Л. Аланлы шигырьлэрен куллану

Использование на уроках татарского языка стихов поэтессы Людмилы Аланлы, которая является односельчанкой, членом Союза писателей Республики Татарстан; и песен кряшенского народа.

          Якташ шагыйрь Людмила Аланлы ?с?рл?рен ??м кер?шен халкы ?ырларын куллану

1. Бу ?зекл?рд?н ?зебезне? авыл бел?н б?йле ялгызлык исемн?рен тап ??м алар турында нил?р бел?сен, шуны к?рше?? кызыктырырлык итеп с?йл?.

а) Га??еп т?мле, шифалы

Карпый чишм?м сулары.

Чишм? ?ырында чагыла

Авылымны? мо?нары.

?) Мамин, Иваш чишм?л?ре

Мо?ланып, ?ырлап ага,

Мондый матур, саф чишм?л?р

Юктыр башка беркайда.

б) Торыйчын б?йр?мн?ренд?

?би такыя ?р?.

Куллары кулга да йокмый –

? анда юк ич эн?!

в) ? Таштаудагы ?ил?кл?р

Капты?мы – эреп тора.

Матур чил?к эчл?рен?

?зл?ре кереп тора!

г) Т?б?кт? д? ?ил?к у?ган –

Чил?ге? тиз тула, ди.

?ил?к кебек кызлар гына

Бу яклардан ?ыя, ди.

д) – Халык кая ашыга со??

    –  ?челек тау ягына!

?челект? ?ил?к пешк?н –

Кып-кызыл, ди, бал гына.

2. Кер?шен халык ??м Л. Аланлы ?ырларыннан, З. Захарова шигыренн?н  китерелг?н ?зекл?рд?н саннарны аерып язарга.

а) Бер алманы бишк? б?л?ек, Бер-беребез ?чен, беребез ?л?ек. Кар сай булса, сукмак салырсы?, Кир?к булса, х?йл? корырсы?.

?) Ике якны да бер итеп, Тигез к?реп яш?гез. ?йд?гез ?ле, яшьл?рг? “?че!” диеп, ?йт?без!

б) Без килугэ туганнарым Кырык эшлэрен ташлар. Табын туренэ куелыр Тэмледэн-тэмле ашлар.

3. Бу ?зект? нинди халык б?йр?ме турында с?з бара? Шул турыда кара - каршы партнёры?а а?лат.

Капкалар яш?реп кит?

Кыр ч?ч?кл?ре бел?н.

Ми?а булган хисл?ре?не

Ч?чк?л?р с?йл?р, бел?м.

4. Бу ?зект? с?з н?рс? турында бара? ??рбер вариантны партадаш ипт?шл?ре?? пантомим аралашу ярд?менд? а?лат.

Туган ягым бел?н очрашуны?

Минутларын сагынып к?т?мен.

?з ягымны? татлы ?аваларын

Бер суларга ?мет ит?мен.

Р?х?т т? со? туган якка кайту,

Бар м?ш?кать эреп югала.

Вакыт кин?т туктап калган т?сле,

Г?я кайтам я?а д?ньяга.

а) туган як табигате турында;

?) туган якны сагыну турында;

б) туган якка кайту турында;

в) м?х?бб?т турында.

5. Бу шигырьд? кер?шен халкыны? нинди к?рк?м сыйфаты турында язылган?

Ачык йозле, кин кунелле Безнен туган-тумача. Йортларына барып керсэн, Курерсен бер тамаша. Жырлап сыйлар кунакларны Хужалар аяк осте. Безнен туган-тумачалар Татулык белэн кочле. Без килугэ, туганнарым Кырык эшлэрен ташлар. Табын туренэ куелыр Тэмледэн-тэмле ашлар. Бирсен Ходай бэрэкэтен, Йортына бэхет инсен. Яхшы кунеллелэр генэ Ишеклэреннэн керсен!