Корком чыгарманын темасы жана идеясы

            "Теманын " терминдик мааниси бир нерсенин туппайына негиз болгон "предмет" дегенди туюнткан грек тилинен кирген соз экен.

                Корком чыгарманын темасы - бул корком чыгармада суроттоого алынган турмуштук мазмундун бир болугу же чойросу болуп саналат.Мисалы,"Кандуу жылдар" романынын темасы- кыргыз элинин тарыхый трагедиясы болгон 1916-жылкы окуя.Ал эми "Саманчынын жолунун " темасы Ата Мекендик согуш мезгилиндеги кыргыз айылындагы турмуш деп билсек болот.

             Ушул эле темалар " Ажар"," Ажал ордуна","Бетме-бет бет","Жамийла"," Эрте келген турналар"," Кол боюнда" сыяктуу чыгармалардын да негизин тузот.Демек,бир эле темага бир нече жазуучулар же бир эле жазуучу бир нече ирет кайрылуусу мумкун экен.

               Теманы жазуучу турмуштан озу тандап алат.Анын актуалдуулугу ошол жазуучуга байланыштуу болот.Бирок бир темага негизделип жазылган бир нече чыгармалар бирин- бири кайталап калды дегендик эмес.Алардын озунчолугу андагы которулгон,чечмеленген.Жалпыланган ички идеялык проблемалары менен муноздолот.

           Идея- ( гр.ой- максат)- жазуучунун оз чыгармасы аркылуу окурмандарга айтып берейин деген ою,чыгарманын алдына коюлган максат.

          Тупку озоктук ( обьективдуу идея)

          Айкын турмуштук - предметтик идея.

         Жеке субьективдуу идея.

      Мисалы,- "Бетме-бет" повестиндеги обьективдуу идея- жеке адамдын коом,эл алдындагы парзын ,милдетин ачып беруу.Эл ,коом,анын башына тушкон жук жана жеке адам (Ысмайыл).

          Повесттин айкын турмуштук- предметтик идеясы- бул согуш алып келген азап- тозокту ,оор мушкулду женип чыгуудагы карапайым элет адамдарынын кужурмон эмгегин , тазалыгын,ак пейилин, биримдигин корсотуу,даназалоо ( Сейде,Мырза,Тотой,жана айылдагы турмуш кыймылы).

               Субъективдуу идея- повестте Ысмайылдын образы аркылуу Ч. Айтматовдун боодо олум болбоюн деп ,качып келген Ысмайылдын адам чыдагыс оор трагедиясына ким куноолуу? Ысмайыл озубу,согушпу,коом,анын идеологиясы жана жетекчилигиби деген жеке коз карашын ортого салышы.

             Булардан тышкары коп эле чыгармаларда уй- було,суйуу,достук ,адамдык мамиле ж.б.идеялык- тематикалык тарамдар болуп,алар негизги идеяны толуктап турат.