Просмотр содержимого документа
«Koordinata göni çyzygy»
Sapagyň temasy
Koordinata
göni çyzygy
Geçilenleri berkitmek Ýatdan hasaplaň
0,2+0,4=
0,3+0,03=
0,6
0,33
0,7-0,2=
2,6:2=
0,5
1,3
3,9-0,8=
3,1
Drobyň haýsy bölek boýalan?
1
Öý işini soramak
Položitel san goşmak belgisi bolan san, otrisatel san bolsa minus belgisi bolýar.
... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ....
Položitel sanlar, bahasy noldan uly sanlardyr.
0 0 0
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, ....
-3; 0-7; 0-9 ... -7, -6, -5, -4, -3, -2, -1 " width="640"
Otrisatel sanlar noldan kiçi sanlardyr.
0-3; 0-7; 0-9
... -7, -6, -5, -4, -3, -2, -1
Položitel sanlar
Otrisatel sanlar
Nol
Sapagyň temasy
Koordinata
göni çyzygy
Sapagyň maksady:
Koordinat çyzygy bilen işlemegi öwetmek
Koordinata çyzygy otrisatel we položitel kesgitlemäge kömek edýär. Amatly bolmak üçin koordinata çyzygyny keseligine çepden saga gönükdirilen görnüşde çyzmaly.
0
0
1
0
1
0
Hasap başlangyjy , birlik kesimi
we ugry görkezilen
göni çyzyga koordinata göni çyzygy
diýilýär.
Hasap başlangyjy O harpy bilen
belgilenýär.
O
Koordinata çyzygynyň sag tarapynda ýerleşýän nokatlaryna gabat gelýän sanlar položitel sanlar.
Koordinata çyzygynyň çep tarapynda ýerleşýän nokatlaryna gabat gelýän sanlar otrisatel sanlar.
Položitel we otrisatel sanlar köplenç dürli ölçeg gurallarynda islendik mukdarynyň bahalaryny beýan etmek üçin ulanylýar.
Položitel we otrisatel sanlaryň ýazylan şkalsy bilen temperaturany ölçemek üçin enjam- termometr.
Termometrde otrisatel sanlar gyzyl reňkde şekillendirilýär.
Položitel sanlar gök reňde ýazylýar.
60
60
50
50
40
40
30
30
20
20
о
+ 30 C
10
10
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
11
60
60
50
50
40
40
30
30
20
20
о
- 10 C
10
10
0
0
10
10
20
20
30
30
40
40
50
50
11
Nokatlaryň koordinatlary
С
К
Е
А
D
В
4
5
-3
1
-1
-2
2
0
3
А (3), В (4), С (-1), D (1), Е (-3), К (5)
11
Täze temany berkitmek A; B; C; D; O; M; K; N nokatlaryň koordinatalaryny ýazyň
Koordinata göni çyzygynda A(–7); B(8); C(0,9); D(–3,7); M(6,4) nokatlary belläň
A(1999); B(–2000); C(0,002); D(–753); M(0) nokatlaryň hasap başlangyjynyň haýsy tarapynda ýerleşýändigini aýdyň?
A, N, K, P nokatlaryň koordinatalaryny ýazyň