Текшерилди:
ТИ боюнча директордун
орун басары
Табалдиева Н _________
Сабакка чейин
Сабактын темасы: “ Кунт коюп окууну үйрѳнѳбүз”
Сабактын методу: Акыл чабуулу, топтордо иштөө, түшүнүктөр менен иштөө
Сабактын тиби: Жаңы материалды өздөштүрүү сабагы
Сабактын формасы: Аӊгемелешүү.
| Сабактын максаты | Көрсөткүчтөрү |
| А)Конкреттүү максаты (билим берүүчүлүк): 1. Окуу эмне экенин окуп үйрөнүшөт. 2. Окуунун убактысын аныктоо. 3. Түшүнүү коэфицентин аныктоо, 4.Текстерди окуу, 5.Кѳздүн гигиенасы, 6.Китеп окуу эрежелери. | Окуу эмне экенин окуп үйрөнүшөт. Окуунун убактысын аныктай алышса. Түшүнүү коэфицентин аныктай алышса Текстерди окуй алышса Кѳздүн гигиенасы алышса Китеп окуу эрежелерин билсе. |
| Б)Конструктивдүү (ѳнүктүрүүчүлук, тарбиялоочулук): Текстерди окуп , аны тез окуп жана түшүнѳ алышат. Ар түрдүү текстерди окуй алышат. Түшүнүү коэфиценттерин аныктай алышат. | Артикуляция Регрессия Кѳздүн абалын билишсе |
Күтүлүүчү натыйжа:
Окуу эмне экенин окуп үйрөнүшөт.
Окуунун убактысын аныктай алышат
Түшүнүү коэфицентин аныктай алышат
Текстерди окуй алышат
Кѳздүн гигиенасы алышат
Китеп окуу эрежелерин билишет
Сабактын мотивациясы (бул сабак эмнени берет):
Окуучулардын туура окуусун үйрѳтѳт жана тез окуу техникасы менен таанышат.Окуу ылдамдыгы жогорулайт.
Сабактын ѳбѳлгѳсү: (Окуучунун априордук билими (мурунку билими ):
Кыргыз адабияты , кыргыз тили, тарых, биология, химия сабактарынан текстерди окуп жүрүшкѳн. Газета . журналдардан интернеттен тексттерди окуп жүрүшкѳн.
Сабактын жабдылышы: Слайддар, сүрөттөр, моделдер, анимация колдонулат, компьютер, проектор, экран (интерактивдик такта), флипчарт, таркатма материал, маркерлер.
Убакыт: 45 минута
Убакытты бѳлүштүрүү: Чакыруу этабы:6-8мин
Түшүнүү этабы(сабактын негизги бѳлүгү):22-25 мин
Ойлонуу этабы (сабакты бышыктоо):12-12 мин
Сабак
Сабактын жүрүшү:
Чакыруу этабы:
Сабактын чөйрөсү: Саламдашуу, класстын тазалыгына кѳз салуу,тактоо.
Жагымдуу маанай түзүү: Келгиле балдар бүгүн кѳзгѳ жасалчу кѳнүгүүлѳр менен баштайбыз сабакты” деп доскага жазуу.
Бул сабактын аягында да жасалат.
Көзгө жасалуучу көнүгүүлөр көздүн гигиенасы.
«Окуу динамикасы - бул биздин көзүбүз жана аң сезимибиз катышкан процесс. Көзгө жаслуучу көнүгүүлөр көздүн булчуңдарын бекемдейт,теринин картаюусунун алдын алат. Бул көнүгүунү күнүгө жасап туру керек.
Көздү катуу жумуп,кайра чоң ачуу 5-6 жолу (30 сек)
Түз отуруп башты кыймылдатпай өйдө, ылдый,оң, сол жакты көздү жылдырып кароо.
Түз отуруп көзү оңго жана солду көздөй айландыруу.Биринчи жана экинчи көнүгүүнү көздү ачып жасоо керек. 1-2 минута аралыгында кайталоо керек.
