Кузь.Умумийлештиртджи дерс.

4 сыныф

Мевзу. Кузь. Умумийлештириджи дерс.

Дерснинъ макъсады: Талебелерге кузь мевсимининъ дюльберлигини, берекетлигини косьтермек; табиаткъа севги, месулиетлик ашламакъ; бильги алув фаалигини,нутукъ ве афызаны,эсерлерни оъувгъа мусбет мотивацияны инкишаф этмек; нутукъ,фикир этюв,тасавур къабилиетини шекиллиндермек.

Бекленильген нетиджелер: талебелер дерсликнен къулланмагъа,керекли эсерни тапмагъа билелер; дикъкъатлы олмагъа ве козетюв этмеге огренелер. Табиаткъа мерагъыны юксетелер;суаллерге джевап берелер;башкъаларынъ нутукъларыны динълемеге ве анъламагъа алышалар; табиат огюнде месулиет дуйгъусыны тербиелейлер.

Дерснинъ чешити: умимийлештириджи дерс.

Донатмалар: Кузьни тасвирлеген ресимлер, языджыларнынъ сурети, къушларнынъ ресимлери.

Дерс кетишаты

1.Тешкилий дакъкъа

Селямлашув. Дерске азырлыкъны тешкерюв.

2.Нутукъ мешгъулиетлери

Сарардылар багъ-багъчалар,

Учып кетти турналар.

Бизнен къалды босторгъайлар,

Чавкелер ве къаргъалар.

(Ф.Самединов)

-Насыл мевсим акъкъында дёртлюк? (Кузь мевсими акъкъында.)

-Оны анъламагъа насыл сёзлер ярдым этти? («Сарардылар,учып кетти.» сёзлери.)

3.Бильгилерни актуаллештирюв ве дерс макъсадларыны къоюв

-Шимди бир тапмаджа окъуджам, онъы дикъкъатнен динълеп, джевабыны тапынъыз.

Пишип бите мейвалар,

Сарарып сола япракълар,

Ягъа сувукъ ягъмурлар,

Учып кетелер къушлар.

-Бу не вакъыт ола? (кузьде).

-Бу мевсим даа алтын кузь деп, адлана.

-Не ичюн? Бу эпитет, чюнки кузьде энъ эсас тюс-бу сары тюстир.

-Бу ибарени насыл анълайсынъыз?

(«эллери алтын кесер»)

(-чебер эллер)

-Эль сёзюне синоним тапынъыз.

(Эль, къол)

-Кузьде даа насыл тюслер ола?

(къызыл, ешиль, къаверенкли)

4.Дерс мевзусы узеринде иш

«Кузь ренклери» (оюн шекильде)

-Кечкен сенелерде кузь мевсимини огренген эдик (оджа 2, 3 сыныфта кечкен мевзулардан парчалар окъуй, талебелер джевабыны тапалар).

Тез етишти ягъмурлы кузь,

Кете дерске балалар.

Ягъмур ягъа гедже-куньдюз,

Энди сувуй авалар.

-Эсернинъ ады ве муэллифи? (О.Амит «Кузь»)

Емишлерни алгъанда

Агълар кузьде тереклер…

-Балалар, ким девам этер?

(«Азырлана эр ерде

Къышлыкъ бутюн тереклер…»)

-Муэлифи исе? («Кузь» А. Одабаш)

5.Раатлыкъ дакъкъасы (янъгъырай музыка), талебелер аякъкъа турып, ойнайлар.

6.Дерс мевзусы узеринде ишни девам этюв

Оджа Дж. Кендженинъ «Турналар кочелер» шиирини окъуй.Талебелер дикъкъатнен динълей ве суаллерге джевап бермеге азырланалар. Оджа сорав кечире:

-Турналар сыранен тизилип къайда учып кетелер?(Сыджакъ ерлерге.)

-Сыджакъ мемлекетлерде даа насыл къушлар учып кетелер?(Къарылгъачлар,сыгъырчыкълар.)

-Олар не ичюн кочелер?(Сувукътан къоркъып.)

_Не вакъыт къайтаджакълар?(Баарьде.)

Лугъатта берильген сёзлерден джумле тизиле.

Талебелер шиирни окъуй.Онъа эсасланып, «Къушлар кочелер» икяесини тизелер.Оны дефтерге язалар.

7.Рефлексия

Бугунь дерсте мен … … … .

Дерсте Дж.Кендженинъ «… …»… … .

Бу шиир … … .

8.Эв иши

Кузь мевзусына багъышлап, ресимлер чызынъыз.

Дерсни ишлеген:

Османова Зинара Руслановна

МБУМ 23-санлы мектебининъ къырымтатар тили ве эдебиятынынъ оджасы