыңдар

А) КСРО-ның экономикалық жағдайына әсер еткен жаппай әскери қарулану әрекеті.

Б) Экономиканың техникалық жағынан артта қалушылығы.

В) КСРО-да ұлтаралық қақтығыстардың орын алуы.

С) Биліктің ұлттық мәселені шешуде дәрменсіздік танытуы.

Д) Орталық пен жекелеген республикалар арасындағы байланыстың үзілуі.

Е) -ның құрамындағы мемлекеттердің одақтан шығатындары туралы мәлімдеп, тәуелсіздік алуға ұмтылулары.

Саяси

Экономикалық

Үй тапсырмасы: КСРО –ның ыдырауына әсер еткен факторларды талдаңыз

Факторлар

Талдау

Саяси

Экономикалық

Әлеуметтік

Мәдени

Дескриптор:

-саяси факторлар әсер еткенін талдайды

-экономикалық факторлар әсер еткенін талдайды;

-әлеуметтік факторлар әсер еткенін талдайды;

-мәдени факторлар әсер еткенін талдайды.