Түз отуруп көздүн кан айлануусун жакшыртуу үчүн көздү бат-бат жумуп, ачуу керек.
Түз отуруп: алды жакты 2-3 секунда карап, андан кийин сөөм көздөй 25-30 см аралыкта коюп, көзүбүздү сөѳмөйдүн башына алып барып 3-5 секунда карап турабыз. 10-12 жолу кайталоо керек.
Түз отуруп: Көздү жумуп, көздүн айланасын акырын массаж жасп коюу керек.
Түшүнүү этабы: (сабактын негизги бөлүгү):
Мугалим:
Саламатсыңарбы, балдар!
Бүгунку класстык сааттын темасы: “ Кунт коюп окууну үйрѳнѳбүз”
Мугалимдин сөзү;
Окуу – деген эмне ? ( окуучулар ѳз алдынча жазышат) 1мин.
Слайд кѳрсѳтүлѳт.
1. М. Горький төрт миң сөздү бир минута ылдамдыкта окуган.
2. Сталин күнүнө эң аз дегенде 400 барак китеп окуучу.
3. Т. Эдисон 2-3 сапты дароо бирге окуп, ар бир бетиндеги тексти эстеп калчу. Ал ыкылас коюп, ойду бир жерге топтогонду үйрөнгөн .
4. Ыкчам окуганда караганда жай окуганда көз тез чарчайт.
1. М. Горький төрт миң сөздү бир минута ылдамдыкта окуган.
2. Сталин күнүнө эң аз дегенде 400 барак китеп окуучу. 12.
3. Т. Эдисон 2-3 сапты дароо бирге окуп,ар бир бетиндеги тексти эстеп калчу. Ал ыкылас коюп, ойду бир
жерге топтогонду үйрөнгөн
4. Ыкчам окуганда караганда жай окуганда көз тез чарчайт.
5. Адамдардын 95% өтө жай окушат - минутасына 180–220 сөз окушат.
6. Көптөгөн окурмандар сексенинчи бетке чейин окугандан кийин кызыгы кете баштайт.
7. Бир саат окугандан кийин 57 мүнөткө келгенде адамдын көзү чарчай баштайт, ага чейин тынч гана абалда болот.
8. Бальзак жарым саатта эки жүз барак окуган.
9. Китеп окуганда көздөр ар кайсы тамгаларды карап жатып,ар түрдүү элестерди көрөт. Бирок, аларды мээ бир сүрөткө бириктирет.
10. Э. Гаон өзү окуган 2500 китепти так жатка айтып берчү.
11. Орточо китеп окуу тажрыйбасы бар адам китеп окуганда 12-16 сабына келгенде бир тыныгуу жасайт, ыкчам окугандар 2-4 сапта бир тыныгат.
13. Мектеп окуучулары бир сап окуганда 20 регрессивдүү кыймыл жасашат, ал эми студенттер -15
14. Наполеон бир минутада эки миң сөз ылдамдыкта окуган.
15. Адам китеп окуп жатканда көздөрү ар тарапты карай берет.
Текст: 1-топтун окуучулары
1.Окуунун беш ыкмасы:
Терендетилген окуу ,( аналитикалык ) . Мындай окууда – окучу текстин ар бир деталын анализдөө менен баалап окуйт.мындай ыкмада теманын материалын окууда таблица же сүрөт колдонулат. Мындай окуу максималдуу эффективдүү б.с. анткени окучу тексти бир нече аспектиде карайт – аналитикалык, критикалык, чыгармачыл.Мында окучу окуган материалын бат эсине сактап калат.
Тез окуу. Тез окуу тереңдетилип окууга өтөт. Мында окуучу минутасына 5000 белгини эсте сактап калат.
Панорамалык окуу . Тез окуу + көрүү талаасы кошулат. Текст менен куюлушуу эффекти пайда болот.Бул деңгээлде Щульцттун таблицасын пайдалануудан жетүугө болот. Тез окуунун ылдамдыгы 10000 ге жетет.
