Кылмыш жана кодекс

I БӨЛҮМ.

КЫЛМЫШ-ЖАЗА МЫЙЗАМЫ

1-Глава.

Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза

кодексинин милдеттери жана принциптери

1-статья. Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдары

(1) Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдары Кыргыз

Республикасынын Конституциясына жана Кыргыз Республикасынын Жогорку

Ке?еши тарабынан ратификацияланган эл аралык келишимдерде жана башка

актыларда камтылган ченемдерге негизделген ушул Кодекстен турат.

(2) Кылмыш-жаза жоопкерчилигин караган жањы мыйзамдар ушул

Кодекске киргизилүүгө тийиш.

2-статья. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин

максаттары жана милдеттери

(1) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин максаттары:

кылмыштардын алдын алуу, граждандардын инсандыгын, укуктарын жана

эркиндиктерин, юридикалык жактарды, менчикти, жаратылыш чөйрөсүн,

коомдук тартипти жана коопсуздукту, Кыргыз Республикасынын

конституциялык түзүлүшүн, адамдардын тынчтыгын жана коопсуздугун

кылмыштуу кол салуулардан коргоо болуп саналат.

(2) Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин милдеттери

кылмыш-жаза жоопкерчилигинин принциптерин, кылмыш-жаза

жоопкерчилигинин негиздерин, кылмыштын жалпы түшүнүгүнүн белгилерин,

коомдук коркунучтуу жосундардын чөйрөсүн, кылмыш жасаган адамдарга

карата колдонулуучу жазалардын түрлөрүн аныктоо болуп саналат.

3-статья. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин

принциптери

(1) Кылмыш-жаза кодекси мыйзамдуулуктун, жеке жазалык

жоопкерчиликтин, адилетүүлүктүн, демократиялуулуктун, гумандуулуктун,

ошондой эле граждандардын мыйзам алдында бирдейлигинин жана жасаган

кылмышы ?ч?н жоопкерчилик тартары шексиз экендигинин принциптерине

негизделет.

(2) Соттун мыйзамдуу күчүнө кирген өкүмү менен күнөөлүү деп

аныкталмайынча, эч ким кылмыш жасоодо күнөөлүү деп табылышы мүмкүн

эмес.

(3) Бир эле кылмыш үчүн эч ким эки жолу кылмыш-жаза

жоопкерчилигине тартылышы мүмкүн эмес.

4-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигинин негизи

Кылмыш-жаза мыйзамында каралган кылмыш курамынын белгилерин

камтыган коомдук коркунучтуу жосун жасоо кылмыш-жаза жоопкерчилигинин

негизи болуп саналат.

2-Глава.

Кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулуш чектери

5-статья. Кыргыз Республикасынын аймагында кылмыш жасаган

адамдарга карата кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулушу

(1) Кыргыз Республикасынын аймагында кылмыш жасаган бардык

адамдар ушул Кодекс боюнча жоопкерчиликке тартылууга тийиш.

(2) Эгерде кылмыш Кыргыз Республикасынын аймагында бүтсө же ага

бөгөт коюлса, башка мамлекеттин аймагында жасалган кылмыш үчүн

жоопкерчилик ушул Кодекс боюнча келип чыгат.

(3) Колдонуудагы мыйзамдарга жана эл аралык келишимдерге ылайык

Кыргыз Республикасынын соттору тарабынан соттолбой турган чет

мамлекеттердин дипломатиялык өкүлдөрү жана башка граждандар Кыргыз

Республикасынын аймагында кылмыш жасаганда, алардын кылмыш-жаза

жоопкерчилиги эл аралык укуктун ченемдеринин негизинде дипломатиялык

жол менен чечилет.

6-статья. Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары кылмыш жасаган

адамдарга карата кылмыш-жаза мыйзамынын колдонулушу

(1) Эгерде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде кылмыш

жасаган Кыргыз Республикасынын граждандары, ошондой эле Кыргыз

Республикасында туруктуу жашаган граждандыгы жок адамдар, чет

мамлекеттин сотунун өкүмү боюнча жазага тартылышпаса, ушул Кодекс

боюнча жоопкерчиликке тартылууга тийиш.

(2) Чет мамлекеттин аймагында кылмыш жасаган Кыргыз

Республикасынын граждандары ошол мамлекетке кармалып берилбейт.

(3) Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде кылмыш жасаган

жана анын аймагында жүргөн чет өлкөлүк граждандар жана граждандыгы жок

адамдар кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартуу же жазасын өтөө үчүн эл

аралык келишимге ылайык чет мамлекетке кармалып берилиши мүмкүн.

7-статья. Кылмыш-жаза мыйзамынын убакыт боюнча колдонулушу

(1) Жосундун кылмыштуулугу жана жазалуулугу ошол жосун жасалган

убакытта колдонулуп жаткан мыйзам тарабынан аныкталат.

(2) Жосундун жазалуулугун жокко чыгаруучу же жазаны жењилдетүүчү

мыйзам өткөн мезгилге карата колдонулат, башкача айтканда тийиштүү

жосунду мындай мыйзам күчүнө киргенге чейин жасаган, анын ичинде

жазасын өтөп жаткан же өтөгөн, бирок соттуулугу бар адамдарга да

колдонулат.

(3) Жосундун жазалуулугун белгилөөчү, жазаны күчөтүүчү же адамдын

абалын башкача түрдө начарлатуучу мыйзам өткөн мезгилге карата

колдонулбайт.

II БӨЛҮМ.

КЫЛМЫШ

3-Глава.

Кылмыштардын түшүнүгү жана түрлөрү

8-статья. Кылмыштын түшүнүгү

(1) Кылмыш-жаза мыйзамында каралган коомдук коркунучтуу, күнөөлүү

жана жазалануучу жосун (аракет же аракетсиздик) кылмыш катары табылат.

(2) Ушул Кодекстин өзгөчө бөлүгүндө каралган жосундун белгилерине

формалдуу т?рд? туура келген, бирок анчалык маанил?? болбогондугунан

улам коомго коркунуч келтирбеген аракет же аракетсиздик кылмыш болуп

эсептелбейт.

9-статья. Кылмыштарды жиктөө (классификациялоо)

(1) Кылмыштар мүнөзүнө жана коомдук коркунучтуулук даражасына

жараша чоњ коркунуч келтирбеген, анча оор эмес, оор жана өзгөчө оор

кылмыштар болуп бөлүнөт.

