СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Корком онор кыргызча

Нажмите, чтобы узнать подробности

Просмотр содержимого документа
«Корком онор кыргызча»

Киришүү

«Көркөм өнөр» предметинин өзгөчөлүгү, маданий турмушту кеңири таануу, окуучулардын чыгармачылыкка болгон шыгын өстүрүү мүмкүнчүлүгү жана предметтердин бири катары окуучуларга билим берүү, өнүктүрүү, тарбия берүү милдеттерин камтыйт.

Окуучуларга «Көркөм өнөр» искусствосун үйрөнүүдө жана тарбия берүүдө мугалимдин жетектөөчү ролу. «Көркөм өнөр» искусствосу мугалиминин билимине, эстетикалык даярдыгына коюлуучу талаптар. Мугалимдин адеп-ахлктык жогорку дещгээли, окуучуларды жана өз кесибин сүйө билиши. Ал өздөштүрүүгө тийиш болгон көндүмдөр. «Көркөм өнөр» сабагын окутуунун методикасы, предмети. «Көркөм өнөр» искусствосун окутуунун методикасы илиминин башка илимдер (педагогика, психология, эстетика, көркөм адбият таануу, геометрия, чийүү, архитектура, скульптура ж.б.) менен байланышы. «Көркөм өнөр» искусствосун окутуунун изилдөө методдору: Педагогикалык алдынкы тажыйбаны жалпылоо, иликтеп-байкоо, педагогикалык экспермент ж.б.

«Көркөм өнөр» - билим берүү тармагынын алкагында көркөм эстетикалык билим, тарбия берүү боюнча иш-аракеттер окуучулардын көркөм эстетикалык дүйнө таанымын алардын жалпы адамзаттык жана улуттук маданият дөөлөттөрүн өздөштүрүүсү аркылуу калыптандырууга багытталат. Мектептеги ар бир баскычтын милдеттерин эске алганда окуучулар көркөм өнөрдүн негизги түрлөрүн аңдап-билип, өздөштүрөт. Бул алардын чыгармачыл дареметин ачууга жана көркөм ишмердикти ишке ашыруу ыкмаларын өздөштүрүүсүнө өбөлгө түзөт. Жалпы адамзаттык жана улуттук маданиятты окуп-үйрөнүү аркылуу калыптанган көркөм өнөр чыгармаларын талдоо көндүмдөрү окуучулардын маданий айрымачылыктарды түшүнүүсүн жеңилдетет, маданий ар түрдүүлүктү баалап, өзүнүн маданий шайкештигин аныктоого үйрөтөт.

Көркөм мурастарды талдоо акыл-эс жагынан жетилүүгө көмөктөшүп, эмоциялык, эстетикалык тажрыйбаны өздөштүрүү менен катар табиттин негизин жана критерийлерин калыптандырат.

Көркөм өнөрдүн тили универсалдуу келет. Ал мезгил жана мейкиндиктин чек араларын жоюп өтүүгө, жалпылык сезимин ойготууга өбөлгө түзүп, окуучулардын коммуникативдик көндүмдөрүн өнүктүрүүдө маанилүү роль ойнойт.

Ар бир класс үчүн окуучулардын курактык өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен элибиздин көп кылымдардан бери калыптанып келген тарыхый, маданий мурастарын жалпы адамзаттык дөөлөттөр менен айкалыштырып, түрдүү көркөм каражаттардын жардамы менен чыгармалрды жаратып, изденүүгө багыттады.

Көркөм өнөр предмети башталгыч класстарында азырынча жумасына бир сааттан бөлүнүп, келечекте кошулуп бөлүнүүсү пландаштырулууда.

Көркөм өнөр боюнча предметтик билим, тарбия берүүнүн жаңы принциптерине шайкеш келтирүүчү жолдорун, окутуунун максаттарын, милдеттүү түрдө камтылуучу мазмунун, ырааттуулугун жана баалоонун негизги принцептери аныкталган.

Бул документтин негизги милдети билим берүү саясатын калыптандыруу үчүн предметтик программаларды жергиликтүү шарт-жагдайларды жана муктаждыктарда эске алуу менен иштелип чыкты.

Дүйнөлүк билим берүү стандаттарында «Көркөм өнөр» предметине өзгөчө көңүл бурулгандыгы, анын натыйжасында мектеп окуучулары келечектеги инсан болуп калыптанышынын бирден-бир багыты экендиги эл аралык эксперименттер тарабынан белгиленип келет.

Башталгыч билим берүүдө башка предметтер менен катарлаш, шайкеш келүүчү, мектеп окуучуларынын ар тараптуу өнүгүшүндө эң маанилүү экендигин таанууга болбойт. Бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим министрлигинде жана Кыргыз билим берүү академиясы тарабынан дагы көңүл бүктөмүндө калбастан, кыргыз элинин көркөм искусство маданиятынын өнүгүшү үчүн алгачкы кадамдар жасалды. Мурунку Советтик мезгилден бүгүнкү күнгө чейин көркөм өнөр предметинде алгылыктуу өзгөртүүлөр болгондугу эске алынып, алган билимдердин турмушта колдонулушуна башкы көңүл бурулду.

Көркөм өнөрүнүн тилин окуп үйрөнүү менен дүйнөлүк көркөм маданиятты үйрөнүүгө жол ачылат. Бул окуу программасында салттуу билим берүүдөн оолактап, азыркы мезгилдин талабына жараша инновациялык жаны ыкмаларды колдонуп, жогорку эстетикалык деңгээлдеги көркөм билим берүү талабы коюлат. Мында башкы көңүл улуттун көркөм маданий жактан өнүгүшүнө бурулуп, Кыргыз Республикасынын билим берүү системасында мектеп окуучуларынын жана көркөм өнөр предметин окутуучу мугалимдердин компетенттүүлүк байланыштары өнүгүү зарылчылыгы келип чыгат. Мындан тышкары, өлкөнүн келечекте маданий өсүшүнө жаш өспүрүмдөрдүн салым кошууларына түрткү болот.

Көркөм өнөр предмети орто мектептерде билим алуусунда бардык предметтерди өздөштүрүүнүн негизги каражаты болуу менен бирге, дүйнөлүк көркөм искусство ишмерлеринин чыгармаларына талдооо жүргүзүп, өз көз караштарын билдирүү көндүмдөрүнө ээ болушат. Өзгөртүлүп түзүлгөн окуу программасында башталгыч мектеп окуучуларынын жаш өзгөчөлүктөрү эске алынып, алардын тапшырма аткаруу мүмкүнчүлүкторүн, окуу каражаттарын үнөмдүү пайдалануу жана баалоо процесстеринде жаңылануулар киргизилди.

Көркөм өнөр предмети мектепте башталгыч класстардын окуучуларынын табитин тарбиялоого, сезимталдуулукка, ой-жүгүртүүгө, чыгармачылык алгачкы кадам жасоого, күч берүүгө, көркөм баалуулуктарды түшүнүүгө, дүйнөнүн көркөмдүгүн таанууга, өзүнүн жана башкалардын жараткан ийгилигин сезүүгө, айлана-чөйрөгө байкоо жүргүзүүгө, анализ чыгарууга, сызыктардын графикалык сүрөттөлүшүн элестетүүгө, нерселерди айрымалоого, көндүмдөрүн калыптандарууга багыттайт.

Көркөм өнөр предмети баалуулук системасы катары окуучулардын белгилүү талаптарын калыптандырып өстүрүүгө көмөк берип, интеллектуалдык, гумандык жана адептик мазмунунда көркөм эстетикалык баалуулуктардын өзгөчө критерийлерин камтыйт.

Жаңыдан иштелип чыккан программа мамлекеттик стандарттын негизинде түзүлүп, азыркы коомдун талаптарын эске алып, илимий-техникалык компьютерлештирүүнүн элементтерин пайдаланып, көркөм өнөр предмети башка предметтер менен тыгыз байланышта болуп, алардын жогорку деңгээлде окуучуларга жеткиликтүү болушунун негизги ачкычы болуп эсептелиши керек.

Иштелип чыккан программа көркөм өнөр предметинин коом ичиндеги деңгээлин көтөрүү менен бирге жалпы адамзаттын турмушунда чоң роль ойнору шексиз.





Дисциплинанын максаты жана милдети

Сурөт педмети мектепте окутулуучу предметтердин бири катары окуучуларга билим берүү, өнүктүрүү жана тарбия берүү милдеттерин камтыйт.