Чоң ылдамдыкта окуу. Чоң информациялык текстин блогун көз ирмемде кабыл алуу процессии жүрөт.. минутасына 20000ге белгини эстеп калууга жетет.
Сүрөткө тартып алуу менен окуу. Алдын ала текстен конкреттүү фактыны сүрөткө тартып алат. М: фамилия, сөз, факты. Мындай жөндөмгө ээ болгон окучу салттуу жол менен окуган окуучудан 2-5 эсе бат тексти көчүрүп алат.
Тема: Түшүнүү коэфицентин аныктоо
Окуу ылдамдыгын текшерүү кабыл алуу сапаты менен байланыштуу .(түшунүу коэфиценти д.а.) Түшүнүү коэфицентин аныктоо үчүн окулган текстен 10 суроо тузүп , туура жооптордун коэфицентин аныктоо керек. Эгерде туура жооптун саны 1 болсо анда к = 0,1 болот. ал эми 5 туура жооп болсо, анда к = 0,5. 10 туура жооп болсо анда тушүнүу коэфиценти к ==1 болот.
№1- тапшырма. Текшерүүчү тексти окуу.
Тапшырма эки бөлүктөн турат.Биринчи бөлүгүндө тексти окуу.
Экинчи бөлүгүндө суроолорго жооп берүү.
Тексти окуй баштаганда - окуп баштаган убакытты жазуу ---- 1304
-окуп бүткөн убакытты жазуу ------1305
Окууга кеткен убакыт ------- 1мин
II- бөлүгүндө жумушчу дептерге 10 суроо жазылып ,аны иштеп чыгуу керек. Андан кийин 10 сурооонун туура жообуна жоопторду салыштыруу менен түшүнүү коэфицентин аныктоо.
Мисалы; 10 суроонун 6 суроосуна туура жооп бар. Окуунун ылдамдыгы 60 сек. К=0,6
740
V=-----------------*0,6 = 444 зн/мин текстин көлөмү -740 белги.
1 мин
| Мугалимдин иш аракети: | Окуучунун иш аракети |
| Суроолор: 1. Текстин автору 2. Кайсы гаетага жарыяланган 3.Текстин темасы? 4.Текстеги проблема? 5. Жаратылышта жемчуг кандай пайда болот? 6.Табигый жасалма жемчуг кандай пайда болот? 7. Жасалма жемчуг кандай пайда болот? 8.Дүүлүктүргүч зат катары эмне колдонулат? 9. Айнек шурулардан эмне алынат? 10.Япон жемчугу кандай? | “Все обо всем” 1998-ж 3 -том №2- текст 174 сөз. Текстин көлөмү 1123. “Устрицалар жемчугду кантип жасашат” ? Тема: Мындан 4000 жыл мурун кытайлык балыкчы устрица менен тамактаныш үчүн бир нече ракушканы ачып көрүп, жемчугду ( бермет) тапкан биринчи киши болгон. Жемчуг –( бермет) устрицанын раковинасынын ички бөлүгүн каптап турган перломутрдук заттан турат. Устрицанын денеси өтө жумшак болгондуктан перломутр аны коргоп турат. Раковинага кандайдыр бир кум түшкөндө аны дүүлүктүрүп аны перломутр менен каптап жемчугду пайда кылат. Бул процесс жаратылышта өзүнчө жүргөндө укмуштай жемчугдар пайда болгон. Бирок жемчугду жасоонун жасалма жолун адамдар ойлоп табышкан. Устрицанын сырткы жана ички раковинасына кичинекей кум же перломутрду салган да, эки –үч жыл өткөндөн кийин ал раковиналарды чогултуп жемчугду алышкан. Жасалма жол менен алынган табигый жемчуг деп аташкан. Алардын формасы көбүнчө идеалдуу эмес. Японияда жемчугдун идеалдуу формасын алышып, дүүлүтүргүч затты устрицанын денесине кадимки кылдаттыкты,тактыкты талап кылган хирургиялык операция жасаган. Мындай операциядан эң чоң жемчуг узундугу 5см ,диометри 10см болгон жемчуг алынган. Бирок табигый жемчуг кымбат болгондуктан жаслма жемчуг колдонулат. Француздар абдан кооз жемчуг жасашат. Ал үчүн айнек шуруларды алып аны жалтырак балык чещуясына окшош зат менен каптап жемчуг жасашат. А.Ликум |
Ойлонуу этабы(сабакты бышыктоо):
Кантип окуу керек?