(2) Кылмыштын оордугу статьянын санкциясында каралган кыйла

катаал жазанын эњ жогорку мөөнөтү менен аныкталат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

10-статья. Чоњ коркунуч келтирбеген кылмыштар

Чоњ коркунуч келтирбеген кылмыштарга - эки жылга эркиндигинен

ажыратуудан ашпаган эњ жогорку жаза колдонулган, атайылап жасалган,

ошондой эле эњ жогорку жазасы беш жылга эркиндигинен ажыратуудан

ашпаган байкабастыктан жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

11-статья. Анча оор эмес кылмыштар

Анча оор эмес кылмыштарга - мыйзам тарабынан беш жылдан ашпаган

мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган атайылап жасалган

кылмыштар, ошондой эле беш жылдан ашык эркиндигинен ажыратуу түрүндө

жаза каралган байкабастыктан жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

12-статья. Оор кылмыштар

Оор кылмыштарга - мыйзам тарабынан беш жылдан жогору, бирок он

жылдан ашпаган мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган

атайылап жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

13-статья. өзгөчө оор кылмыштар

өзгөчө оор кылмыштарга - мыйзам тарабынан он жылдан ашуун

мөөнөткө эркиндигинен ажыратуу же өмүр бою эркиндигинен ажыратуу

каралган атайылап жасалган кылмыштар таандык.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы №199, 2007-жылдын 25-июнундагы

№91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

14-статья. Бир нече жолу кылмыш жасоо -

КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамына ылайык

алып салынган

15-статья. Кылмыштар жыйындысы

(1) Эки же андан ашуун кылмыштар жасалып, алардын бири үчүн да ал

адам соттолбосо, анда ал кылмыштар жыйындысы деп табылат. Мында адам

мыйзамда белгиленген негиздер боюнча кылмыш-жаза жоопкерчилигинен

бошотулган кылмыштар эске алынбайт.

(2) Эгерде кылмыш жалпы жана атайын ченемдерде каралса,

кылмыш-жаза жоопкерчилиги атайын ченем боюнча каралат.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

16-статья. Өнөкөт кылмыштар

(1) Мурда атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн соттуулугу бар адам

тарабынан атайылап кылмыш жасоо өнөкөт кылмыштар деп табылат.

(2) Төмөндөгү учурларда өнөкөт кылмыштар коркунучтуу деп табылат:

1) эгерде мурда атайылап кылмыш жасагандыгы үчүн үч жолу

эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам атайылап кылмыш жасаса жана ал

үчүн эркиндигинен ажыратууга соттолсо;

2) эгерде мурда эки жолу оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон

адам оор кылмыш жасаса.

(3) Төмөндөгү учурларда өнөкөт кылмыштар өзгөчө коркунучтуу деп

таанылат:

1) эгерде мурда жасаган оор кылмыштары үчүн үч же андан көп жолу

эркиндигинен ажыратууга соттолгон адам атайылап кылмыш жасап, ал үчүн

эркиндигинен ажыратууга соттолсо;

2) мурда оор кылмыш жасагандыгы үчүн үч жолу соттолгон же эки

жолу өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам оор кылмыш

жасаса;

3) мурда өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн соттолгон адам өзгөчө

оор кылмыш жасаса.

(4) Кылмыштарды өнөкөт кылмыштар деп таанууда төмөнкүлөр эске

алынбайт:

1) анчалык оор эмес атайын кылмыш үчүн соттуулук;

2) он сегиз жашка чейинки адам жасаган кылмыш үчүн соттуулук;

3) шарттуу деп таанылган кылмыштар үчүн, болбосо өкүмдү аткарууну

кийинкиге калтыруу берилгендиги боюнча соттуулук, эгерде шарттуу

соттуулук же өкүмдө аткарууну кийинкиге калтыруу жоюлбаган жана адам

жазаны өтөө үчүн эркинен ажыратуу жайына жөнөтүлбөгөн, ошондой эле

ушул Кодекстин 76-статьясында белгиленген тартипте алып салынган же

жоюлган сотгуулуктар.

4) адамга эркиндигинен ажыратуу менен байланышпаган кылмыштар

үчүн соттоо жаза түрүндө колдонулушу мүмкүн.

(5) өнөкөт кылмыштар ушул Кодексте каралган негиздерде жана

чектерде кыйла катуу жазага тартууга алып келет.

Эскертүү. Кыргыз Республикасында да кылмыш деп таанылган жосундар

үчүн чет мамлекеттеги соттуулук өнөкөт кылмыштар деп таанууда эске

алынат.

(КР 2002-жылдын 12-мартындагы №36, 2003-жылдын 11-июнундагы №99,

2006-жылдын 13-февралындагы №56, 2007-жылдын 25-июнундагы №91

Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

4-Глава.

Кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуучу адамдар

17-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигинин жалпы шарттары

Кылмыш-жаза жоопкерчилигине ушул Кодексте белгиленген жашка

жеткен, акыл-эси соо, кылмыш жасаган адам гана тартылат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

18-статья. Кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуу курагы

(1) Кылмыш жасаганга чейин он алты жашка толгон адам кылмыш-жаза

жоопкерчилигине тартылат.

(2) Кылмыш жасаганга чейин он төрт жашка толгон балдар киши

өлтүрүү (97-статья), саламаттыкка атайылап оор залал келтирүү

(104-статья), саламаттыкка атайылап анча оор эмес оор залал келтирүү

(105-статья), адамды уурдоо (123-статья), адамдарды сатуу

(124-статья), зордуктоо (129-статья), сексуалдык мүнөздөгү зомбулук

аракеттер (130-статья), уурдоо (164-статья), мал уурдоо (165-статья),

тоноо (167-статья), каракчылык (168-статья), башка бирөөнүн мүлкүн

өзгөчө ири өлчөмдө уурдоо (169-статья), опузалап талап кылуу

(170-статья), автомобилди же башка автомототранспорт каражатын укукка

жат т?рд? ээлеп алуу (172-статья), ?ртт?? аркылуу, башка жалпыга

коркунучтуу ыкма менен же оор кесепеттерге алып кел?? менен м?лкт?

атайылап жок кылуу же зыянга учуратуу (174-статьянын экинчи б?л?г?),

терроризм (226-статья), барымтага кармоо (227-статья), оордотуучу

жагдайлардагы хулиганчылык (234-статьянын экинчи жана ?ч?нч?

б?л?кт?р?), вандализм (235-статья), ок атуучу куралдарды,

ок-дарыларды, жарылуучу заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу

(245-статья), башкага бер?? максатында ба?гилик каражаттарды же

психотроптук заттарды мыйзамсыз даярдоо, алуу, сактоо, ташуу, ж?н?т??

же ?тк?р?? (247-статья), ба?гилик каражаттарды же психотроптук

заттарды уурдоо же опузалап талап кылуу (248-статья), транспорт

каражаттарын же жол катнашын жараксыз абалга келтир?? (283-статья)

?ч?н кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылышат.