Мектепте сүрөт предметин окутуунун милдеттери:

Сүрөт искусствосунун мыкты үлгүлөрү менен окуучуларды тааныштыруу,көркөм маданият таануу илиминин негиздерине үйрөтүү , алардын эстетикалык табитин, чыгармачылык шыгын өстүрүү, эстетикалык тарбия берүү, бүткүл адамзаттык асыл нарктарды калыптандыруу, улуттук сүрөт искусствосун өстүрүү.

Сүрөтү предметинин өзгөчөлүгү, маданий турмушту кещири таануу, окуучулардын чыгармачылыкка болгон шыгын өстүрүү мүмкүнчүлүгү.

Окуучуларга сүрөт искусствосун үйрөнүүдө жана тарбия берүүдө мугалимдин жетектөөчү ролу.

Сүрөт искусствосу мугалиминин билимине, эстетикалык даярдыгына коюлуучу талаптар. Мугалимдин адеп-ахлктык жогорку дещгээли, окуучуларды жана өз кесибин сүйө билиши. Ал өздөштүрүүгө тийиш болгон көндүмдөр. Сүрөт сабагын окутуунун методикасы, предмети. Сүрөт искусствосун окутуунун методикасы илиминин башка илимдер (педагогика, психология, эстетика, көркөм адбият таануу, геометрия, чийүү, архитектура, скульптура ж.б.) менен байланышы. Сүрөт искусствосун окутуунун изилдөө методдору: Педагогикалык алдынкы тажыйбаны жалпылоо, иликтеп-байкоо, педагогикалык экспермент ж.б.


Дисциплинаны өздөштүрүү дещгээлине талаптар.


Дисциплинаны окуп-үйрөнүүдө окуучу:

-Искусстувонун өнүгүү мезгилдери, аларга мүнөздүү өзгөчөлүктөр, мыкты сүрөт чеберлеринин илимий көз караштары, сүрөт искусствосунун өнүгүшүндөгү окуялар, андагы мыкты илимий –теориялык маалыматтар, азыркы мезгилдеги көркөм искусствосунун негизги идеалык-тематикалык проблемасы, анын тематикалык багыттары тууралуу билимдерге ээ болууга;

- Көркөм-сүрөт, илимий-таанып-билүүчүлүк иллюстрацияларды кабыл алуу, графикалык, живопистик, скульптуралык, архитектуралык, декоративдик-приклддык өнөр менен иштей билүү, сүрөт искусствосунун ар түрдүү жанрларын талдай билүү, жанрларга карата өз пикирин, көз карашын билдирүү билгичтиктерине ээ болууга;

-Негизги маалыматтар менен фактыларды ажырата алуу, материалдын түзүлүшүн түшүнгөнүн көрсөтүү, сызыктардын мүнөзү боюнча байкоолорду жасай алуу, алынган маалыматтарды колдоно алуу,билимдер менен билгичтиктерди жащы комплексте үйрөнүү үчүн колдоно алуу, фактыларды түшүндүрмөлөө, салыштыруу жана карама каршы коюу, тартиптештирүү, классификациялоо, себептерин аныктоо, натыйжаларын алдын-ала божомолдоо, өз алдынча жана жамаатта (топтордо) иштей алуу, эски идеалардын жащыларын жаратуу үчүн колдонуу, колдо бар фактылардын негизинде жалпылоолорду жасай алуу, тыянак чыгаруу, презентацияларды жасай алуу, наброска, композиция, этюд, пейзаж, натюрморт, портрет, реферат, илимий изилдөөнү билүү көндүмдөрүнө ээ болууга тийиш.


Окуучулардын билимин баалоо:

Окуучулардын аткарган иштерине, тарткан сүрөттөрүнө жараша жана өздөштүрүүсүнө карап баа берүү. Эщ жакшы аткарылган иштерди көргөзмөгө коюу.


Дисциплинанын саясаты жана процедуралары:

Көркөм өнөр дисциплинасын окуп үйрөнүүдө төмөнкү эрежелерди сактоо сунуш кылынат:

  • Сабактарга кечикпөө.

  • Сабакта тынчтыкты сактоо.

  • Окуу каражаттарын толгу менен сабакка алып келүү.

  • Бири-бирин сыйлоо.

  • Тазалыкка көз салу

  • Коопсуздук эрежесин сактоо.


Окуу методикалык камсыздалышы:


Автордун аты,жөнү

Окуу методикалык адабияттын аталышы

Басмаканасы, басылган жылы

Китептин орду


Д. А. Акматов

Көркөм өнөр булагы

Бишкек. 2002.

мектеп


Акматалиев А.

Кыргыздын кол өнөрчүлүгү

Бишкек, Мурас 1996.

мугалим


Ж. Сыдыгалиев.

Кыргыз сүрөт искусствосунун өнүгүш багыттары

Бишкек. 2004.

мугалим


Л. Г. Медведев.

Формирование графического художественного образа на занятиях по рисунку

Москва. 1986.

мугалим


Интернет булактары

Как научит рисовать


мугалим



Энциклопедия

Фрунзе. 1982.

мугалим


Файзыев

Рисунок

Бишкек. 2002.

мугалим


Г. В. Беда

Живопись

Москва. 1986

мугалим


А. Шпикалова

Изобразительное искусство в 1 классе

Москва. 1981.

мугалим














Көркөм өнөр

1-класстын жылдык темасы “Адам жана сулуулук” (34 саат)

Сабактын мазмуну

Көркөм чыгарманын түрү

сааты

Мөөнөтү

Ресурстар

Үй тапшырмасы

Эскерт

үү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган материалдар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Сүрөт өнөрүнүн алиппеси”

1

Көркөм өнөр предметине киришүү. Эркин темада каалоосу менен сүрөт тартуу.Ар кандай абалдагы сызыктар. Алардын түрлөрү

Графика

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Сызыктардын түрлөру


2


Айлана-чөйрөдөгү ар кандай кубулуштарды түрдүү сызыктар чекиттер менен сүрөттөп аткаруу

Графика

Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Графикалык пейзаж


3

Түрдүү формадагы,түстөгү жалбырактарды өзүнөн көрүп өзүндөй кылып сүрөттөп тартуу

Графика

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Жалбырактын түрлөрүн аткаруу


4

Жалбырактан гербарий, Сызык өң-түс, чекит, тактар менен жалбырактардын элесин берүү

Коллаж

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Живопись тилиндеги натюрморт


5

Кузгу дарактар

Графика

Живопись

1



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Көркөм өнөрүндөгү мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу

Композиция түзүү

2-чейрек 8 саат “Түстөр дүйнөсүнө саякат”

6

Живописке алгачкы кадам. Түстөр дүйнөсүнө саякат

Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси

Тематикалык сүрөт тартуу


7

Негизги түстөрдүн жардамы менен кошумча түстөрдү алуу. Асман, жер жана денгээл сызыгы

Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Окуучулар менен иштөө

Жайылтып чыгарма жаратуу


8

“Тоолор” пейзаж тартуу. Жердик (фон ) жөнүндө түшүнүк

Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Перспективанын мыйзамдарын колдонуу

Пейзаж


9

Жаны-жылдык жасалга. Түстүү кагаздардан түрдүү жасалгаларды даярдоо

Декоративдик жанр

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Композициялык мыйзамдарды колдонуу.

Түстүү кагаз менен иштөө


3-чейрек 10 саат “Табият сымбаты”

10

Табияттагы түрдүү кубулуштар. Тустүү кагаздардан композиция түзүү

Графика

Живопись Композиция

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Окуучулар менен жекече иштө

Тематикалык иш аткаруу


11

Оюмдар дүйнөсүнө саякат. Белекке берилүүчү буюмдары кооздоо

Декоративдик жанр

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун ыкмаларын колдонуу

Открытка


12

Курак. Декоративдик килемче. Эскиз түзүү

Графика

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Интерактивдүү сабак

Шырдак


13

Тематикалык сүрөт тартуу

Живопись графика

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Жекече иштөө

Тематикалык сүрөт тартуу


14

Белектер. Майрамдык композиция түзүү

Графика Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом.

Композиция түзүүнүн жолдору

Куттуктоо баракчасы


4-чейрек 7 саат “Бедиз керемети”

15

Бедиз. Жер жемиштерди көлөмдүү жасоо

Скульптура

2



Иллюстрациялар,жасалгалар, пластилин, кылкалем, акварел

Композиция түзүүнүн жолдору

Бедиз керемети


16

Идиш-аяктарды көлөмдүү жасоо

Скульптура

2



Иллюстрациялар,жасалгалар, пластилин, кылкалем, акварел

Окуучулардын иштерине байкоо жүргүзүү

Көлөмдүү жасоо


17

Жер-жемиштерден жана идиш-аяктардан композиция түзүү

Скульптура

2



Иллюстрациялар,жасалгалар, пластилин, кылкалем, акварел

Композиция түзүүнүн жолдору

Эркин композиция


18

Жыйынтыктоо. Көргөзмө уюштуруу


1



Иллюстрациялар, жасалгалар, пластилин.