Төмөнкү берилген 10 суроого жооп бергиле.
Ручка менен баллдык белгилөө жүргүзгүлө.
1.тексти окууда дайыма максат коюу менен окуйсунбу?
Дайыма - 10балл
Мотиви жок жакындаштырылган -- 6 балл
Кээде - 4 балл.
Анда-санда 2балл
Эч качан - 0 балл
2.Бир тексти окуганда окуу ылдамдыгын өзгөртөсүнбү?
Дайыма өзгөртөм -10 балл
Кээде - 6 балл
Окуу алдында ылдамдыкты аныктаймын ---- 4балл
Орточо ылдамдыкта окуймун ------- 2 балл
Жай окуймун ---- 0 балл
3.Текстке толук берилүү менен окуй аласынбы
Дайыма --- 10 балл
Көбүнчө ----- 6баллл
Текст кызыктуу болсо --- 4 балл
Кээде -------2 балл
Эч качан ------- 0 балл
4. окуп жаткан текстин структурасын бат түшүнө аласынбы
Дайыма ------10 балл
Кайсы бөлүм маанилүү болсо ----6 балл
Текстин кээ бир бөлүгүн окугандан кийин – 4 балл
Текстин бардык бөлүгүн окугандан кийин –2 балл
Структурасына көнүл бурбаймын. -----0 балл
5.Сүйломдүн толук маанисин бат түшүнөсүнбү же бир бөлүгүн.
Дайыма --- 0 балл
Текст женил болсо ----6 балл
Кээде ------4 балл
Анда санда ----2 балл
Түшүнѳ албаймын ----0 балл.
6.Окуп кеткен тексти кайталап окуйсунбу?
Эч качан Түшүнүксүз сүйлөм болсо – 4 балл Кээде түшүнбөгөн сөз болсо – 4 балл Кээде сүйлөмдүн маанисин түшүнбөсөм – 2 балл Ар түрдүү себептер менен – 0 балл.
7. Окуп жатканда, окуганыңар боюнча сүйлөп жибересиңерби? Эч качан – 10 балл
Так айта албаймын – 6 балл Кыйын сөздөрдү айтам – 4 балл Көбүнчө – 2 балл Артикуляция менен – 0 балл
8. Сүйлмдү карандаш менен же ручка менен чийесиңби? Сүйлөмдү башыңды кыймылдатып окуйсуңбу? Эч качан – 10 балл Кээде башты кыймылдатам – 6 балл Маанилүү сөздү сөөмөй менен көрсөтүп окуймун – 4 баллКөбүнчө – 2 балл Дайыма – 0 балл
9. Окуп жаткандаэлестетүү менен окуйсуңбу? Көбүнчө – 10 балл Кээде – 6 балл Так айта албаймын – 4 балл Анда-санда – 2 балл Эч качан – 0 балл.
10. Окуу мезгилинде көзүң кандай кыймылдайт? Вертикально, жай, тез, китептин.бетинин ортосунан – 10 балл Зиг-заг түрүндө – 6 балл Диагонал боюнча – 4 балл Ар бир сүйлөмгө токтолом – 2 балл Ар бир сөзгө токтолом – 0 балл.
Тажрыйба көрсөткөндөй төмөнкү жыйынтыкты берет:
Көпчүлүк окуучулар 20-30 балл алат.