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы N124, 2002-жылдын 8-июлундагы

N115, 2003-жылдын 9-августундагы N193 мыйзамдарынын редакцияларына

ылайык)

19-статья. Акыл-эси соо эместик

(1) Коомдук коркунучтуу жосун жасаган убакта акыл-эси соо эмес

абалда болгон, башкача айтканда психикалык ?н?к?т оорусунун,

психикасынын убактылуу бузулушунун, кем акылдыгынын же болбосо

психикасынын башка оорулуу абалынын кесепетинен ?з?н?н аракеттерине

жооп бере албаган же аларды башкара албаган адам кылмыш-жаза

жоопкерчилигине тартылбайт.

(2) Акыл-эси соо эмес деп таанылган адамга карата сот тарабынан

ушул Кодексте каралган медициналык м?н?зд?г? мажбурлоо чаралары

колдонулушу м?мк?н.

20-статья. Акыл-эси соо, бирок ачууга алдырган адамдын

кылмыш-жаза жоопкерчилиги

(1) Кылмыш жасаган убакта ачууга алдыруудан улам ?з?н?н

аракеттеринин (аракетсиздигинин) анык м?н?з?н жана коомдук

коркунучтуулугун толук ченемде а?дап биле албаган же ?з аракетин

башкара албай калган акыл-эси соо адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине

тартылат.

(2) Акыл-эси соо туруп ачууга алдыруу жаза дайындоодо сот

тарабынан эске алынат жана медициналык м?н?зд?г? мажбурлоо чараларын

дайындоого негиз болушу м?мк?н.

21-статья. Мас абалында кылмыш жасаган адамдын кылмыш-жаза

жоопкерчилиги

Алкоголдук ичимдик ич??д?н, ба?гилик каражаттарды же башка

де?дароо кылуучу заттарды колдонуудан улам мас абалында кылмыш жасаган

адам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат.

5-Глава.

К?н??

22-статья. К?н??н?н т?рл?р?

Атайылап же байкабастыктан коомдук коркунучтуу жосун жасаган адам

гана кылмыш жасагандыгы ?ч?н к?н??л?? деп табылат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

23-статья. Атайылап жасалган кылмыш

(1) Тикелей же кыйыр ниетте жасалган жосун, атайылап жасалган

кылмыш деп табылат.

(2) Эгерде адам ?з аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук

коркунучтуулугун а?дап билсе, анын коомдук коркунучтуу кесепеттерин

баамдай алса, алардын ошондой болушун кааласа, анда ал тикелей ниетте

жасалган кылмыш деп табылат.

(3) Эгерде адам ?з аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук

коркунучтуулугун а?дап билсе, коомдук коркунучтуу кесепеттердин келип

чыгышы м?мк?н экендигин баамдай алса, аларды каалабаса, бирок

а?-сезимд?? т?рд? аларга жол берсе, анда ал кыйыр ниетте жасалган

кылмыш деп табылат.

24-статья. Байкабастыктан жасалган кылмыш

(1) Же?ил ойлуулук же этиятсыздык менен жасалган жосун

байкабастыктан жасалган кылмыш деп табылат.

(2) Эгерде адам ?з аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук

коркунучтуу кесепеттерин баамдай алса, бирок жетишт?? негиздер болбосо

деле ?з?н?-?з? ишенип аларды болтурбайм деп ойлосо, кылмыш же?ил

ойлуулук менен жасалган деп табылат.

(3) Эгерде адам ?з?н?н аракетинин (аракетсиздигинин) коомдук

коркунучтуу кесепеттерин баамдай албаса, бирок аларды баамдоого тийиш

болсо жана баамдашы м?мк?н болсо, кылмыш этиятсыздык менен жасалган

деп табылат.

25-статья. К?н??с?з зыян келтир?? (кокустук)

Эгерде жосун жасаган адам ?з аракетинин (аракетсиздигинин)

коомдук коркунучтуулугун а?дап билбесе, бил??г? тийиш болбосо же а?дап

билиши м?мк?н болбосо же анын коомдук коркунучтуу кесепеттерин баамдай

албаса жана иштин жагдайлары боюнча аларды баамдоого тийиш болбосо же

баамдашы м?мк?н болбосо жосун к?н??с?з жасалган деп табылат.

6-Глава.

Аякталган жана аякталбаган кылмыш

26-статья. Аякталбаган кылмыш ?ч?н жоопкерчилик

(1) Эгерде адам жасаган жосунда ушул Кодексте каралган кылмыш

курамынын бардык белгилери камтылса, кылмыш аякталган деп табылат.

(2) Кылмышка даярдануу жана кылмыш далалаты аякталбаган кылмыш

деп табылат.

(3) Аякталбаган кылмыш ?ч?н кылмыш-жаза жоопкерчилиги, ушул

Кодекстин 27 же 28-статьяларына таянуу менен, ушул Кодекстин аякталган

кылмыш ?ч?н жоопкерчиликти караган статьясы боюнча келип чыгат.

27-статья. Кылмышка даярдануу

(1) Каражаттарды же куралдарды изд??н? же ылайыктоону тикелей

ниетте жасоо, кылмыш жасоо ?ч?н макулдашуу же болбосо кылмыш жасоого

башка атайылап жасалган шарттарды т?з??, эгерде мында кылмыш адамдарга

к?з каранды эмес жагдайлар боюнча аягына чыгарылбаса, кылмышка

даярдануу деп табылат.

(2) Оор же ?зг?ч? оор кылмышка даярдануу ?ч?н гана кылмыш-жаза

жоопкерчилиги келип чыгат.

28-статья. Кылмыш далалаты

Кылмыш жасоого т?зд?н-т?з багытталган, тикелей ниетте жасалган

аракет же аракетсиздик, эгерде мында кылмыш адамдарга к?з каранды эмес

жагдайлар боюнча аягына чыгарылбаса, кылмыш далалаты деп табылат.

29-статья. Кылмыш жасоодон ?з ыктыяры менен баш тартуу

(1) Адамдын даярдык аракеттерин токтотушу же болбосо кылмыш

жасоого т?зд?н-т?з багытталган аракетти же аракетсиздикти токтотушу,

эгерде адам кылмышты аягына чыгарууну а?дап билсе жана чыныгы

м?мк?нч?л?кк? ээ болсо, кылмыштан ?з ыктяры менен баш тартуу деп

табылат.

(2) Жосундан ?з ыктыяры менен баш тартуу кылмыш-жаза

жоопкерчилигине алып келбейт. Кылмышты аягына чыгаруудан ?з ыктыяры

менен баш тарткан адам, эгерде ал жасаган жосун иш ж?з?нд? башка

кылмыштын курамын камтыган учурда гана кылмыш-жаза жоопкерчилигине

тартылат.