Байкоо жүргүзүү

Эркин композиция






Көркөм өнөр

2- класстын жылдык темасы “Көркөм сүрөт өнөрүнүн түрлөрү” ( 34 саат)

Сабактын мазмууну

Көркөм чыгарманын түрү

сааты

Мөөнөтү

Ресурстар

Үй тапшырмасы

Эскерт

үү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган материалдар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Табият сулуулугу”

1

«Гүлдөр» Натюрморт (живопись).

Жөнөкөй нерселерди өзүнөн көрүп сүрөтүн тартуу.

Живопись

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, кагаздар.

Түрдүү формадагы гүлдөрдөн композиция түзүүнүн жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Живопись тилиндеги натюрморт


2

Алманы өзүнөн көрүп, өзүндөй кылып көлөмдүү сүрөтүн тартуу.

Скульптура.

Графика.

Живопись.

2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Жер жемиштерден натюрморт


3

Пейзаж «Асан-Усөн» (радуга).

Живопись

2



Альбом,

илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем,

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Живопистик пейзаж


4

Чепкат (закладка).

Курак (гербарий, аппликация).

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Көркөмдөлүп жасалгаланган бир нече китептердин топтому.

Чепкат. Альбомго чеп кат жасоо


5

Эркин тема үстүндө иштөө.

Графика.

Живопись.

1



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, кагаздар.

Көркөм өнөрүндөгү мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

Каалаган жанрда чыгарма аткаруу


2-чейрек 8 саат “Кыялдануу дүйнөсү”

6

«Күзгү пейзаж». Кузгу көрүнүштөрдү өзүнөн көрүп, сүрөттөп чагылдыруу.

Живопись

2



Түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, альбом, кагаздар.

Живопистеги өң, түстөрдүн мааниси, жарыктын таралышын, деңгээл сызыгын аныктоо.

Живопистик пейзаж


7

«Оюмдар дүйнөсүнө саякат». Балдардын кыялдануусун өстүрүү.

Колдонмо жасалга өнөрү.

2



Түстүү боектор, акварель, кылкалем, альбом, кагаздар.

Оюмдардын аталыштары жана мааниси боюнча түшүнүктөрүн бекемдөө.

Оюм чийимдерди аткаруу


8

«Фантастикалык турак-жай» - эркин ой жүгүртүп курулуштарды сүрөттөп чагылдыруу.

Архитектура

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, кагаздар.

Пландуу сүрөттөлүштөрдү аткарууга, аны ар кыл материалдар менен тегиздик бетине жайгаштыруу.

Имараттын сүрөтү.


9

«Жаныбарлар табиятыбыздын көркү». Анималисттик жанр жөнүндөгү түшүнүктөрүн бекемдөө.

Анималисттик жанр

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, кагаздар.

Жаныбарлардын сүрөтүн тартууда, кыймыл аракеттерин сүрөттөгөн бир шилтем, эскиздерди түзүүнүн ыкмалары.

Сага жаккан жаныбарлардын сүрөтү


3-чейрек 8 саат “Жаратылыш белектери”

10

«Жаратылыштагы жаныбарлардын элеси»

Графика

2



Альбом, карандаш жана башка каражаттар

Бир шилтем, эскиздерди түзүүнүн ыкмалары.

Жапайы жаныбарлар


11

Бедиз (скульптура) анималистик жанр боюнча жаныбарлардын композициясын түзүү.

Скульптура

2



Көркөм өнөр каражаттары, плстилин.

Жекече жана топтордо иштөө.

Жаныбарлар


12

«Сүйүктүү адамдын портрети». Порт­рет, автопортрет, көлөкө (силует) жөнүндө жалпы түшүнүк.

Портрет,

автопортрет,

силуэт.

2



Альбом, карандаш жана башка каражаттар.

Портреттеги мимикалык эрежелер, адамдын анатомиясына, дене түзүлүшүнө шайкеш келген композициялык иштер.

Портрет,

автопортрет.



13

«Нооруз – элдик майрам» Майрамдык маанайды чагылдырган композиция.

Скульптура.

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, түстүү кагаздар.

Көркөм өнөрүндө колдонулуучу мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

Стен гаетага эскиз түзүү












4-чейрек 9 саат “Эл ичи өнөр кенчи”

14

Майрамдык маанайды билдирген чыгармалар. «Белектер».

Живопись

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, түстүү кагаздар.

Интерактивдүү сабак.

Аткрытка, куттуктоо баракчалар


15

Айлана-чөйрөнү жашылдандыруу.

«Эмгекмайрамы»

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, түстүү кагаздар.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Пейзаж жанрындагы чыгармалар


16

«Жаз керемети». Пейзаж.

Живопись.

1



Түстүү боектор, акварель, кылкалем, альбом, карандаш

Пейзажды аткарууда ар бир окуучуга байкоо жүргүзүү менен кеңеш берүү.

Живопистик пейзаж


17

«Гүлдөр дүйнөсүндө».Кагазпластикасы.

«Курак». Өзүнөн көруп чаптап иштөө.

2



Аппликация,альбом, карандаш жана башка каражаттар.

Окуучулар мене жекече иштөө.

Мозайка



«Эличи-өнөркенчи». Улуттук колориттин негизинде чыгармачылык менен изденүү.

Жылдык жыйынтыктоо.

Колдонмо жасалга өнөрү.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем, түстүү кагаздар жана башка каражаттар.

Көркөм өнөрүндө колдонулуучу композициялык мыйзамдарды туура колдонуу, аны талапка ылайык ишке ашыруу.

Эркин тема үстүндө иш жүргүзүү.






Көркөм өнөр

3- класстын жылдык темасы “Жаратылыш кооздуктары” ( 34 саат)

Сабактын мазмуну

Көркөм чыгарманын түрү

сааты

Мөөнөтү

Ресурстар

Үй тапшырмасы

Эскертүү



өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган материалдар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Табышмактуу түстөр”

1

Түстөр дүйнөсү

Живопись

1



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем,

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Түстөрдүн спектору


2

Күздүн түстөрү . (пейзаж)

Графика.

Живопись.

2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Живопистик пейзаж


3

Перспектива жөнүндө түшүнүк

Графика.

2



Альбом,

илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем,

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Имараттын сүрөтү


4

Тематикалык натюрморт

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Сүрөт тартуунун жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Живопись тилиндеги натюрморт


5

Фантазия жана бир элес

Коллаж

1



Альбом, түстүү боектор, гуашь, кылкалем, кагаздар.

Көркөм өнөрүндөгү мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

Композиция түзүү


6

Жаратылыштагы жана живопистеги түстөр (пейзаж)

Графика.

Живопись.

1



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Пейзаж


2-чейрек 8 саат “түстөрдүн сырлары”

7

Жылуу жана муздак түстөр

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Схематикалык сүрөт


8

Кляксаграфия – тамчылатуу, жайылтып иштєєнүн натыйжасында түрдүү образдарды жаратуу.

Живопись.

2



Альбом, акварель, гуашь, кылкалем, айнек.

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси.

Тамчылатуу, жайылтып иштєє


9

Көркөм жалпылаштыруу деген эмне?

Живопись.

1



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Перспективанын мыйзамдарын колдонуу

Пейзаж


10

Эл чыгармачылыгы

Колдонможасалгаөнөрү.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Композициялык мыйзамдарды туура колдонуу, аны талапка ылайык ишке ашыруу.

Натюрморт Лепка


11

Улуттук колориттеги жєнєкєй формадагы жаңы жылдык балатыны көркөмдөө

Композиция, нюанс, контраст

1



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Окуучулар мене жекече иштөө.

Балаты, кар бүртүкчөлорү


3-чейрек 8 саат«Бабалар мурасы»

12

Кышкы пейзаж

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Пейзажды аткарууда ар бир окуучуга байкоо жүргүзүү менен кеңеш берүү.

Пейзаж


13

Саймалуу таш

Графика.

Живопись.

2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Көркөм өнөрүндө колдонулуучу мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

Графика.



14

Балбал таштар

Графика.


2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Көркөм өнөрүндө колдонулуучу мыйзамдар, өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

Скультура


15

Майрамдык гүл десте

Графика.

Композиция

2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Түрдүү формадагы гүлдөрдөн композиц иятүзүүнүн жолдорун, ыкмаларын колдонуу.

