СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Л.Сарине "Кукамайан сар чаххи"

Категория: Литература

Нажмите, чтобы узнать подробности

Любовь к животным прививается с детства. Человек, который умеет любить, беречь животных и окружающую природу, будет воспитывать и подрастающее поколение, а так же окружающих его людей

Просмотр содержимого документа
«Л.Сарине "Кукамайан сар чаххи"»

ТЕМА: Лидия Сарине ç ырн ả «Кукамай» калав (п ĕ т ĕ млет ÿ урок ĕ )  ЭПИГРАФ: Чыс – тупра, ả на м ĕ н виличчен упра.  Ватта сума с ả вакан х ả й те ват ả пулакан.  ( Ваттисен с ả мах ĕ ) . Урок т ĕ с ĕ :  хут ả ш урок .    Учитель с ả мах ĕ . «Кукамай» калава 73- м ĕ ш страниц ả ран малалла вула ççĕ  План туни.  Кану саманч ĕ .  Словарь ĕçĕ .   Вуланине м ĕ нле ả нланат ả р.   Кукамая с ả нлани.   Ка ç ару ыйтмалли с ả махсем.   Кукамай рол ĕ нчи артист.   Выр ả с тата ч ả ваш литературинче ç ак тем ả па  ç ырн ĕ  ĕ ç сем.   Тест.   Урока п ĕ т ĕ млетни.   Киле ĕ ç .

ТЕМА: Лидия Сарине ç ырн «Кукамай» калав (п ĕ т ĕ млет ÿ урок ĕ )

ЭПИГРАФ: Чыс – тупра, на м ĕ н виличчен упра.

Ватта сума с вакан х й те ват пулакан.

( Ваттисен с мах ĕ ) .

Урок т ĕ с ĕ : хут ш урок .

Учитель с мах ĕ . «Кукамай» калава 73- м ĕ ш страниц ран малалла вула ççĕ

  • План туни.
  • Кану саманч ĕ .
  • Словарь ĕçĕ .

Вуланине м ĕ нле нланат р.

Кукамая с нлани.

Ка ç ару ыйтмалли с махсем.

Кукамай рол ĕ нчи артист.

Выр с тата ч ваш литературинче ç ак тем па

ç ырн ĕ ĕ ç сем.

Тест.

Урока п ĕ т ĕ млетни.

Киле ĕ ç .

Ачасем, паян эпир сир ĕ нпе Лидия Сарине ç ырн ả «Кукамай» калава малалла вул ả п ả р; харп ả р х ả й ч ĕ лхине çĕ н ĕ с ả махсемпе пуянлат ảпả р; с ả нарл ả ха туйма х ảнảхảпả р; ç ынна ыр ả т ả вас туй ả мсене малалла аталантар ả п ảр. «Т ả ван литература» к ĕ некисене 73 – м ĕ ш страниц ả на у ç ả п ả р та калав ả н малаллахи содержаний ĕ пе паллаш ả п ả р.

Ачасем, паян эпир сир ĕ нпе Лидия Сарине ç ырн «Кукамай» калава малалла вул п р; харп р х й ч ĕ лхине çĕ н ĕ с махсемпе пуянлат ảпả р; с нарл ха туйма х ảнảхảпả р; ç ынна ыр т вас туй мсене малалла аталантар п ảр.

«Т ван литература» к ĕ некисене 73 – м ĕ ш страниц на у ç п р та калав н малаллахи содержаний ĕ пе паллаш п р.

1. Анатолий Михайлович Метикассине ç итни. 2. Сав ảнả ç лả т ĕ лпулу. 3. Хакл ả парнесем. 4. Ял хыпар ĕ сем. 5. Пулни – иртнине аса илни. 6. М ả нук ĕ кукам ả ш ĕ нчен ка ç ару ыйтни.

1. Анатолий Михайлович Метикассине ç итни.

2. Сав ảнả ç лả т ĕ лпулу.

3. Хакл парнесем.

4. Ял хыпар ĕ сем.

5. Пулни – иртнине аса илни.

6. М нук ĕ кукам ш ĕ нчен ка ç ару ыйтни.

Ваттисен с ả мах ĕ сене тупассипе в ả й ả ирттерме юрать. Ç ак калар ả шсемпе ус ả курма пулать:  ача – п ả чан п ĕ р шух ả ш, ват ả  ç ынн ả н ç ĕ р шух ả ш;   ват ç ын – т ả ват ç ын;   ват ả ран кулма хушман;   ватта сума с ả вакан х ả й те ват ả пулакан;   ултавпа ин ç е каяйм ả н;   суя чупать ç ĕ р ç улпа, ч ả нни утать п ĕ р ç улпа.