(3) Кылмышты уюштуруучунун, шыкакчынын же к?м?кч?н?н ?з ыктыяры

менен баш тартуусу, эгерде адам кылмыш жасоону болтурбоо ?ч?н колунан

келген чаралардын бардыгын ?з убагында жасаса жана мында кылмыштын

коомдук коркунучтуу кесепеттери али жок болсо, кылмыш-жаза

жоопкерчилигин жокко чыгарат.

7-Глава.

Кылмышка шериктеш болуу

30-статья. Кылмышка шериктеш болуу

(1) Эки же андан к?п адамдардын кылмыш жасоого атайылап ?з ара

биргелешип катышуусу кылмышка шериктеш болуу деп табылат.

(2) Аткаруучулар менен катар уюштуруучулар, шыкакчылар жана

к?м?кч?л?р кылмыш шериктери деп табылат.

(3) Т?зд?н-т?з кылмыш жасаган же болбосо аны жасоого башка

адамдар менен бирге т?зд?н-т?з катышкан, ошондой эле мыйзамдын к?ч?н?н

улам кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбай турган башка адамдарды

пайдалануунун аркасында кылмыш жасаган адам аткаруучу деп табылат.

(4) Кылмыш жасоону уюштурган же аны аткарууну жетектеген адам,

ошого тете уюмдашкан топту же кылмыштуу шериктикти т?зг?н же болбосо

аларды жетектеген адам уюштуруучу деп табылат.

(5) Кылмыш жасоого т?ртк?н адам шыкакчы деп табылат.

(6) Ке?еш, к?рс?тм?л?р, каражаттар бер?? менен же тоскоолдуктарды

жоюу менен кылмыш жасоого к?м?кт?шк?н адам, же кылмышкерди, кылмыш

жасоонун куралдарын же каражаттарын, кылмыш издерин же болбосо кылмыш

жолу менен табылган нерселерди жашырууга алдын ала убада берген адам,

ошого тете мындай нерселерди алууга же ?тк?р??г? алдын ала убада

берген адам к?м?кч? деп табылат.

(7) Уюштуруучунун, шыкакчынын жана к?м?кч?н?н жоопкерчилиги

аткаруучунукундай эле Кылмыш-жаза кодексинин ?зг?ч? б?л?г?нд?г? статья

боюнча, ошол статьяга таянуу менен келип чыгат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы N199 мыйзамынын редакциясына

ылайык)

31-статья. Шериктиктин т?рл?р?

(1) Ж?н?к?й шериктик, татаал шериктик, уюмдашкан топ, кылмыштуу

чо? топ кылмыш шериктигинин т?рл?р? катары табылат.

(2) Ар бири кылмыш курамында каралган аракетти жасаган эки же

андан к?п адамдардын кылмыш жасашы ж?н?к?й шериктик (кошо

аткаруучулук) деп табылат. Ж?н?к?й шериктик эки т?рд? болушу м?мк?н:

1) адамдар тобу тарабынан алдын ала б?т?мс?з жасалган;

2) адамдар тобу тарабынан алдын ала б?т?м боюнча жасалган.

(3) Милдеттерди (уюштуруучунун, шыкакчынын, аткаруучунун жана

к?м?кч?н?н) б?л?шт?р?? менен эки же андан к?п адамдар тарабынан кылмыш

жасоо татаал шериктик деп табылат.

(4) Кылмыш жасоо ?ч?н алдын ала уюшуп алган эки жана андан к?п

адамдардан турган туруктуу топ уюмдашкан кылмыштуу топ деп табылат.

(5) Оор жана ?зг?ч? оор кылмыштарды такай жасоо ?ч?н алдын ала

уюшуп алган эки же андан к?п адамдардын же топтордун туруктуу бекем

бирикмеси кылмыштуу чо? топ деп табылат.

32-статья. Кылмышты аткаруучунун аша чапкандыгы

Аткаруучу тарабынан катышуучулардын макулдашуусунун чегинен

чыккан жана алардын ниетине туура келбеген аракеттерди жасашы

аткаруучунун аша чапкандыгы деп табылат.

33-статья. Уюмдашкан топ тарабынан жасалган кылмыштар ?ч?н

жоопкерчилик

(1) Адамдардын уюмдашкан тобун т?зг?н же ага жетекчилик кылган

адам, анын ниети боюнча бул топ жасаган бардык кылмыштар ?ч?н

жоопкерчилик тартат.

(2) Уюмдашкан топтун башка катышуучулары, топтун курамындагы

аткарган иштерине карабай ?зд?р?н?н ниети боюнча уюмдашкан топ жасаган

кылмыштар ?ч?н жоопкерчилик тартышат.

34-статья. Кылмыштуу чо? топ жасаган кылмыштар ?ч?н жоопкерчилик

(1) Кылмыштуу чо? топтун уюштуруучусу жана жетекчиси, кылмыштуу

чо? топтогу адамдардын ниети боюнча жасалган жана бул чо? топту

т?з??н?н кылмыштуу максаттарына ылайык келген кылмыштар ?ч?н

жоопкерчилик тартат.

(2) Кылмыштуу чо? топтун м?ч?л?р? чо? топто аткарган кылмыштуу

милдеттерине карабай чо? топто жасалган бардык кылмыштар ?ч?н, эгерде

ал кылмыштар алардын ниети боюнча жасалса, кылмыштуу чо? топту

т?з??н?н максаттарынын ч?йр?с?н? кирсе, кылмыш шериктиктери катары

жооп беришет.

35-статья. Жашыруучулук

(1) Кылмышкерди, ошого тете кылмыш жасоонун куралдарын жана

каражаттарын, кылмыштын издерин же болбосо кылмыш жолу менен табылган

нерселерди алдын ала убада бербестен жашыруу, ушул Кодексте каралган

атайын учурларда гана жоопкерчиликке алып келет.

(2) Шект??н?н, айыпкердин же соттолуучунун жубайы же жакын

туугандары алдын ала убада бербестен жашыргандыгы ?ч?н жоопкерчиликке

тартылышпайт.

8-Глава.

Жосундун кылмыштуулугун жокко чыгаруучу жагдайлар

36-статья. Коргонуу зарылдыгы

(1) Коргонуу учурундагы, башкача айтканда коргонуучунун же башка

адамдын инсандыгын, турак жайын, менчигин, жер участогун жана башка

укуктарын, коомдун жана мамлекеттин мыйзамдар менен корголгон

кызыкчылыктарын коомдук коркунучтуу кол салуудан коргоодо, коргонуу

зарылдыгынын чектеринен аша чабууга жол берилбестен, кол салуучуга

зыян келтир?? кылмыш болуп саналбайт.

(2) Кол салуудан кутулуу же болбосо башка адамдарга же бийлик

органдарына жардам сурап кайрылуу м?мк?нч?л?г?н? карабастан ар бир

адам коргонуу зарылдыгына укуктуу.