Куттуктоо баракчасы


4-чейрек 9 саат . Табиятка кыялдануу

16

Жаратылыш жана архитектура

Архитектура

2



Илююстрациялар, түстүү боектор, акварель, кылкалем,

Пландуу сүрөттөлүштөрдү аткарууга, аны аркыл материалдар менен тегиздик бетине жайгаштыруу.

Графика.



17

Канаттуу досторубузга кам көрөлү

Графика.

Композиция Архитектура

2



Илююстрациялар, картон, акварель, кылкалем,

Бир шилтем, эскиздерди түзүүнүн ыкмалары.

Пейзаж


18

Эркин композиция

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Композициялык мыйзамдарды туура колдонуу, аны талапка ылайык ишке ашыруу.

Эркин тема үстүндө иш жүргүзүү.


19

Жазгы пейзаж

Графика.

Живопись.

2



Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кылкалем.

Пейзажды аткарууда композиция түзүүнүн жолдорун, ыкмаларын колдонуу

Пейзаж


20

Өз билиминерди текшергиле

Тест

1



Дептер,бор, доска, калем.

Окуучулар мене жекече иштөө.

Эркин тема үстүндө иш жүргүзүү.






Көркөм өнөр

4- класстын жылдык темасы “Мурастар жана келечектеги дизайн” ( 34 саат)

Сабактын темасы

сааты

Мөөнөтү

Күтүлүүчү натыйжа

Ресурстар

Үй тапшырмасы

Эскерт

үү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган каражаттар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Өнөр керемети”

1

«Түшүм майрамы». Натюрморт.

Живопись.

2



Ар бир жанр боюнча өз алдынча чыгармачылык менен иштей алат.

Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кыл калем, кагаздар. Мөмө жана жер жемиштер.

Түрдүү формадагы композиция түзүүнүн ыкмаларын колдонуу.

Живопись тилиндеги каалаган темада натюрморт


2

Адамдын портретин өзүнөн көрүп тартуу.

Графикадагы портрет.


2



Портрет автопортретсилует жөнүндөгү түшүнүктөрдү билет.

Альбом, графикалык материалдар.

Дүйнөлүк жана кыргыз сүрөтчүлөрүнүн портреттеги илююстрациялары.

Портрет жанрындагы чыгармалар, кандай маанайда тартылгандыгын аныктоо.

Графикадагы портрет.



3

“Күзгү бир элес” Мозаика ыкмасы

2



Мозаика ыкмасында чакан композициялык иштерди аткара алат.

Көркөм каражаттар. Мозаика ыкмасында аткарылган иштердин үлгүлөрү.

Мозаика ыкмасында композиция түзүү.

Мозаика ыкмасында композиция түзүү.


4

“Оюмдар дүйнөсүндө” Белекке берилүүчү буюмдарга оюмдардан композиция түзүү.

3



Оюмдардан композиция түзүүдө алган билимдерин колдоно алат.

Оюмдардан түзүлгөн композициялык иштерди даярдоонун жолдору, ирээти көрсөтүлгөн плакаттар.

Оюмдардын негизинде эскиздерди түзүп, буюм бетине түшүрүү.

оюмдардан композиция түзүү.


2-чейрек 7 саат

5

Бир шилтем ыкмасында жаныбарлардын элесин берүү.

2



Айлана-чөйрөдөгү кызыктуу кыймыл-аракеттерди сүрөттөп көргөзө алат.

Карандаштар, көө, сангина, маркелер ж.б.

Топтолгон бир шилтемдерден кызыктуу композиция түзүү.

Бир шилтемдерден кызыктуу композиция түзүү


6

Куттуктоо баракчаны, конвертти жана кутучаны көркөмдөп жасалгалоо.

1



Дизайн боюнча алган билимдерин практикада колдоно алат.

Көркө каражаттар. Ар бир жасалуучу буюдарды жасоонун ирээти сүрөттөлгөн таблицалар.


+з буюмдарынын жасалгасына талдоо жүргүзүп, чыгармаларында колдонуусуна багыт берүү.

Куттуктоо баракчасы


7

“Жаратылыш кубулуштары” пейзаж

2



Пейзаждык этюд түзүүгө көнүгөт.

Альбом, түстүү боектор, акварель, гуашь, кыл калем, кагаздар. Иллюстрациялар

Ыкмаларды , терминдерди чечмелөө


Пейзаж


8

“Жаратылыш менин жан-дүйнөм”


1



Алган билим-ыктарды чыгамачылык иштеринде пайдаланат. Экологиялык көйгөйлүү маселелерди чагылдырган плакаттарды түзүү.

Ватман, акварель, гуашь, кыл калемдер ж.б. Түрдүү темада тартылган плакаттар.

Түрдүү техникада аткарылган плакаттарга талдоо жүргүзүү. Эскиздерди иштеп чыгуу.

Плакат жанры боюнча иштерди аткаруу


9

“Жылдын мыкты газетасы”-деген темада Жаңы-жылдык дубал газета чыгаруу

1



+з алдынча кошумча адабияттардан, түрдүү маалыматтык каражаттардан кошумча маалыматтарды топтогонду билет.

Ватман, түстүү кагаздар, түркүн-түстөгү маркерлер ж.б.

Көркөм өнөрүнүн түрдүү тармактарынан алыган билим-ык көндүмдөрдү колдонуп, биргелешип иштөө.

Жаңы-жылдык дубал газета чыгаруу


3-чейрек 10 саат

10

“Кышкы көңүлдү оюндар”. Каникулда эсте калган учурларды сүрөттөп, чагылдыруу.

2



Байкоо жүргүзүүнүн негизинде ар кандай кыймылдагы адамдын келбетин сүрөттөй алат.

Көркөм каражаттар. Адамдын ар кандай кыймыл-аракеттери чагылдырылган плакаттар.

Адамдын кулк-мүнөзүн ар кандай кыймыл-аракеттерди корсөтүү

Живопистик кышкы пейзаж


11

Кагазга машина, кайык, самолеттордун сүрөтүн тартып, моделдерин даярдоо.

2



Өзүнүн ойлоп тапкан табылгаларын сүрөттөп же көлөмдүү формада аткарууну билет.

Картон, кагаз, желим, кайчы ж.б. Моделдердин чиймелери.

Мезгилдин талабына ылайык турмуштук тажрыйбаларга таянып, чыгармачылыктын үстүндө эмгектенүү.

моделдерди даярдоо.


12

Китеп кантип жаралат? Окуу китептерине иллюстрациялык иштерди аткаруу.

2



Окуу китептерине аяр мамиле жасоого карата мамилелери калыптанат.

Көркөм каражаттар. Балдарга арналган китептерди жазган жазуучулардын, көркөмдөгөн сүрөтчүлөрдүн эмгектери.

Көркөмдөлүп жасалгаланган бир нече китептердин топтому, китептин макетин түзүү.

иллюстрациялык иштерди аткаруу.


13

Колдонмо- жасалга өнөр жашоо турмушубузда.

2



Колдонмо-жасалга өнөргө багытталган ишмердүүлүктү аткаруунун технологиялары ж.а каражаттарын билет.

Колдонмо-жасалга өнөрү жөнүндө иллюстративдик,декоративдик иштерди аткаруу үчүн көркөм каражаттар.

устачылык, узчулук, зергерчилик буюмдарды жасалгалоо. Интерактивдүү.

Декоративдик иштерди аткаруу (шырдак ала кийиз ж.б.)


14

Нооруз - майрамына карата улуттук оюндарды чагылдырган композиция.

2



Өз элинин салт-санаасын, маданиятын өз чыгармачылыгында чагылдыруунун жолдорун өздөштүрө алат.

Көркөм каражаттар. Улуттук оюндарды чагылдырган өнөр инсандардын эмгектери.

Композициялык иштерди аткарууда керектелүүчү маалыматтарды колдонуу, эскиздерди топтоо.




улуттук оюндарды чагылдырган композиция.


4-чейрек 8 саат

15

“Жазгы пейзаж” Пейзаждык живопистеги перспектива.

2



Перспекти-ванын түрдүү ыкмаларын өзүнүн иштеринде колдоно билет.

Альбом, живопистик материалдар.

Дүйнөлүк жана кыргыз сүрөтчүлөрүнүн пейзаждык илююстрациялары.

Чыгармачылык иштеринде кеңири өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу.

“Жазгы пейзаж”


16

Келечектеги курулуштардын табият менен байланышын сүрөттөп же көлөмдүү чагылдыруу.

2



Архитектура боюнча жаңы маалыматтарды өз алдынча табуунун жолдорун билет.

