Космос ылдамдыктары

Физика

10-класс

Тема:

Жердин жасалма жандоочулары ( спутниктери ).

Биринчи жана экинчи космос ылдамдыктары.

Жердин жасалма спутниктери.

Нерсени бийиктиктен горизонталдуу ыргытканда порабола траекториясы менен жерге түшөт. Ылдамдыгы канчалык чоң болсо ошончолук алыс учат. Нерсе атмосферадан тышкы бийиктикте ылдамдык бир мааниге жеткенде нерсе жерге түшпөй айланып калат. Жерди айланып учкан аппарат жасалма жандоочу (ЖЖЖ) деп аталат

Жердин жасалма спутниктери.

Космос ылдамдыктары.

=γ

Эгер нерсенин массасын m , Жердикин М , ал эми нерседен Жердин борборуна чейинки аралыкты г деп белгилесек, анда төмөнкүдөй барабардыкты жаза алабыз:

γ= нерсенин жердин борборуна тартылуучу күч

Биринчи космос ылдамдыгы.

Эгер жердин массасы М=6кг, ал эми раиусу r=6400 км болсо, анда жогоруудагы формуланын негизинде чондуктардын сан маанилерин коюп төмөнкүнү алабыз.

ϑ= ()= 7,8

б.а ϑ ₁ =

Биринчи космос ылдамдыгы.

ϑ ₁ =

Бул ылдамдык биринчи космос ылдамдыгы деп аталат. Бул ылдамдыкка ээ болгон нерсе Жердин жасалма жандоочусу (спутниги) болуп калат. Биринчи космос ылдамдыгы менен учкан нерсе Жердин айланасында тегерек орбита боюнча учат.

Экинчи космос ылдамдыгы.

Т-айлануу мезгили

Т=

ϑ ₂ =11,2

Экинчи космос ылдамдыгы.

Биринчи космос ылдамдыгы

саатына дээрлик 29 миң кмди басат деrен сөз! Бул женөкөй иш эмес. 1957-жылы 4-октябрда советтик окумуштуулар кубаттуу ракетанын жардамы менен массасы 84 кгга жакын нерсеге адамзат тарыхында биринчилерден болуп, биринчи космос ылдамдыгын беришкен. Ушул нерсе Жердин жасалма спутниги

Көнүүгү иштөө.

1. Массасы 10кг болуп 4 менен кыймылдаган нерсенин импульсун эсептегиле?

2.Массалары 10т жана 30т болгон эки астроид 200м аралыкта бири-бирине жакын келишти алардын ортосундагы өз ара гравитациялык аракеттешүу кандай?

Көнүүгү иштөө.

Берилди

m=10кг

ϑ= 4

P=?

Формула

P=m ϑ

Чыгаруу

Р=10кг* 4

жообу: Р=

1. Массасы 10кг болуп 4 менен кыймылдаган нерсенин импульсун эсептегиле

Көнүүгү иштөө.

Берилди

m=10т=

m=30=

R=200м

Формула

F=?

Чыгаруу

жообу: F=

2.Массалары 10т жана 30т болгон эки астроид 200м аралыкта бири-бирине жакын келишти алардын ортосундагы өз ара гравитациялык аракеттешүү кандай?

Суроо:

Нерсени бийиктиктен горизонталдуу ыргытканда кайсы траекториясы менен жерге түшөт

А

Горизонталдуу

Вертикалдуу

Б

В

С

Порабола

Гипербола

Суроо:

Биринчи космос ылдамдыгы канчага барабар?

ϑ ₁ =

ϑ ₁ =9,

А

Б

С

ϑ ₁ =

ϑ ₁ =6,67

В

Суроо:

1957-жылы 4-октябрда советтик окумуштуулар кубаттуу ракетанын жардамы менен массасы канча кгга жакын нерсеге адамзат тарыхында биринчилерден болуп, биринчи космос ылдамдыгын беришкен.

83кг

85кг

А

Б

С

84кг

88кг

В

Жыйынтыктоо:

Жердин жасалма спутниктери

1

2

1-космос ылдамдыгы

3

2-космос ылдамдыгы