(3) Коргонуунун кол салуунун м?н?з?н? жана коомдук

коркунучтуулугунун де?гээлине ачык дал келбеши коргонуу зарылдыгынын

чектеринен аша чабуу катары таанылат. Адамдын ?м?р?н?, саламаттыгына

жана м?лк?н? кол салган адамга, же болбосо курал-жарак колдонуу менен

же колдоном деп коркутуу менен коштолгон башка кол салууга сокку

бергендеги залал келтир?? коргонууга зарыл болгон чектен аша чабуу

болуп эсептелбейт. Анын натыйжасында кол салуучуга байкабастыктан

залал келтир?? кылмыш-жаза жоопкерчилигине алып келбейт.

(КР 2006-жылдын 28-декабрындагы №211, 2007-жылдын 25-июнундагы

№91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

37-статья. Аргасыз зарылдык

(1) Аргасыз зарылдык абалында, башкача айтканда ошол адамдын же

башка адамдардын инсандыгына же укуктарына, коомдун жана мамлекеттин

кызыкчылыктарына келтирилген коркунучту жоюу ?ч?н укук тарабынан

корголуучу таламдарга зыян келтир??, эгерде бул жагдайларда коркунучту

башка каражаттар менен жоюуга м?мк?н болбосо жана эгерде келтирилген

зыян болтурулбаган зыяндан кыйла аз болсо, кылмыш деп табылбайт.

(2) Болтурулбаган зыянга тете же андан чо? зыян келтирген,

келтирилген коркунучтун м?н?з?н? жана даражасына жана коркунуч

жоюлуучу жагдайларга айкын-ачык ылайык келбеген зыян келтир?? аргасыз

зарылдыктын чектеринен аша чабуу деп табылат. Мындай учурда

байкабастыктан келтирилген зыян кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга

алып келбейт.

38-статья. Кылмыш жасаган адамды кармоодо ага зыян келтир??

(1) Эгерде кармалган адам жасаган жосундун м?н?з?н? жана коомдук

коркунучтуулугунун даражасына жана кармоонун жагдайларына кармоо

чараларынын ылайыксыздыгына ачык жол берилбесе, кармалганды бийлик

органдарына ?тк?р?п бер?? максатында, аны кылмыш жасап жаткан учурда

же т?зд?н-т?з жасагандан кийин кармоодо ага зыян келтир??, кылмыш

болуп саналбайт.

(2) Кармоонун каражаттары менен ыкмалары жосундун

коркунучтуулугуна жана аны жасаган адамга, ошондой эле кармоонун

жагдайларына ачык ылайык келбегенде, натыйжада адамга кармоонун

зарылчылыгынан келип чыкпаган, атайылап зыян келтирилгенде, адамды

кармоо ?ч?н зарыл чаралардан аша чабуу деп табылат. Мындай учурда

байкабастыктан келтирилген зыян кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга

алып келбейт.

39-статья. Буйрукту же башка теск??н? аткаруу

(1) Адам тарабынан буйрукту же башка теск??н?, ошого тете ?з?н?н

кызматы боюнча каралган милдеттерин укук ченемд?? аткарууда

келтирилген зыян кылмыш болуп саналбайт.

(2) Кылмыштуу экендиги белгил?? буйрук же башка теск?? боюнча

кылмыш жасаган адам, жалпы негиздерде кылмыш-жаза жоопкерчилигине

тартылат.

(3) Эгерде укукка жат негизде берилген буйрукту, теск??н? же

кызматтык милдеттерин аткарбаган же башкача бузган адам ал иш ?ч?н

кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылбайт. Эгерде иш ж?з?нд? жасалган

жосун башка кылмыштын курамын камтыган учурда гана жоопкерчилик келип

чыгат.

40-статья. Орундуу тобокелдик

(1) Коомдук пайдалуу максатка жетиш?? ?ч?н орундуу тобокелдик

жасалган учурда укук тарабынан корголуучу таламдарга келтирилген зыян

кылмыш болуп саналбайт.

(2) Эгерде жасалган аракет азыркы илимий-техникалык илим-билимге

жана тажрыйбага ылайык келсе, ал эми коюлган максатка тобокелчиликке

байланышпаган аракеттер менен жетиш??г? м?мк?н болбосо жана

тобокелчиликке барган адам укук тарабынан корголуучу таламдарга зыян

келтирб?? ?ч?н м?мк?н болгон чаралардын баарын к?рс?, тобокелчилик

негизд?? деп табылат.

(3) Эгерде тобокелчилик, адамдардын ?л?м коркунучу, экологиялык

апаат менен, же болбосо атайылап башка оор кесепеттер менен коштолсо,

ал негизд?? деп табылбайт.

III Б?Л?М.

ЖАЗА

9-Глава.

Жазанын т?ш?н?г? жана максаттары.

Жазанын т?рл?р?

41-статья. Жазанын т?ш?н?г? жана максаттары

(1) Жаза бул кылмыш жасоодо к?н??л?? деп табылган адамга карата

мамлекеттин атынан соттун ?к?м? боюнча колдонулуучу жана соттолгонду

укуктарынан жана эркиндиктеринен ажыратууну же чект??н? билдирген

мажбурлоо чарасы болуп эсептелет.

(2) Жаза социалдык адилеттикти калыбына келтир??, соттолгондорду

о? жолго салуу, ошондой эле соттолгондор тарабынан да, башка адамдар

тарабынан да башка кылмыштардын жасалышынын алдын алуу максаттарында

колдонулат.

(3) Жаза адамды азапка салуу же анын кадыр-баркын кемсинт??

максатын к?зд?б?йт.

42-статья. Жазанын т?рл?р?

(1) Кылмыш жасаган адамдарга карата жазанын т?м?нд?г?д?й негизги

т?рл?р? колдонулушу м?мк?н:

1) коомдук жумуштарга тартуу;

2) айып;

3) ?ч эселенген айып;

4) белгил?? кызматтарды ээл?? же белгил?? иш менен алектен??

укугунан ажыратуу;

5) зыяндын ордун толтуруп бер?? менен эл алдында кечирим суроо;

6) т?з?т?? жумуштары;

7) эркиндигин чект??;

8) тартиптик аскер б?л?г?нд? кармоо;

9) эркиндигинен ажыратуу;

10) ?м?р бою эркиндигинен ажыратуу.

(2) Соттолгондорго карата негизги жазалардан тышкары т?м?нд?г?д?й

кошумча жазалар колдонулушу м?мк?н:

1) атайын, аскердик, ардактуу наамынан жана класстык ченинен

ажыратуу;

2) м?лк?н конфискациялоо.

(3) Айып, зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроо

жана белгил?? кызматтарды ээл?? жана белгил?? иш менен алектен??

укугунан ажыратуу кошумча жазалар катары да колдонулушу м?мк?н.".