Альбом, карандаш, акварель, гуашь ж.б.

Курулуш имараттары жөнүндө маалымат алардын жаңы макеттерин жана сүрөттөрүн ойлоп табуудагы иштер.

Келечектеги курулуштар


17

Театр жана көркөм өнөр.

- бет кап (маска)

- куурчактар

- көрсөтмө тактасы (афиша) Белгилүү чыгармага эскиздер.

2



Өз элинин патриоту болуу менен башка элдердин салт-санаасын жана маданиятын сыйлай билет.

Түстүү кагаздар

Клей, түстүү карандаштар, кайчы, картон, кездеме, фломастер, боектор, кыл калем

Театр жанры жөнүндөгү видео

Театр жанрына байланыштуу эң негизги атрибуттарын чагылдырып, чыгармачылык менен изденүүнүн жолдору;

- Көргөзмө галереясы

- бет кап ((маска)

- көрсөтмө тактасы (афиша)


18

Майрамдык маанайды чагылдырган декоративдик колдонмо жасалга өнөрүнө композициялык сүрөт.

1



Эмгекти сүйүүгө жана патриоттук сезимдери калыптанат.

Куттуктоо баракчалары, открыткалар, фото сүрөттөр. Адабий чыгармалар.

Эскиздерди иштеп чыгуу.

Майрамдык маанайды чагылдырган сүрөт.


19

Жыйынтыктоо сабагы.


1



Көркөмдүккө болгон мамилесин өркүндөтүүнүн өз алдынча жолдорун билет.

Көркөм каражаттар.

Аткарылган иштерди көргөзмөгө даярдоо.

Түрдүү жанрдагы сүрөттөрдү чогултуу


















Көркөм өнөр

5- класстын жылдык темасы “Көркөм өнөр жана мезгил” ( 34 саат)

Сабактын темасы

сааты

Мөөнөтү

Күтүлүүчү натыйжа

Ресурстар

Үй тапшырмасы

эскертүү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган каражаттар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Өнөр керемети”

1

Сүрөт өнөрүндөгү (сызыктар, чекиттер, тактар, түстөр) өлчөмдөр, форматтар.

2



Сыйлоо маданиятына көнүктүрүү.

Көркөм өнөр китеби, Белгилүү өнөр инсандарынын гүл дестелерге арналган натюрморттук чыгармалары.

Форма, түс ж.б. боюнча талкуунун негизинде практикалык иштерди аткаруу.

сызыктар, чекиттер, тактар, түстөр


2

Натюрморт. “Гүлдөр” Көркөм сүрөт өнөрүнүн түлөрү жана көркөм каражаттары. Эркин темада чыгармачылык изденүү.

2



Боёктор боюнча түшүнүгүн бекемдөө.

Боёктор менен иштелүүчү көркөм каражаттар. Гуашь, акварель, түстүү карандаштар.

Живопистик чыгармалардагы өң, түстөрдүн мааниси, жарыктын таралышын аныктоо.

Эркин темада натюрморт.


3

Көркөм сүрөт өнөрү. «Саймалуу таш» (сызык, өң-түс, көлөм).

2



Жалпы көрүнүштөн сүрөттөлүүчү чакан чөйрөнү бөлүп чагылдырууга көнүгөт.

Иллюстрациялар, репродукциялар, табигий каражаттар, тушь, жөнөкөй карандаш ж.б.

бөлүктү форматка туура жайгаштыруу, графикалык техниканы практика жүзүндө ишке ашыруу.

«Саймалуу таш» жөнүндө окуп келүү


4

Декоративдик композиция. Табигый каражаттардан эркин темада түзүлгөн курак. Көркөм сүрөт өнөрүндөгү композициялык сабат.

3



Табигый каражаттарды тааныйт, аны иштин жүрүшүндө колдоно билет.

Ар кандай өсүмдүктөрдүн ж.а жемиш бактарынын дандары, ж.б. Мурунку жылдардагы мыкты аткарылган окуучулардын иштери.

түс, форма, материалдуулук касиеттерин эске алып иш аткаруу ыкмаларын колдонуу.

курактарга композиция түзүү



2-чейрек 7 саат “Жыл мезгилине саякат”

5

Жыл мезгилдери көркөм өнөрүндө (ритм, контраст жана нюанстар).


2



Темага ылайык жыл мезгилдерин чагылдырган бир шилтем, эскиздерди аткарууга көнүгүү.

Белгилүү өнөр инсандарынын чыгармалары, фото, слайд , электрондук каражаттар



колористикалык гамманы интерактивдүү ыкмаларды пайдалануу.

Живопистик пейзаж


6

“Менин сүйүктүү жаныбарым” анималистик жанрда.. Көркөм сүрөт өнөрүнүндөгү симметрия жана асимметрия .

2



Табиятка, жаныбарларга аёо сезимдерин калыптандырып жана камкордук көрөт.

Анималисттик жанрдагы чыгар-малар, фотолор, мульти-пликация жана электрондук көркөм каражаттар.

Бир шилтем, эскиздерди түзүүнүн ыкмалары.

Анималисттик жанр


7

“Кеч күз” пейзаж . Абаа жана сызыктуу перспектива, жарыктын таралышы.



2



Жаратылышка байкоо жүргүзүүнүн негизинде кызыктуу тематикадагы пейзаждарды аткарууга машыгат.

Кыргыз элинин жана башка улуттардын белгилүү өнөр инсандарынын чыгармалары. Живопистик көркөм каражаттар.

Пейзажды аткарууда ар бир окуучуга байкоо жүргүзүү менен кеңеш берүү.

Живопистик пейзаж


8

Жаңы жылдык композиция

  • кар бүртүкчөлөрү;

  • дубал газетасы ;

  • маскалар;

  • оюнчуктар ;

1



Коомдук пайдалуу эмгектерди аткарууда ар бири жоопкерчиликтер-ин сезүү менен өз үлүшүн кошот

Аземге багыттылган куттуктоо баракчалары, жана кошумча көркөм каражаттар, үлгүлөр.

Класстык ынтымакташкан окуучулардын бирдиктүү өнөр тааным борборунда иш жүргүзүү.

  • дубал газетасы ;

  • маскалар;

  • оюнчуктар ;



3-чейрек 10 саат “Кызыктуу дүйнө”

9

Жомоктор дүйнөсүндө. Бедиздик чыгармалардын түлөрү жана көркөм каражаттар.


2



Адабият сабактарынан жана өз алдынча окуган кошумча чыгармалардагы каармандардын образын көркөм искусстводо сүрөттөй алат.

Кыргыз жана дүйнө элдеринин жомоктору, сүрөтчүлөрдүн чыгармалары.

Жомоктордун адамдардын жашоо-тиричилигиндеги ордун, аныктаган көрсөтмөлүүлүк.

Жомокторго композиция түзүү



10

Эркин композиция. Китеп кандай жаралат?

• китептин мукабасы,

• шрифттер,

•иллюстрация.


3



Китептин баалуулугун сезе билүүгө үйрөнөт

Китептердин көркөм үлгүлөрү, шрифттерди жазуу, сүрөттөрдү тартууга арналган каражаттар

Китепти даярдоо процессинде интерактивдүү методду колдонуу.

• китептин мукабасы,

• шрифттер,

•иллюстрация.



11

Кышкы спорттук көңүлдүү оюндар. Портрет, автопортрет, силует, рельеф, бюст.


2



Түрдүү кыймыл аракеттерди сүрөттөп же көлөмдүү чагылдыруудагы алган билим, ыктарды тематикалык иштерди аткарууда колдоно билет.

Кыймылдуу оюндар жөнүндөгү видеофилмдер. Балдарга арналган оюндар боюнча иллюстративдик сүрөттөр, фотолор, көркөм каражаттар

Адамдын анатомиялык өзгөчөлүктөрүн интерактивдүү методдордун негизинде

Портрет, автопортрет


12

“Архитектура, келечектеги курулуштар.

2



Архитектуралык жаңы кыялдануусун пландаштырып чагылдырат.


плакаттар, слайд, фотолор, плакаттар, журнал.

Интерактивдүү.

“Архитектура”


13

Нооруз – элдик майрам. майрамдык маанайды түшүндүргөн композиция: белектер, куттуктоо, баракчалары, дубал газета.

1



Элдик каада-салттарды урматтоо менен мамиле кылып, колдоно билет.

Улуттук калориттеги фото сүрөттөр, сүрөттөр. Көркөм каражаттар.

көркөм өнөрүнүн түрдүү тармактары боюнча, жөндөмүнө жараша топтордо иштөө.

