Художник А.Г.Галымбаева

ҒАЛЫМБАЕВА АЙША ГАРИФОВНА- ТҰҢҒЫШ КӘСІБИ ӘЙЕЛ СУРЕТШІ

(1917-2008 жж)

Ғалымбаева Айша Гарифовна. Суретші. Мәскеуде жоғары көркемдік білім алған тұңғыш кәсіби қазақ кино суретшісі. Қазақстан Суретшілер одағының мүшесі (1951). Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері(1961). Қазақ КСР халық суретшісі (1967). Атындағы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Уәлиханова (1972). «Құрмет белгісі» және «Еңбек Қызыл Ту» ордендерінің кавалері. 1917 жылы 29 желтоқсанда Алматы облысының Есік қаласында дүниеге келді.

Ата-анасынан ерте айырылған оны туыстары тәрбиелеп өсірді. Айшаның сурет салуға бейімділігін байқап, олар оны Алматыдағы көркемсурет мектебіне берді. 1943 жылы Н.В. Гоголь атындағы АХУ-ды , мұғалімдері Л.П. Леонтьев, А.И. Бортников, А.М. Черкассы класстары бойынша үздік бітірді. 1949 жылы Бүкілодақтық Мемлекеттік кинематография институтының көркем-декоративті факультетін (Мәскеу) кино өндірісі мамандығы бойынша бітірген. Оның диссертациясы - «Абай әндері» сценарийінің нобайлары. 1949 жылдан бастап көрмелердің қатысушысы. Оның өнер училищесінде оқыған кезден бастап шығармашылық жұмыстары жоғары бағалана бастады.

Шығармашылық еңбек жолын «Қазақфильм» киностудиясында бастады, онда «Махаббат поэмасы» (1953), «Жігіт- қыз» (1956) және «Шұгылада болды» (1955) фильмдеріне нобай жасады. Оның эскиздері үлкен мәнерлілікпен және халық өмірінің тарихи ерекшеліктерін терең білумен ерекшеленеді. 1958 жылы Галимбаева «Оның уақыты келеді» (Шоқан Уәлиханов туралы) фильмінің костюмдерін жасауда бас кеңесші болды. 1950 жылы ол «Жамбыл ұлын майданға аттандырады» суретін салады. қолөнерші Басенованыфң және кескіш Т. Розиеваның портреттерін салды. Ғалымбаева сонымен қатар түрлі натюрморттар жазған.

1960 жылдары ол М.Әуезовтің «Абай әндері» («Билер соты», «Үйлену тойы», «Ойыншық», «Айтыс», «Кездесу» және басқалары) сценарийіне арналған бірнеше сериялы туындылар жасады. 1963 жылы Ғалымбаева халыққа деген ыстық махаббатқа толы үлкен «Қазақстан әні» картинасын салып шықты. Ғалымбаеваның қазақ қыздарының ұлттық бас киімдері бейнеленген «Сәукеле» (1964) шығармасы шебер орындалды. Ол көп уақытты қазақтың дәстүрлі өнерін, қолөнер мен қолөнердің ерекшеліктерін, қазақтардың ұлттық киімдерін мұқият зерделеуге арнады. 1958 жылы оның «Қазақтың халықтық костюмдері» альбомы жарық көрді, оның ішінде түрлі костюмдерге 60 костюм эскизі бар. Кескіндемедегі сүйікті тақырыптардың бірі - қазақ әйелінің тағдыры, сонымен қатар қазіргі заманғы шындық, ол халықтың талантымен құрылған ең құндыларды сақтайды. Шығармалар А.Қастеев атындағы Қазақстанның Мемлекеттік өнер мұражайы коллекциясында сақталған.

«Менің әжем» /1968/ картон, «Гүлдер»/ 1960/кенеп, майлы бояу

майлы бояу/ 23х32/ картина №276 /50х65/картина №710