Ваттисен с мах ĕ сене тупассипе в й ирттерме юрать.

Ç ак калар шсемпе ус курма пулать:

ача – п чан п ĕ р шух ш, ват ç ынн н ç ĕ р шух ш;

ват ç ын – т ват ç ын;

ват ран кулма хушман;

ватта сума с вакан х й те ват пулакан;

ултавпа ин ç е каяйм н;

суя чупать ç ĕ р ç улпа, ч нни утать п ĕ р ç улпа.

Метикасси, к ÿ рш ĕ ,  ç ả ра у çç и, м ả нкун, Чурач ả к, ç ÿ п ç е, ал ả к с ả л ả п, ç ен ĕ кри ч ả лан, тур ả х ч ĕ рес , сентре. (Пай ả р ятсемпе пай ả р мар ятсене м ĕ ле ç ырмаллине аса илесси).

Метикасси, к ÿ рш ĕ , ç ả ра у çç и, м ả нкун, Чурач ả к, ç ÿ п ç е, ал ả к с ả л ả п, ç ен ĕ кри ч ả лан, тур ả х ч ĕ рес , сентре. (Пай ả р ятсемпе пай ả р мар ятсене м ĕ ле ç ырмаллине аса илесси).

-Э–э, ачам, ялан в ả р ç нипе юрамасть ç ав в ả л пурн ả ç ра. Теп ĕ р чух в ả р ç нинчен в ả р ç манни ус ảллả рах килет. Ç ырав ç ả м ĕ нш ĕ н калава аса ил ÿ ев ĕ р й ĕ ркелен ĕ,  ả на ур ả х ят пама пулать – и ?  -Эп ĕ  ĕ нт ĕ  ĕ м ĕ ре ç ак ả нта, т ả ван килте ирттерн ĕ , вилме те ç ак ả нтах вилмелле пул ĕ . Ç уралн ả  ç ĕ ршывран ả ç та п ả рахса тухса кай ả н ĕ нт ĕ  халь тин.

-Э–э, ачам, ялан в р ç нипе

юрамасть ç ав

в л пурн ç ра. Теп ĕ р чух

в р ç нинчен

в р ç манни ус ảллả рах

килет.

Ç ырав ç м ĕ нш ĕ н калава

аса ил ÿ ев ĕ р й ĕ ркелен ĕ,

на ур х ят пама

пулать – и ?

-Эп ĕ ĕ нт ĕ ĕ м ĕ ре

ç ак нта, т ван килте

ирттерн ĕ , вилме те

ç ак нтах вилмелле пул ĕ .

Ç уралн ç ĕ ршывран

ç та п рахса

тухса кай н ĕ нт ĕ

халь тин.

С ả н - с ả пач ĕ  Сасси Кала ç ả в ĕ  Утти Ĕç ĕ - х ĕ л ĕ  Ç ын ç ине п ả хни

С н - с пач ĕ

Сасси

Кала ç в ĕ

Утти

Ĕç ĕ - х ĕ л ĕ

Ç ын ç ине п хни

  Ка ç ар мана тархасш ả н …   Ў к ĕ нет ĕ п   Мана хытах ан к ÿ ренсем   Ч ĕ ререн ка ç ару ыйтат ả п   Тархасш ả н мана ан ай ả пл ả р   Эп ĕ Сир ĕ н ум ả рта ай ảплả, м ĕ нш ĕ н тесен …   Ка ç арма ыйтат ả п: м ĕ нш ĕ н тесен …   Сир ĕ нтен ка ç ару ыйтма ир ĕ к парсам ả р   Эп ĕ хам с ả махсемш ĕ н ка ç ару ыйтат ả п

Ка ç ар мана тархасш н …

Ў к ĕ нет ĕ п

Мана хытах ан к ÿ ренсем

Ч ĕ ререн ка ç ару ыйтат п

Тархасш н мана ан ай пл р

Эп ĕ Сир ĕ н ум рта ай ảплả, м ĕ нш ĕ н тесен …

Ка ç арма ыйтат п: м ĕ нш ĕ н тесен …

Сир ĕ нтен ка ç ару ыйтма ир ĕ к парсам р

Эп ĕ хам с махсемш ĕ н ка ç ару ыйтат п

Лидия Сарине ç ырн ả « Кукамай» калав т ảрả х спектакль лартас пулсан эсир ç ак Ч ả ваш хал ả х артисч ĕ сенчен х ả шне суйлан ả пул ảттả р. Григорьева Н.Я.