майрамдык маанайды түшүндүргөн композиция:


4-чейрек 8 саат “Кыргыз жери керемет”

14


Жаз мезгилинин сулуулугу – көркөм өнөрүндө.


1




Табият менен таттуу мамиледе болуу.


слайд, фотолор, плакаттар, журнал.


сүрөткерлердин чыгармаларына карата талкуу.


Живопистик пейзаж


15

“Архитектура, келечектеги курулуштар.

2



Архитектуралык жаңы кыялдануусун пландаштырып чагылдырат.

Альбом, карандаш, акварель, гуашь, плакаттар, слайд, фотолор, плакаттар, журнал.

Интерактивдүү.

“Архитектура, келечектеги фантастикалык курулуштар.


16

Жазгы пейзаждын фонундагы сүйүктүү адамдын портрети.

2



Адамдардын портретин тартууда анын пропорциялык өз ара катыштарын өз ишинде пайдалана билет.


Китеп, журналдардагы портреттик иллюстрациялар, жана көркөм каражаттары.

мимикалык эрежелерди эске алуу менен композициялык иштерди аткаруу.

Портрет


17

Майрамдык маанайды чагылдырган декоративдик колдонмо жасалга өнөрүнө композициялык сүрөт.

1



Эмгекти сүйүүгө жана патриоттук сезимдери калыптанат.

Куттуктоо баракчалары, открыткалар, фото сүрөттөр. Адабий чыгармалар.

Пикир алмашуу.

Майрамдык маанайды чагылдырган сүрөт.


18

“Кыргыз жери- керемет”. (пейзаж).

2



Киндик кан тамган жерди урматтоого, аяр мамиле жасоого көнүгөт

Кыргыз жергесин даңазалаган адабий, көркөм чыгармалар, фото сүрөттөр, слайддар.

композициялык мыйзамдарды туура колдонуу, аны талапка ылайык ишке а-у

Живопистик пейзаж






Көркөм өнөр

6- класстын жылдык темасы “Түстөрдүн табияттагы табышмактуу сырлары” ( 34 саат)

Сабактын темасы

сааты

Мөөнөтү

Күтүлүүчү натыйжа

Ресурстар

Үй тапшырмасы

эскертүү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган каражаттар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Көркөм өнөр турмушта”

1

“Эмгек барынан улук” Көркөм өнөрүнүн күндөлүк жашоо турмуштагы орду.

1



Эстетикалык багытта алган билимдерин ишке ашырууга аракет жасайт.

Адеп- ахлактуулукка байланышкан аудио, видео фильмдер, репродукциялар, эстетикалык багыттагы плакаттар.

Көркөм искусствосундагы белгилүү ишмерлердин чыгармаларына талдоо жүргүзүү

Көркөм сүрөт өнөрүнүндөгү каалаган жанрда иштөө


2

Буюмду өзүнөн карап сүрөт тартууну өнүктүрүү. “Ар бир кесип ардактуу” түрдүү эмгек каражаттарынан түзүлгөн натюрморт.


2



Буюмдардын көлөмүн жана алардын тематикалык байланыштарын аныктоонун, түзүүнүн жолдорун билет.

Геометриялык ар кыл формалардагы жана фигуралар буюм тайымдар.

жайгаштыруу эрежелери, мыйзамдарга жараша аткаруу техникасын практика жүзүндө ишке ашыруу.

Графикалык натюрморт


3

Натюрморт декоративдик - колдонмо өнөрүндө.

3



Буюмдардын материалдуулугун тааныйт. Окуп үйрөнгөн ыкмаларды турмушунда колдоно алат.

Табигый каражаттар, (картон, түстүү кагаздар, сөөк, мүйүз, саман, жалбырак, тобурчак) ж.б.

Балдар кыздардын өзгөчөлүктөрү менен тармактуу багытта иштөө (устачылык, узчулук).

Живопистик натюрморт


4

“ Күз берекеси” Көркөм өнөрүнүн түрдүү жанрларында композици лык ишти аткаруу.

3



Берилген тапшырманы жекекче аткаруу жөндөмдүүлүгү калыптанат.

Бедиздик каражаттар (чопо, пластилин, кагаз пластикасы) ж.б.

ар кандай варианттагы комплекстүү натюрморт ком.сы.

түрдүү жанрларда композициялык ишти аткаруу.


2-чейрек 7 саат “Оюмдар сырлары”

5

Оюмдар дүйнөсү жашоо турмушубузда.

Оюмдардын айрым элементтери


1



Түрдүү оюмдардын турмушта колдонуу максатын , маанисин түшүнөт.

Оюмдардын үлгүлөрү, сүрөттөлүштөр, фотолор,

оюмдардын сүрөттөлүшү, аталыштары жана мааниси боюнча түшүнүктөрүн бекемдөө.

Оюмдарды аткаруу


6

Симметриялык оюмдарды түзүү

Композициялык оюмдар

Оюмдарды буюм бетине түшүрлүшү.


2



Турмушта колдонот

оюмдар түшүрүлгөн буюм-тайымдар, слайддар.

оюмдардын фрагменттерин аткарылган иштери менен салыштырып анализ жүргүзүү.

Оюмдарды аткаруу


7

Табият жана архитектура.” Менин үйүм, айлым , шаарым келечекте ”. Сүрөттөр, чиймелер ж.б.

2



Архитектурада колдонулуучу терминдер жана материалдар менен таанышат. Практикада колдоно билет.

Байыркы архитектуралык курулуштар жөнүндөгү фотосүрөттөр чиймелер, практикалык иштерди аткаруу үчүн каражаттар.

Пландуу сүрөттөлүштөрдү аткарууга, аны тегиздик бетине куруу иштерин өздөштүрүү

” Менин үйүм, айлым , шаарым келечекте ”.


8

Жаңы жыл алдындагы интерьер

  • Дубал газетасы

  • Декоративдик жасалгадагы кагаз пластикасы.

  • Интерьер

2



Жаңы жылдык жаңылык. Сынчыл көз карашта ойлоп табуучулук сезими өсөт.

Көркөм өнөр предметин компьютердик технология менен байланыштырып, жаны маалыматтарды алуу.

материалдардын негизинде топтук жумуштардын толук композициялык аткарылышы

Дубал газетасы

Декоративдик жасалгадагы кагаз пластикасы.



3-чейрек “Адамдын сулуулугу” 10 саат

9

Портрет жанры. Адамдын бет түзүлүшүн түзүүдөгү пропорциялык ирээти. (графика, живопись)

2



Портретти туура чагылдырып берүүгө аракеттенет.

Көрүнүктүү өнөр исандардын портрет жанрындагы чыгармалары.Гипстен жасалган адамдын башынын формасы.

Көрсөтмөлүү сабак.

Портрет жанры. (графика, живопись)


10

Адамдын тулку бою. Бир шилтем ыкмасында темага ылайык кыймыл аракеттерди сүрөттөп чагылдыруу.

2



Пропорцияны колдонуу аркылуу чагылдырат.

Адамдын тулку боюу сүрөттөлгөн чыгармалар. Альбом, карандаш, акварель, көрсөтмө курал.

Пландуу сүрөттөлүштөрдү тегиздик бетине куруу иштерин өздөштүрүү

Портрет


11

Боталдык жанр. “Эр жигит эл четинде, жоо бетинде”


2



Образды ачып берүү үчүн аракеттенет.

Боталдык жанр чыгармалары. Альбом карандаш, акварель, пастель, слайд.

Интерактивдүү.

Боталдык жанр. (эркин тема)


12

Апалар темасы көкөм чыгармаларда. Апалар үчүн майрамдык белектер. (сувенир, куттуктоо баракчалары)

1



Белекти тандоону билет жана колдонот.

Аппликация, картон, клей, гуашь, кайчы, куттуктоо баракчаларынын үлгүлөрү.

Демонстрациялуу сабак.

куттуктоо баракчаларын аткаруу


13

“Жазгы маанай” (пейзаж).




2



Жазгы маанайды чагылдыра алат.

Атактуу өнөринсандардын чыгармалары. Альбом, акварель, пастель, гуашь, слайд.

Чыгармачылык иштеринде кеңири өздөштүрүүнүн жолдорун колдонуу

Живопистик пейзаж


14

“Нооруз-жаңы күн майрамы” Майрамдык маанайды чагылдырган композиция.


1



Демонстрация-лайт, иллюстрациялайт.

Ватман, альбом, акварель, гуашь, фламастер, маркер.

Көргөзмө сабак. Дубал газетасынын көргөзмөсү.

Майрамдык маанайды чагылдырган композиция.