(КР 2003-жылдын 24-августундагы №199, 2007-жылдын 25-июнундагы

№91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

43-статья. Коомдук жумуштарга тартуу

(1) Коомдук жумуштар соттолгондордун негизги ишинен же окуусунан

бош убагында коомдун пайдасына акысыз эмгектен??д?н турат, анын т?р?

аткаруу бийлигинин жергиликт?? органдары тарабынан аныкталат.

(2) Коомдук жумуштар кырктан ?ч ж?з алтымыш саатка чейинки

узактыкта белгиленет. Коомдук жумуштарга тартуу т?р?нд?г? жаза, эреже

катары, соттолгондун макулдугу менен анын ден соолугунун абалын,

кесибин, квалификациясын, билим де?гээлин эске алуу менен дайындалат.

Соттолгондор тарабынан, негизги ишинен же окуусунан бош убагында

коомдук жумуш к?н?н? т?рт сааттан ашпаган, ал эми иштебегендерге

к?н?н? сегиз сааттан ашпаган убакытка акысыз ?т?л?т.

(3) Соттолгон адам коомдук жумуштарды аткаруудан кыянаттык менен

качкан учурда сот жазык-аткаруу инспекциясынын сунуштамасы боюнча

жазаны т?з?т?? жумуштарына, ушул Кодекстин 46-3 жана 49-статьяларына

ылайык каралган м??н?тт?рд?н чегинде эркиндигин чект??г? же

эркиндигинен ажыратууга алмаштыра алат. Мында соттолгон адамдын

коомдук жумуштарды аткарган мезгил ичиндеги убакыты т?з?т??

жумуштарынын бир к?н?, эркиндигин чект?? же эркиндигинен ажыратуу

коомдук жумуштардын сегиз сааттык эсебинде эсепке алынат.

Эгерде адам к?н??л?? деп табылган статьянын санкциясында жазанын

мындай т?рл?р? каралбаса, коомдук жумуштар т?з?т?? жумуштарына,

эркиндигин чект??г? же эркиндигинен ажыратууга да алмаштырылышы

м?мк?н. Мында т?з?т?? жумуштарынын, эркиндигин чект??н?н же

эркиндигинен ажыратуунун м??н?т? бир жылдан ашпаган м??н?тк?

белгиленет.

Соттолгон адам иштеген убакыт жоопкерчиликти же?илдеткен жагдай

катары эске алынат.

(4) Коомдук жумуштар:

1) аскер кызматчыларына;

2) 55 жаштан ашкан аялдарга жана 60 жаштан ашкан эркектерге;

3) кош бойлуу аялдарга;

4) баланы багуу боюнча ?рг??д? ж?рг?н аялдарга;

5) I жана II топтогу майыптарга;

6) туруктуу жашаган жери жок адамдарга.

(КР 1998-жылдын 21-сентябрындагы №124, 2002-жылдын 12-мартындагы

№36, 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

44-статья. Айып

(1) Айып - ушул Кодекс менен белгиленген учурларда жана чектерде

сот тарабынан акчалай т?рд? салынуучу айыпты мамлекеттин кирешесине

?нд?р?п алуу.

(2) Айып соттолгон адамдын м?лкт?к абалын эске алуу менен

жасалган кылмыштын м?н?з?н? жана оордугуна жараша белгиленет.

(3) Айып негизги жаза катары эсептик к?рс?тк?чт?рд?н жыйырмасынан

эсептик к?рс?тк?чт?рд?н жыйырма беш ми?ине чейинки ?лч?м?нд?, ал эми

кошумча жаза катары - кылмыш жасалган учурда эсептик к?рс?тк?чт?рд?н

жыйырмасынан эсептик к?рс?тк?чт?рд?н беш ми?ине чейинки ?лч?м?нд?

белгиленет.

(4) Айып кошумча жаза катары сот тарабынан ушул Кодекстин ?зг?ч?

б?л?г?н?н тийишт?? статьяларында каралган учурларда гана дайындалат.

(5) Айыпты т?л??д?н качкан учурда ал ушул Кодекстин ?зг?ч?

б?л?г?н?н адам к?н??л?? деп табылган тийишт?? статьясынын санкциясында

каралган м??н?тт?н чектеринде т?з?т?? жумуштарына, эркиндигин чект??г?

же эркиндигинен ажыратууга алмаштырылат.

Ошондой эле эгерде адам к?н??л?? деп табылган ушул Кодекстин

?зг?ч? б?л?г?н?н статьясында мындай жазанын т?рл?р? каралбаса, айып

т?з?т?? жумуштарына, эркиндигин чект??г? же эркиндигинен ажыратууга

алмаштырылышы м?мк?н. Мында т?з?т?? жумуштарына тартуунун, эркиндигин

чект??н?н же эркиндигинен ажыратуунун м??н?т? алты айдан бир жылга

чейин белгиленет.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

45-статья. ?ч эселенген айып

(1) ?ч эселенген айып сот тарабынан келтирилген зыяндын ?ч

эселенген ?лч?м?нд? салынуучу акчалай же натуралай т?рд? ?нд?р?п алуу.

(2) ?ч эселенген айыптын эки б?л?г? материалдык жана моралдык

зыяндын ордун толтуруу ?ч?н жабырлануучунун пайдасына, ?ч?нч? б?л?г? -

мамлекеттин пайдасына ?нд?р?л?т.

(3) ?ч эселенген айыпты т?л??д?н качкан учурда ал ушул Кодекстин

?зг?ч? б?л?г?н?н адам к?н??л?? деп табылган тийишт?? статьясынын

санкциясында каралган м??н?тт?н чегинде т?з?т?? жумуштарына,

эркиндигин чект??г? же эркиндигинен ажыратууга алмаштырылат.

Ошондой эле эгерде адам к?н??л?? деп табылган Мыйзамдын

санкциясында жазалардын мындай т?рл?р? каралбаса, ?ч эселенген айып

т?з?т?? жумуштарына, эркиндигин чект??г? же эркиндигинен ажыратууга

алмаштырылышы м?мк?н. Мында т?з?т?? жумуштарынын, эркиндигин чект??н?н

же эркиндигинен ажыратуунун м??н?тт?р? алты айдан бир жылга чейинки

м??н?тк? белгиленет.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

46-статья. Белгил?? кызматтарды ээл?? же белгил?? иш ж?рг?з??

укугунан ажыратуу

(1) Белгил?? кызматтарды ээл?? же белгил?? иш ж?рг?з?? укугунан

ажыратуу сот тарабынан негизги жаза катары бир жылдан беш жылга

чейинки м??н?тк? же кошумча жаза катары бир жылдан ?ч жылга чейинки

м??н?тк? дайындалышы м?мк?н.

(2) Адам жасаган кылмыштын м?н?з?н? таянуу менен сот белгил??

