"Хыдырлез байрамы"

ХЫДЫРЛЕЗ БАЙРАМЫ

А.Б. Мераба, урьметли мусафирлер! Мераба, севимли балалар! Бугунь биз къырымтатар халкъы севген, бегенген шенъ баарь байрамы – хыдырлез байрамыны къайд этемиз. Бойле аджайип куньлер акъкъында халкъымыз масаллар, эфсанелер уйдургъан, йырлар йырлагьан, шаирлеримиз шиирлер токъугъанлар.

1-нджи бала: Ешилленди небатлар,

Озенлер «шыр-шыр» акъар.

Инсан, айван, къурт-къырмыcкъа

Эр кес ишини бакъар.

А.Б. Бу миллий байрам майыснынъ ильк куньлеринде къайд этиле. Адети узьре, бу байрам табиат къучагъында бир-де бир аланлыкъта, я да дагъ этегинде, чокъракъ янында кечириле. «Хыдырлез» сёзю эки пейгъамбернинъ адындан асыл олгъан. Хыдыр адамларны тюрлю мусибетлерден къуртаргъан, Ильяс-чокъракъларны, айванларны къоругъан. Халкъымыз эвель –эзельден Хыдырлезни шенъ-шерамет кечире. Хыдырлез - бу шенълик, барышыкъ байрамыдыр.

2-нджи бала: Баарь киби мевсим олмаз,

Феракъланыр юреклер.

Къыдырильяс куньлер ичюн,

Пиширирлер черенлер.

А. Б. Байрам арфесинде эр бир эвде акъшамдан къалакъай, кочем, кобетелер пишириле. Эртеси куню сабадан балалар, къалакъай, комечлерни алып, къартларнен берабер тепеликке чыкъалар. Хыдырлез шерефине дуалар окъулгъан сонъ, къалакъайларны, комечлерни байырдан ашагъы тыгъырталар. Эгер комеч, къалакъай усть тарафынен тёпеге тюшсе, демек йыл огъурлы ве берекетли оладжакъ.

3-нджи бала: Сабанджылар чёльде энди,

Топрагъы аль этелер.

Акъшам олса топлашарыкъ,

Йырлай, йырлай кетелер.

Бундан сонъ балалар ве буюклер аланлыкъ ерде отурып кетирген емеклерни ашайлар. Сонъра Хыдырлез байрамынынъ шенъленюв къысмы башлана. Балалар ойнайлар, йырлайлар, курешелер, салынджакъларда салланалар, чешит бала оюнларыны ойнап зевкъланалар.

1-нджи бала: Эвель баарь, гульзар иле яз келир,

Юдже дагълар доландыгъы замандыр.

Гулистандан кунь-куньге аваз келир,

Бульбуль гульге къул алдыгъы замандыр.

2-нджи бала: Шимди сувун тёкер дагълар, къаялар,

Сахараларнынъ сель олдыгъы замандыр.

Тюрлю гуллер, сумбуль, наргиз, лялелер,

Ер юзюнинъ ал олдыгъы замандыр.

А.Б. Хыдырлез байрамында азбарда ве бош ерлерде мейва тереклерини отуртмакъ ве чечек сачмакъ эвельден адет олгъан. Не къадар эйи ве гузель адет! Биз бу адетни кутьсек, Къырымда бир адым бош ер къалмаз. Бутюн Къырым багъ-багъчагъа дёнер, даа да дюльбер ве ярашыкълы олур. Келинъиз, деделеримизден къалгъан адетни девам этейик.

Хайтарма оюны.