4-чейрек 8 саат “Табышмактуу түстөр”

15

Мозаика. Инхрустация.

2



Жашоодо колдонуп жасай алат.

Түрдүү формадагы айнек идиштер, пластилин, данектер, урук, бисер , картон.

Көрсөтмөлүү сабак.

Мозаика


16

Түстөрдүн жашоо турмушубуздагы орду жана мааниси.

Түстөр аркылуу түрдүү образдардын берилиши.

1



Бир түстүн экинчи түс менен кошулгандагы пайда болгон түстөрдү өз ишинде колдонот.

Ахроматикалык жана хроматикалык түстөрдүн өзгөрүшүн чагылдырган көрсөтмө куралдары, видео жана көркөм каражаттар.

Тегиздик бетине акварель боёкторун колдонуу менен контрасттулук жөнүндөгү терен түшүнүктөр менен окутуп, колдонулат.

Түстөрдүн спектору


17

“Күндүн желеси” (радуга), жазгы пейзаж.

2



Алган билимин табигый көрүнүштөр менен айкалыштырып, практикада колдоно алат.

Пейзаж жанрындагы иллюстративдик, фото сүрөттөр жана аткаруу иштери үчүн сүрөт каражаттары.

түстөрдүн жаратылышка мүнөздүү болгон көрүнүштөрдү боектор аркылууу чагылдыруунун ыктарын иштейт.

Живопистик пейзаж


18

Натюрморт

“Талаа гүлдөрү”

2



Натюрморт жанрынын дүйнөлүк искусстводогу ордун, ушул жанрдагы ар кыл техникада иштөө ыктарын үйрөтөт

Талаа гүлдөрү топтолгон букет, ваза, драпировка, натюрморт жанрындагы открытка, фото сүрөттөр, тема боюнча көрсөтмө куралдар.

натюрморттук иштер боюнча ангеме; боёктор аркылуу наброскалар

натюрморт жанры. (графика, живопись)


19

Тарыхый эстеликтерди сактап, көрктөндүрүп, жашылдандыруу иштеринин келечеги. (пейзаж).

1



Турдүү көркөм каражаттарды колдонуунун ыктарын үйрөтөт.

Слайд, фото сүрөттөр, открыткалар, тарыхый эстеликтер жөнүндөгү энциклопедиялар.

Демонстрация.

Ченөө.

Түзүү.

Моделдештирүү.

Живопистик пейзаж






Көркөм өнөр

7- класстын жылдык темасы “Адам жана сулуулук” ( 34 саат)

Сабактын темасы

сааты

Мөөнөтү

Күтүлүүчү натыйжа

Ресурстар

Үй тапшырмасы

эскертүү

өтүлөт

өтүлдү

Колдонулган каражаттар

усулдар

1-чейрек 9 саат “Өнөр искусствосу”

1

Китеп графикасы

2



Китептин баллуулугун , кагаз форматтарынын түрлөрүн, китептин сулуулугу жөнүнө түшүнүк алат.

Предметтик, адабий оригиналдуу китептер. Китеп мукабасындагы белгилүү иллюстрациялар. Китептин макетин жасоо үчүн көркөм каражаттар

Үлгүлөрдү демонстрация жасоо. ченөө , түзүү, көркөмдөө.

Китептерге иллюстрация түзүү


2

Театр искусствосу.

2



Искусство тармактарынын ортосундагы ажырагыс байланыштуулугун билет.

Театрдын интерьердик жана экстерьердик сүрөттөрү. Макет жасоо үчүн талап кылынган көркөм каражаттар.

Театр жөнүндө аңгеме.Макеттердин үлгүлөрүн демонстрациялоо, интерактивдүүлүк.

Театрдын интерьердик жана экстерьердик сүрөттөрү.


3

Цирк өнөрү көркөм искусстводо.

1



Цирктин курулушунун өзгөчөлүктөрүн , адамдагы сулуулукту , таңкалыштуу өнөр ээлерин үйрөтөт.

Цирк өнөрүндө колдонуулучу каражаттардын үлгүлөрү . Анималистик жанрдагы иллюстративдик сүрөттөр, фото сүрөттөр.

Цирк өнөрү жөнүндө аңгеме куруу

Анималистик жанрдагы иллюстративдик сүрөттөр,


4

Адам баласы табият менен сулуу. ( Пейзаж)

2



Табияттагы адам турмушун тегиздик бетине өзүнүн сезип туюусу боюнча көз карашы менен сүрөттөйт. Пейзаждык этюд түзүүгө көнүгөт.

Белгилүү сүрөткерлердин чыгармаларынан иллюстративдик сүрөттөр; пейзаж аткаруу үчүн көркөм каражаттар.


Пейзаждагы пландуулуктуу доскада көрсөтүү. Палитрада боек түстөрүн тандоо.

Пейзаж жанры. (графика, живопись)


5

Колдонмо- жасалга өнөр жашоо турмушубузда.

2



Колдонмо-жасалга өнөргө багытталган ишмердүүлүктү аткаруунун технологиялары ж.а каражаттарын билет.

Колдонмо-жасалга өнөрү жөнүндө иллюстративдик жана фото сүрөттөр. Декоративдик иштерди аткаруу үчүн көркөм каражаттар.

устачылык, узчулук, зергерчилик буюмдарды жасалгалоо. Интерактивдүү.

Декоративдик иштерди аткаруу (шырдак ала кийиз ж.б.)


2-чейрек 7 саат “Көркөм дүйнөсү жана кооздук”

6

Эмблема. Өз алдынча жана топтордо иштөө.

1



Эмблема тартууну өз алдынча чыгармачылык менен аткарышат.

Эмблемалардын эскиздерин түзүүгө керектелүүчү көркөм каражаттар, плакаттар жана эмблемалардын топтому.

Интерактивдүү.

Эмблемалардын эскиздерин түзүү


7

Силует (көлөкө) жана табышмактуу тамчылар.

1



Бир шилтемдердин негизинде силуеттик композиция аткарышат

Аппликация (кара, ак), кайчы, клей, альбом.

Көрсөтмөлүү сабак.

Графикалык иштерди аткаруу


8


Папье-машье. Жемиштер, бет каптар (маска).


2



Жаңы,идеяларды жаратып иштей алат.

Газета, клей, клейстр, кагаздар, гуашь, кыл калем.

Жекече жана топтордо иштөө.

Папье-машье


9

Шрифттер жана алардын түрлөрү.

1



Темага ылайык шрифттердин түрлөрүн, түстөрүн тандай алат.

Плакаттар, кыл калем, карандаш, маркер, компьютер.

Көрсөтмөлүү сабак.

Шрифттер жана алардын түрлөрүн аткаруу


10


Панно. “Жаңы жылыңыздар менен!”


2



Майрамдык маанайды чагылдыра алат.

Ватман, гуашь, маркер, апликация ж.б.

Интерактивдүү метод

куттуктоо стен- газетасы


3-чейрек “Архитектура жана дизайн” 10 саат

11

“Жаратылыштагы табышмактуу кубулуштар”

1



Жаратылыштын табышмактары тууралуу өз ойун сүрөттөп түшүндүрө алат.

Кошумча адабият, интернет, слайд, газета, журналдар.

сүрөткерлердин чыгармаларына карата талкуу.

Пейзаж жанры. (графика, живопись)


12

Архитектура жана жаратылыш жаныбарлар үйлөрү.

2



Үй курууда жаратылыштагы элементтерди пайдаланып, чагылдыра алат.

Альбом, карандаш, акварель, гуашь, плакаттар, фотолор, слайд.

Көрсөтмөлүү сабак.

Архитектура жана жаратылыш жаныбарлар үйлөрү.


13

“Супер-проект”. “Боз үй”.

1



Боз үйдүн көрүнүшүн, жасалгасын чагылдырып бере алат.

Альбом, карандаш, акварель, гуашь, плакаттар, фотолор, слайд.

Көрсөтмөлүү сабак.

“Боз үй”. Боз үйдүн эскизин түзүү


14

“Архитектура, келечектеги фантастикалык курулуштар.


1



Архитектуралык жаңы кыялдануусун пландаштырып чагылдырат.

Альбом, карандаш, акварель, гуашь, плакаттар, фотолор, слайд, фотолор, плакаттар, журнал.

Мугалимдин түшүндүрмөсү менен ээрчип иштөө.

“Архитектура, келечектеги фантастикалык курулуштар.


15


“Кыргыздардын архитектурасы” (реферат).


1



Орто Азия архитектурасы боюнча изденүүсүн чагылдырып жазат

Слайд, кошумча адабияттар, плакаттар.

Демонстрациялоо.