Эрудированный окуучу (тез окуу техникасыны билбейт) 40-50 балл,
тажырыйбалуу окуучу 70-80 балл,
тез окуу техникасын билген окуучу 100 балл алат.
Үйгѳ тапшырма:
| Окуучунун иш аракети |
| “Все обо всем” 1998-ж 3 -том №2- текст 174 сөз. Текстин көлөмү 1123. “Устрицалар жемчугду кантип жасашат” ? Тема: Мындан 4000 жыл мурун кытайлык балыкчы устрица менен тамактаныш үчүн бир нече ракушканы ачып көрүп, жемчугду ( бермет) тапкан биринчи киши болгон. Жемчуг –( бермет) устрицанын раковинасынын ички бөлүгүн каптап турган перломутрдук заттан турат. Устрицанын денеси өтө жумшак болгондуктан перломутр аны коргоп турат. Раковинага кандайдыр бир кум түшкөндө аны дүүлүктүрүп аны перломутр менен каптап жемчугду пайда кылат. Бул процесс жаратылышта өзүнчө жүргөндө укмуштай жемчугдар пайда болгон. Бирок жемчугду жасоонун жасалма жолун адамдар ойлоп табышкан. Устрицанын сырткы жана ички раковинасына кичинекей кум же перломутрду салган да, эки –үч жыл өткөндөн кийин ал раковиналарды чогултуп жемчугду алышкан. Жасалма жол менен алынган табигый жемчуг деп аташкан. Алардын формасы көбүнчө идеалдуу эмес. Японияда жемчугдун идеалдуу формасын алышып, дүүлүтүргүч затты устрицанын денесине кадимки кылдаттыкты,тактыкты талап кылган хирургиялык операция жасаган. Мындай операциядан эң чоң жемчуг узундугу 5см ,диометри 10см болгон жемчуг алынган. Бирок табигый жемчуг кымбат болгондуктан жаслма жемчуг колдонулат. Француздар абдан кооз жемчуг жасашат. Ал үчүн айнек шуруларды алып аны жалтырак балык чещуясына окшош зат менен каптап жемчуг жасашат. А.Ликум |
| Окуучунун иш аракети |
| “Все обо всем” 1998-ж 3 -том №2- текст 174 сөз. Текстин көлөмү 1123. “Устрицалар жемчугду кантип жасашат” ? Тема: Мындан 4000 жыл мурун кытайлык балыкчы устрица менен тамактаныш үчүн бир нече ракушканы ачып көрүп, жемчугду ( бермет) тапкан биринчи киши болгон. Жемчуг –( бермет) устрицанын раковинасынын ички бөлүгүн каптап турган перломутрдук заттан турат. Устрицанын денеси өтө жумшак болгондуктан перломутр аны коргоп турат. Раковинага кандайдыр бир кум түшкөндө аны дүүлүктүрүп аны перломутр менен каптап жемчугду пайда кылат. Бул процесс жаратылышта өзүнчө жүргөндө укмуштай жемчугдар пайда болгон. Бирок жемчугду жасоонун жасалма жолун адамдар ойлоп табышкан. Устрицанын сырткы жана ички раковинасына кичинекей кум же перломутрду салган да, эки –үч жыл өткөндөн кийин ал раковиналарды чогултуп жемчугду алышкан. Жасалма жол менен алынган табигый жемчуг деп аташкан. Алардын формасы көбүнчө идеалдуу эмес. Японияда жемчугдун идеалдуу формасын алышып, дүүлүтүргүч затты устрицанын денесине кадимки кылдаттыкты,тактыкты талап кылган хирургиялык операция жасаган. Мындай операциядан эң чоң жемчуг узундугу 5см ,диометри 10см болгон жемчуг алынган. Бирок табигый жемчуг кымбат болгондуктан жаслма жемчуг колдонулат. Француздар абдан кооз жемчуг жасашат. Ал үчүн айнек шуруларды алып аны жалтырак балык чещуясына окшош зат менен каптап жемчуг жасашат. А.Ликум |