O'zbek tili xonasida

Toshkent shahar Sergeli tumanidagi 6-DIUO’T maktabining o’zbek tili fani o’qituvchisi Urinbayeva Umidaning 5-sinfida o’tkazgan dars ishlanmasi

Mavzu: O’zbek tili xonasida

• Darsning nomi: O’zbek tilim – jonu dilim
• Darsning maqsadi:
• a) ta’limiy maqsad: o’quvchilarning og’zaki nutqini o’stirish, lug’at boyligini oshirish, matnni berilgan reja asosida hikoya qilishga o’rgatish.
• b) tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarda insoniy fazilatlarni tarbiyalash bilan birga ularda bilim olishga intilish ko’nikmalarini tarbiyalash.
• c) rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarda mustaqil fikrlash malakalarini rivojlantirish

• Darsning borishi:
• a) tashkiliy qism: Darsni tashkil qilish. O’quvchilar diqqatini jalb etish, yangi mavzu bayoni, uyga vazifa berish.
• b) O’tilgan mavzu yuzasidan takrorlash;
• c) O’qivchilarni dars mavzusi, borishi bilan tanishtirish va ularning faoliyatini o’quv topshiriqlarini bajarishga yo’llash.
• Darsning turi: Noan’anaviy
• Darsning jihozlanishi: darslik, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar, rasmlar.

• Yangi mavzu:
• O’zbek tili xonasida
• Bizning maktabimiz to’rt qavatli. Maktabimizda turli fan xonalari bor. Bu o’zbek tili xonasi. O’zbek tili xonasi 2-qavatning 34-xonasida joylashgan. Xona keng va yorug’. Xona devorlariga shoir va yozuvchilarning suratlari ilingan. Kitob jovonlarida o’zbek tili darsliklari va badiiy asarlar bor. Bu kitoblardan hamma vaqt foydalanish mumkin. Doska oldida o’qituvchimizning stollari, xona o’rtasida parta va stullar qo’yilgan.
• O’zbek tili xonasi har doim o’quvchilar bilan gavjum. Haftaning chorshanba va juma kunlari bu xonada “O’zbek tili” to’garagi o’tkaziladi. Biz hozir “O’zbek tilini bilasizmi?” tanloviga tayyorlanyapmiz.

• Savollar:
• 1. Maktabimizning o’zbek tili xonasi bormi?
• 2. U nechanchi qavatda joylashgan?
• 3. Sinfingizda qanday jihozlar bor?
• 4. Mashg’ulotlar har doim o’sha xonada o’tkaziladimi?
• 5. Matndan kelishik qo’shimchalari qo’llangan so’zlarni toping
• Lug’at
• Joylashgan – расроложен yozuvchi – писатель
• Yorug’ – светлый shoir – поэт
• Keng – постороный, широкий to’garak – кружок
• Devor – стена tanlov – конкурс

• 1 – mashq . Nuqtalar o’rniga kerakli so’zlarni qo’ying. O’zbek tili xonasiga oid so’zlar toping.
• 1. Bu bizning ……. . 2. Bu sinf xonasida ….... tili darsi boradi.
• 3. O’zbek tili xonasida …….va ……suratlari bor. 4. Kitob ….badiiy kitoblar bor. 5. Yozuv taxtasi tepasida …. yozilgan plakat bor.
• Foydalanish uchun so’zlar: yozuvchi, shoirlarning, sinf, o’zbek, javonida, hikmatli so’zlar.
• Bilib oling!
• Qaratqich kelishigi, odatda, egalik qo’shimchalari bilan birga qo’llaniladi ,, bunda so’z o’zagiga avval egalik, keyin kelishik qo’shimchalari qo’shiladi.
• Masalan: so’z+im+ning boshi, til+imiz+ning boyligi, xona + si+ ning to’ri.

• 2-mashq. Berilgan so’zlarga mos so’zlar topib, egalik va qaratqich kelishigi qo’shimchalarini qo’llab, so’z birikmalarini hosil qiling. Ularni ona tilingizga tarjima qilib qiyoslang.
• Vatan, maktab, xona, sinf, ustoz, do’st, ota, daftar, kitob, opa, gaplar, javob, she’r, adiblar.
• Namuna: Vatanimizning poytaxti.
• 3- mashq. Nuqtalar o’rninga kerakli so’zlarni qo’ying. Egalik va qaratqich kelishigi qo’shimchalarining qo’llanilishiga e’tibor bering.
• 1. Yulduz…uyiga borsa, jim o’tirmaydi. 2. Men … kitobni olib o’qidim. 3. ….. devorga ko’rgazmali qurollar ilingan. 4. ….. uchinchi qavatda o’zbek tili xonasi joylashgan. 5. Javonda o’zbek …. asarlari bor.
• Foydalanish uchun so’zlar: xolasining, o’rtog’imning, xonamizning, yozuvchilarning, maktabimizning.

• Topshiriq.
• She’rni ifodali o’qing va mazmuni asosida savol-javob qiling.
• Ona tilim
• Ona tilim- jon tilim,
• Ona tilim – shoh tilim,
• Ulug’larga yor bo’lgan
• Chirog’im-pilik tilim
• Ona tilim-jon tilim
• Jonday aziz, non tilim,
• Navoiy, Bobur bo’lib,
• Zuhro – yu Tohir bo’lib
• Qonimdan unga tilim,
• Ona tilim – jon tilim,
• Bir tan- u, bir jon tilim,
• Istiqlolim jamoli,
• Istiqbolim kamoli,
• So’zma – so’z ravon tilim,
• O’zga o’z jahon tilim. Haydar To’rayev

• Lug’at
• Shoh – честь, слава jamol – красота
• Pilik – фитиль, фитилёк kamol – совершенство
• Uyga vazifa:
• 1. “O’zbek tili xonasiga” oid so’zlarni yodlab olish
• 2. “O’zbek tili xonasi” mavzusida kichik matn tuzish
• 3. “Ona tilim” she’rini yod olish.