“Кыргыздардын архитектурасы” (реферат).


16

“Суу астындагы жашоо” кыялдануу (фантазия).

1



Суу астындагы жашоодогу фантазиянын ар түрдүү көз караштардын маанилүүлүгүн моюнга алып, аны чагылдырат.

Альбом, каалаган материалдары менен.

Жекече жана топтордо иштөө.

“Суу астындагы жашоо” кыялдануу (фантазия).


17

“Бедиз” (рельеф, баральеф, горельеф)

2



Жөнөкөйдөн таталды көздөй түшүнүп иштей алат.

Картон, пластилин, кагаз, клей, кайчы ж.б.

Көрсөтмөлүү сабак.

“Бедиз”


18

Айлана чөрөнү жашылдандырууга арналган плакаттар.

1



Дубал газетаны майрамдык маанайда чагылдырып бере алат.

Ватман, гуашь, акварель, маркер ж.б.

Чыгармачылык менен иш аткаруу.

майрамдык маанайды түшүндүргөн композиция:


4-чейрек 8 саат “Улуттук баалуулуктар

19

“Дизайн” Кагаз пластикасы (архитектура).

2



Сапаттуу натыйжага жетиш үчүн жаңы идеяларды жаратып иштейт.

Аппликация, формат

А-4, кайчы, клей ж.б.

Интерактивдүү.

Кагаз пластикасы (открытка, архитектура).


20

“Ата Мекенди коргоо”.Согуштук (боталдык) жанр.

1



Өзүнүн чыгармасында эпостогу каармандарды образдуу сүрөттөйт.

Манас эпосу. (тандалган жыйнак), иллюстративдүү материалдар, альбом, карандаш, акварель.

Аңгеме сабак.

боталдык жанр.


21

Көркөм өнөр жана музыка дүйнөсүнө арналган композиция.


1



Улуттук музыка-лык аспаптын колдонуу ыкма-сын билип, аны чагылдырат.

Улуттук музыкалык аспаптар, слайддар, альбом, карандаш, акварель, гуашь.

Көрсөтмөлүү сабак. Чыгармачылык менен иштөө.

Улуттук музыкалык аспаптар


22

“Кыргыз жери” (пейзаж). Монотипия техникасы.

1



Кыргыз жеринин сулуулугун чыгармасы аркылуу чагылдырат.


Слайддар, жип, гуашь, акварель, кыл калем.

Көрсөтмөлүү сабак. Монотипия техникасы.

Пейзаж жанры. (графика, живопись)


23

“Улуттук куурчактар жана кийимдер””.

1



Эскизин түзүп, өз алдынча көркөмдөйт жана кызыктуу үлгүлөрүн аткара алат.


Слайддар, плакаттар, журналдар, карандаш, акварель, гуашь.

Интерактивдүү.

“Улуттук куурчактар жана кийимдер”


24

“Нумизматика” (тыйын, медаль).

1



“Нумизматика” менен чыгармачылык идеяларын жаратат.

Тыйындар, медалдар, циркуль, карандаштар, акварель ж.б.

Мугалимдин түшүндүрмөсү менен ээрчип иштөө.

тыйын, медаль


25

Улуттук баалуулуктар боюнча аткарылган иштер Көргөзмө уюштуруу.

1



Эң мыкты аткарылган чыгармалары боюнча жактай алат.

Иштелген иштердин жыйындысы.

Көргөзмө сабак

Көркөм өнөрү предмети боюнча жыйынтыктоо




































Корутунду.


Ар бир жакшы чыккан сүрөт балдар үчүн чощ кубаныч. Кызыгуусун андан ары өнүктүрүү, үчүн аларга сүрөт тартуу ыкмаларын , белгилүү сүрөтчүлөрдүн иштерин көрсөтүп үйрөтүү керек .Мисалы, Япония мамлекетинде сүрөт өнүктүрүүнүн сырларын баладар бакчасынан баштап үйрөтөт .Ар бала сүрөт тартуу менен бирге 300 гө жакын түстү ажырата билүүгө үйрөтүлөт. Натурадан өсүмдүктөрдү, курт-кумурскаларды, дарактардын бөлүктөрүн тартуу менен кошо окуучулар ошол нерселердин жашоосун ,өсүшүн байкайт жана ага аяр мамиле жасоого үйрөнүшөт.

Түстөрдүн таасири жөнүндө баяндасак, сүрөт өнөрүндө колдонулуучу бардык түстөр өзүнчө керектүү жана кооз. Түс аркылуу айлана-чөйрөгө түрдүү маанайды берүүгө болот. Ачык, дана түстөр кубанычтуу, күщүрт киргил түстөр көщүлсүз, кайгылуу картиналарды тартууда колдонулат.

Сүрөт өнөрүн жакшы үйрөнүү окуучуларды ар бир буюмга, айлана- чөйрөгө өзгөчө мамиле жасоого тарбиялайт.

Менин өзүмдүн түшүнүгүм боюнча сүрөт сабагын негизинен беш чощ багыт боюнча окутуп жүрүшөт.

Сүрөт сабагы боюнча 1-4 класска өтүлүүчү темаларды ар бир чейрекке, беш сабактын түрү катыша тургандай кылып түүзү сунуш кылынса жакшы болот эле.

Натурадан тартуу бөлүгү негизинен тикелей буюмга. натурага карап тартуу аркылуу ишке ашат. … Натурадан тартуу тартылуусу боюнча ощой болгон буюмдардан башталат. Адегенде белгилүү аянтка ээ болгон нерселерге өтүү керек. Узак мөөнөттө тартылуучу буюмдарды окуучуларга тез арада наброска жасап алууга үйрөтүү керек. Класста көлөмү кичине болгон буюмдарды, сырта дарактарды, үйлөрдү өсүмдүктөрдүн бөлүктөрүн тарттырууга болот деп ойлойм. Көргөн нерселерин эстеп тартуу жөндөмдүүлүгүн өстүрүү үчүн , наброскаларды көбүрөөк тарттыруу зарыл болсо керек.

Тема боюнча сүрөт тартууда балдар айлана-чөйрөнү ,ошондой эле адабий чыгармаларга ,жомокторго карата сүрөт тартууну үйрөтүшөт. Темага сүрөт тартууда ар бир предмет терещ ойлонуп , композициясы аныкталышы керек. Мисалы: «Алтын кумура» чыгармасына карата сүрөт тарттыра турган болсок ,жомоктун маанисин окуучулар жакшы түшүнүүсү шарт .

Декоративдик сүрөт сабагында окуучулар декоративдик колдонмо өнөрү , анын өзгөчөлүгү менен таанышат жана өз алдынча декоративдик кооздо иштерин иштөөгө машыгышат. Декоративдик сүрөткө оймолорду тартуу , улуттук буюмдарды , сувенирлерди кооздо, кулактандыруу, чакыруу баракчалары, майрамдык открыткалар, дубал газетасы, тамгаларды кооздоп жазуу кирет. Мындан сырткары өсүмдүктөр. жаныбарлар стилизациясын колдонуу менен оймолорду ойлоп табу тапшырмаларын берсе болот. Кыргыз элинин буюмдарында колдонулуучу оймолорду тартуу. алардын келип чыгуу тарыхын баса белгилөө керек.

Сүрөт искусствосунун түрлөрү менен тааныштыруу сабагында сүрөт искусствосунун түрлөрү, анын Кыргызстанда дүйнө боюнча өнүгүшүн, тарыхын үйрөтүү зарыл. Адегенде искусство түрлөрү сүрөт тартууга керек болгон терминдер мисалы, графика, живопись, скульптура, архитектура. компоновка, блик, рефлекс, көлөкө, жарым көлөкө, перспектива, горизонт сызыгы ж. б. у. с. тааныштыруу ощ.

Ошондой эле белгилүү сүрөтчүлөрдөн айта кетсек: Леонардо да Винчи, Микеланджело, Рафаель, Шишкин, Чуйков, Айтиев, Акылбеков, Чокморов, Садыковдордун өмүр баяны туурасында айта кетүү зарыл.

Биз сүрөт сабагында окутулуучу багыттар боюнча түшүнүк алдык. Кайсы багытта болбосун, ар бир сабакка алдын- ала жогорку дещгээлде даярдануу, сабактын эффективдүү болушуна көмөк болот. Мында көргөзмө куралдарынын ролу өтө чощ. Баскычтуу түрдө тартылган сүрөт, сүрөтчүлөрдүн иштери. мугалим тарткан сүрөттөр, иллюстрациялар, муляждар окуучулардын сабакты бат кабыл алуусуна жардам берет.



24