СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Коптуктун элементеринин саны

Категория: Математика

Нажмите, чтобы узнать подробности

5-класстын окуу китебинен

 

Просмотр содержимого документа
«Коптуктун элементеринин саны»

  • . Көптүктүн элементтеринин саны



Көптүк аныкталган объекттердин жыйындысы. Көптүктү түзгөн объекттер көптүктүн элементтери деп аталат. Көпчүлүк учурда, тиги же бул белгилер менен аныкталуучу көптүк элементтеринин санын аныктоо зарылчылыгы туулат. Көптүктөрдү бириктирүүдө кайталан-ган элементтер бир гана жолу жазылат.



Эки көптүктүн биригүүсүнүн элементтеринин саны ар бир көптүк-түн элементтеринин сандарынын суммасынан бул көптүктөрдүн ке-силишинин элементтеринин санын алып салган айырмага барабар.



Адатта, көптүктүн элементтеринин санын аныктоо үчүн Эйлер-Венндин диаграммаларын колдонушат. Биздин окутуу тажрыйбабыз, эки башка мүнөзгө ээ көптүкчөлөрдөн түзүлгөн көптүктөр үчүн, табли-ца ыкмасы ыӊгайлуу жана түшүнүктүү экендигин көрсөтөт.



Окуучулар бул темага көӊүлдөнүп жана ырахаттануу менен масе-ле ойлоп табарын белгилей кетсек болот.



Аларга, Сиздердин классыӊардагы, жашаган жериӊердеги, жомок-тордогу, популярдуу фильмдердеги маалыматтарды колдонуп, ма-селелерди түзүүнү сунуштаӊыз. Албетте, эреже боюнча, окуучулар түзгөн маселелерди редакциялоо керек, бирок, окуучулар сунуштаган сюжеттер жана каармандар көп учурда кызыктуу болот.



Биздин сөздү бекемдөө үчүн, Сиздердин көӊүлүӊүздөрдү 5-класс-тын окуучусу ойлоп тапкан маселеге буралы.



Маселе



ДАР шаарында 1700 үй-бүлө бар. Алардын 980инде «Тойота» мар-касындагы, 650сүндө «Мерседес» маркасындагы автоунаалары бар. «Тойота» дагы, «Мерседес» дагы маркасындагы автоунаалары бар үй-бүлөлөрдүн саны – 442. Канча үй-бүлөнүн «Тойотасы» да, «Мерседеси» да жок?



Чыгарылышы



Таблица түзөлү.




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442


650





«Мерседес» жок









980


1700









13

Издательство



1700 − 980 = 720; 1700 − 650 = 1050 болгондуктан:




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442

a

650





«Мерседес» жок

b

x

1050






980

720

1700







алабыз.

a, b, х тардын маанилерин эсептеп табыш үчүн жана калган клетка-ларды толтуруу үчүн, анын маанисин, биринчи жолчодогу маалымат-тарды колдонуп эсептейли: а = 650 − 442 = 208.






«Тойота» бар

«Тойота» жок









«Мерседес» бар


442

208

650








«Мерседес» жок


b

x

1050










980

720

1700






Мындан ары, экинчи мамыча боюнча: x = 720 − 208 = 512.

Чыгарылыш алынды.













«Тойота» бар

«Тойота» жок









«Мерседес» бар


442

208

650








«Мерседес» жок


b

512

1050










980

720

1700









Жыйынтыгын текшерүү үчүн биринчи мамычанын b = 980 − 442 = 538 маалыматтарын колдонсо болот.




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442

208

650





«Мерседес» жок

538

512

1050






980

720

1700







Экинчи жолчодогу сандар талапка жооп берерин тастыктоо калды:

538+512=1050.



Эмесе, коюлган суроого жооп: 512 үй-бүлө «Тойотага» да, «Мер-седеске» да ээ эмес.