кызматтарды ээл?? же белгил?? иш ж?рг?з?? укугун сактоону м?мк?н эмес

деп тапса, эгерде бул чара ушул Кодекстин ?зг?ч? б?л?г?н?н

статьяларында каралбаса, к?н??к?р тарабынан жасалган кылмыштын

м?н?з?н? жараша белгил?? кызматтарды ээл?? же белгил?? иш ж?рг?з??

укугунан ажыратуу кошумча жаза катары сот тарабынан дайындалышы

м?мк?н.

(3) Бул жазаны эркиндигинен ажыратууга, тартиптик аскер б?л?г?нд?

кармоого кошумча катары дайындоодо м??н?тт?н ?т?ш? ?к?мд? белгиленген

негизги жазаны ?т?г?нд?н кийин башталат. Белгил?? кызматтарды ээл?? же

белгил?? иш ж?рг?з?? укугунан ажыратууну жазанын башка т?рл?р?н?

кошумча катары дайындоодо, ошондой эле шарттуу соттоодо анын м??н?т?

?к?м мыйзамдуу к?ч?н? кирген учурдан тартып эсептелет.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы №199, 2007-жылдын 25-июнундагы

№91 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

46-1-статья. Зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим

суроо

(1) Зыяндын ордун толтуруу менен эл алдында кечирим суроо

кылмыш-жаза жазасынын т?р? катары анча чо? эмес жана оор эмес кылмыш

жасагандыгы ?ч?н сот тарабынан дайындалат жана жергиликт?? ?залдынча

башкаруу органдарынын ?к?лд?р?н?н, тийишт?? калктуу конуштун

тургундарынын, ошондой эле эмгек жамаатынын катышуусунда эл алдында

жабыр тартуучудан кечирим суроону билдирет.

(2) Эгерде жабырлануучунун материалдык зыянынын орду

толтурулбаган жана жабыр тартуучу кечирим суроону кабыл албаган учурда

эл алдында кечирим суроо т?р?нд?г? жаза дайындалбайт.

(3) Бул жаза кошумча жаза катары дайындалганда эл алдында кечирим

суроо сотто жасалат.

46-2-статья. Т?з?т?? жумуштары

(1) Т?з?т?? жумуштары коомдон ажыратпай жана кылмыш жасаганга

чейин жашап турган жана иштеген жеринен алып кетпей эле о?доого жана

кайра тарбиялоого м?мк?н болсо, соттолгон адамга дайындалат.

(2) Т?з?т?? жумуштары анча чо? эмес жана анча оор эмес

кылмыштарды жасагандыгы ?ч?н ?ч айдан ?ч жылга чейинки м??н?тк? жана

соттолгон адамдын негизги иштеген жеринде же жашап жаткан жериндеги

т?з?т?? жумуштарынын аткарылышын башкарган орган менен макулдашуу

боюнча жергиликт?? ?залдынча башкаруу органдары тарабынан аныктала

турган дагы башка жерлерде аткаруу дайындалат.

(3) Соттун чечими боюнча т?з?т?? иштерине соттолгондун ай сайынкы

эмгек акысынан мамлекеттин кирешесине бештен жыйырма пайызга чейинки

?лч?мд? кармап калуу ж?рг?з?л?т.

(4) Т?з?т?? жумуштарына соттолгон адамдар жазаны ?т??д?н

кыянаттык менен качкан учурда, сот жазанын аткарылышын башкарган

органдын сунуштамасы боюнча т?з?т?? жумуштарын бир жылга чейинки

м??н?тк? эркиндигинен ажыратууга алмаштырышы м?мк?н.

(5) Эмгекке жараксыз деп таанылган адамдарга же ?нд?р?шт?н

ажыратылбай окуу жайларында окуп жатышкандарга, аскер кызматчыларына,

боюнда бар аялдарга жана ?ч жашарга чейинки жаш балдары бар аялдарга,

I жана II топтогу майыптарга жана туруктуу жашаган же иштеген жери жок

адамдарга т?з?т?? жумуштары дайындалбайт.

46-3-статья. Эркиндикти чект??

(1) Эркиндикти чект?? соттолгон адамга карата сот тарабынан анын

эркиндигин чектеген белгил?? бир милдеттердин салынганын билдирет жана

адистештирилген мамлекеттик органдын к?з?м?л? астында коомдон

ажыратпай ал жашаган жер боюнча ?т?л?т.

(2) Анча оор эмес же анчейин оор эмес кылмышты жасаганы ?ч?н алты

айдан беш жылга чейинки эркиндигин чект?? дайындалат. Жаза коомдук

иштерге тартуу т?р?нд?г? эркиндигин чект?? менен алмаштырылганда, ал

алты айдан азыраак м??н?тк? дайындалышы м?мк?н.

(3) Сот эркиндикти чект?? т?р?нд?г? жазаны дайындоо менен

соттолгон адамга т?м?нд?г? милдеттерди: туруктуу жашаган жерин, ишин

жана окуусун к?з?м?лд? ж?з?г? ашыруучу органга кабарлабай туруп

алмаштырбоо, окуудан жана иштен бош убагында белгил?? жерлерге барбоо;

к?з?м?лд? ж?з?г? ашыруучу органдын уруксатысыз башка жерлерге машина

менен кетип калбоо милдеТтерин ж?кт?йт. Сот эркиндиги чектел??г?

соттолгон адамга анын о?олушуна к?м?к бер??ч? башка милдеттерди:

алкоголизмден, ба?гиликтен, токсикоманиядан, жыныстык жол менен

жугуучу оорулардан дарылоо курсунан ?т??н?, ?й-б?л?с?н? материалдык

жардам к?рс?т??н? аткарууну да ж?кт?й алат.

(4) Эркиндигин чект??г? соттолгон адам жазасын ?т??д?н кыянаттык

менен качкан учурда, жазанын аткарылышын башкаруучу органдын

сунуштамасы боюнча сот эркиндигин чект??н?н ?т?л? элек б?л?г?н ошол

эле м??н?тк? эркиндигинен ажыратуу т?р?нд?г? жазага алмаштыра алат.

Мында эркиндиги чектелген м??н?тт?н ?т?лг?н убакыты эркиндигинен

ажыратуунун бир к?н? эркиндигин чект??н?н бир к?н? катары эсепт??н?н

негизинде эркиндигинен ажыратуунун м??н?т?н? кошулат.

(5) Туруктуу жашаган жери болбогон жарандарга, чет?лк?л?к

жарандарга жана жарандыгы жок Кыргыз Республикасында убактылуу жашап

турушкан адамдарга, ошондой эле аскер кызматчыларына эркиндигин чект??

дайындалбайт.

(6) Эркиндигин чект?? т?р?нд?г? жазаны ?т?? мезгилинде соттолгон

адамдын тартибине к?з?м?лд? ишке ашыруучу органдын сунуштамасы боюнча

сот соттолгон адамга карата мурда белгиленген милдеттерди толугу менен

же жарым-жартылай бузушу же кошумча милдеттерди белгилеши м?мк?н.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

47-статья. Тартиптик аскер б?л?г?нд? кармоо

Тартиптик аскер б?л?г?нд? кармоо ушул Кодексте каралган учурларда

м??н?тт?? кызматтагы аскер кызматчыларына карата ?ч айдан бир жылга

чейин, ошондой эле сот иштин жагдайларын жана айыпкердин инсандыгын

эске алуу менен беш жылдан ашпаган м??н?тк? эркиндигинен ажыратуунун

ордуна тартиптик аскер б?л?г?нд? бир жылга чейинки м??н?тк? кармоону

колдонуу керек деп тапкан учурда колдонулат.

(КР 2003-жылдын 24-августундагы №199, 2007-жылдын 25-июнундагы

№91, 2007-жылдын 10-августундагы №150 Мыйзамдарынын редакцияларына

ылайык)

48-статья. Камакка алуу -

КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамына ылайык алып

салынган

49-статья. Эркиндигинен ажыратуу

(1) Эркиндигинен ажыратуу - соттолгон адамды жатак-абакка ж?н?т??

же жалпы, к?ч?т?лг?н, ?зг?ч?, катуу тартиптеги абактарга, же болбосо

т?рм?г? жайгаштыруу жолу менен коомдон мажбурлап ?зг?ч? б?л?п кармоо

дегенди билдирет.

(2) Эркиндигинен ажыратуу алты айдан жыйырма жылга чейинки

м??н?тк? белгиленет.

(3) Кылмыштар жыйындысы боюнча жазаларды белгил??д? эркиндигинен

ажыратууну жарым-жартылай же толук кошкон учурда эркиндигинен

ажыратуунун э? чо? м??н?т? жыйырма беш жылдан, ал эми ?к?мд?рд?н

жыйындысы боюнча отуз жылдан ашпоого тийиш.

(4) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон эркектерге жазаны:

1) байкабастыктан жасаган кылмыштар ?ч?н жети жылдан ашпаган

м??н?тк? эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдарды -

жатак-абактарында;

2) чо? коркунуч келтирбеген атайын кылмыштар, ошондой эле анча

оор эмес кылмыштар жасагандыгы ?ч?н эркиндигинен ажыратууга биринчи

жолу соттолгон адамдарды, ошого тете байкабастыктан жасалган кылмыштар

?ч?н жети жылдан ашык м??н?тк? эркиндигинен ажыратууга жана айып, ?ч

эселенген айып, коомдук жумуштарга тартуу, т?з?т?? жумуштарына же

эркиндигин чект?? эркиндигинен ажыратууга алмаштырылган адамдарды

соттолгон адамдарды, - жалпы тартиптеги т?з?т?? абактарында;

3) оор же ?зг?ч? оор кылмыштарды жасагандыгы ?ч?н биринчи жолу

соттолгон адамдарды, - к?ч?т?лг?н тартиптеги т?з?т?? абактарында;

4) эгерде адам эркиндигинен ажыратуу т?р?нд? жазаны мурда ?т?с?,

?н?к?т кылмыштар учурунда, ошондой эле коркунучтуу ?н?к?т кылмыштар

учурунда - катуу тартиптеги т?з?т?? абактарында;

5) ?зг?ч? коркунучтуу ?н?к?т кылмыштар учурунда, ошондой эле ?м?р

бою эркиндигинен ажыратуу жазасы кечирим бер?? тартибинде эркиндигинен

ажыратууга алмаштырылган адамдарга, - ?зг?ч? тартиптеги т?з?т??

абактарында ?т?? дайындалат.

(5) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон аялдарга жазаны:

1) байкабастыктан жасалган кылмыштар ?ч?н жети жылдан ашпаган

м??н?тк? эркиндигинен ажыратууга соттолгон аялдарга, - жатак

абактарда;

2) ?зг?ч? оор кылмыштар ?ч?н соттолгон аялдарга, ошондой эле

?зг?ч? коркунучтуу ?н?к?т кылмыштар учурунда, - катуу тартиптеги

абактарда;

3) башка соттолгондорго - жалпы тартиптеги абактарда ?т??

чектелет.

(6) ?зг?ч? оор кылмыш жасагандыгы ?ч?н эркиндигинен ажыратууга

соттолгон адамдарга, ошондой эле ?зг?ч? коркунучтуу ?н?к?т кылмыштар

учурунда жазанын бир б?л?г?н т?рм?д? ?т?? чектелиши м?мк?н, бирок ал

беш жылдан ашпоого тийиш.

(7) Сот ?к?м чыгарган учурда он сегиз жашка чыга элек

эркиндигинен ажыратууга соттолгон адамдар жалпы же к?ч?т?лг?н

тартиптеги тарбиялоо абактарына жайгаштырылат.

(8) Эркиндигинен ажыратууга соттолгон жаш курагы эл??д?н ашкан

эркектердин жана жаш курагы эл??д?н ашкан аялдардын жаза м??н?т? ушул

Кодекстин ?зг?ч? б?л?г?н?н тийишт?? статьясында каралган э? чо?

эркиндигинен ажыратуу м??н?т?н?н т?ртт?н ?ч?н?н ашпайт.

(9) Соттолгонго дайындалган т?з?т?? мекемесинин т?р?н ?зг?рт??

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген негиздер жана

тартиптер боюнча сот тарабынан ж?рг?з?л?т.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

50-статья. ?м?р бою эркиндигинен ажыратуу

(1) ?м?р бою эркиндигинен ажыратуу соттолгонду ?зг?ч? тартиптеги

т?з?т?? абагына ж?н?т?? жолу менен аны коомдон изоляциялоону билдирет

жана адамдын ?м?р?н?, ар-намысына жана кадыр-баркына каршы ?зг?ч? оор

кылмыштарды жасоо же болбосо улуттук, этностук жана диний топторду

жарым-жартылай же толук жок кылууга багытталган аракеттер ?ч?н

белгиленет.

(2) ?м?р бою эркиндигинен ажыратуу т?м?нд?г?л?рг? дайындалбайт:

- аялдарга;

- он сегиз жаш куракка чейинки кылмыш жасаган адамдарга;

- кылмыш жасаган учурда алтымыш жашка чыккан эркектерге.

(3) ?м?р бою эркиндигинен ажыратуу ырайым кылуу тартибинде отуз

жылдык м??н?тк? эркиндигинен ажыратууга алмаштырылышы м?мк?н.

(КР 2007-жылдын 25-июнундагы №91 Мыйзамынын редакциясына ылайык)