Лидия Сарине ç ырн ả « Кукамай» калав т ảрả х спектакль лартас пулсан эсир ç ак Ч ả ваш хал ả х артисч ĕ сенчен х ả шне суйлан ả пул ảттả р.

Григорьева Н.Я.

Александр Твардовский ç ырн ả «Память матери» с ảвả. Прощаемся мы с матерями Задолго до крайнего срока – Еще в нашей юности ранней: Еще у родного порога. И карточки им посылая Каких – то девчонок безвестных: От щедрой души позволяем Заочно любить их невесток. А там – за невестками – внуки И вдруг назовет телеграмма Для самой последней разлуки Ту старую бабушку мамой. Юрий Сементер ç ырн ả «Ам ả ш ĕ н чун ĕ » с ảвả. Х ả й килне пырса п ả хр ĕ те ам ả ш ĕ н чун ĕ  М ả рьере т ĕ т ĕ м ç ук, кант ả кра ç ут ả  ç ук.  Хулана ларса кайр ĕ тет ам ả ш ĕ н чун ĕ  Ка ç хине пуй ả сра выр ả нсем пуш ả чух.  Ачисем патне ç итр ĕ тет ам ả ш ĕ н чун ĕ,  Итлесе т ả ч ĕ тет п ĕ р кана ал ả кран.  Ку çç ульпех й ĕ рсе яч ĕ тет ам ả ш ĕ н чун ĕ  Хваттерте ун ч ĕ лхи, ун с ả мах ĕ  ç укран.

Александр Твардовский ç ырн «Память матери» с ảвả.

Прощаемся мы с матерями

Задолго до крайнего срока –

Еще в нашей юности ранней:

Еще у родного порога.

И карточки им посылая

Каких – то девчонок безвестных:

От щедрой души позволяем

Заочно любить их невесток.

А там – за невестками – внуки

И вдруг назовет телеграмма

Для самой последней разлуки

Ту старую бабушку мамой.

Юрий Сементер ç ырн «Ам ш ĕ н чун ĕ »

с ảвả.

Х й килне пырса п хр ĕ те ам ш ĕ н чун ĕ

М рьере т ĕ т ĕ м ç ук, кант кра ç ут ç ук.

Хулана ларса кайр ĕ тет ам ш ĕ н чун ĕ

Ка ç хине пуй сра выр нсем пуш чух.

Ачисем патне ç итр ĕ тет ам ш ĕ н чун ĕ,

Итлесе т ч ĕ тет п ĕ р кана ал кран.

Ку çç ульпех й ĕ рсе яч ĕ тет ам ш ĕ н чун ĕ

Хваттерте ун ч ĕ лхи, ун с мах ĕ ç укран.

1. Толя х ả ш яла в ĕ ренме ç ÿ рен ĕ ?   1. Кураккасси  2. Метикасси  3. Нискасси 2. Толя п ĕ ррехинче шкултан тавр ảннả чухне кам патне к ĕ рет?   1. ам ả ш ĕ  2. аслашш ĕ  3. кукам ả ш ĕ 3. Ас ảннả й ảнả шсенчен х ả шне тумасть Толя?   1. улму çç и ху ç ать  2. кукам ả ш ĕ н шушкине ыйтмас ả рах ç исе ярать  3. кукашш ĕ тун ả  ç ĕ çç е ç ухатать 4. Анатолий Михайлович ин ç етри Ç ĕ п ĕ ртен кукам ả ш ĕ патне м ĕ нле транспортпа ç итет?   1. самолетпа  2. теплоходпа  3. поездпа 5. М ả нук ĕ кукам ả ш ĕ валли ас ảннả япаласенчен х ả шне илсе килмен?   1. Пальто  2. Ã ш ả тут ả р  3. Çả мран ç ыхн ả кофта 6. Анатолий Михайлович ч ĕ ринчи «йыв ả р ç ĕ клем» х ả ç ан ç ả м ả лланать?   1. ашш ĕ - ам ả шне курн ả хы çç ả н  2. кукам ả шне курса кала ç сан  3. Ç ĕ п ĕ рти п ĕ р хулана каялла тавр ả нсан

1. Толя х ш яла в ĕ ренме ç ÿ рен ĕ ?

1. Кураккасси

2. Метикасси

3. Нискасси

2. Толя п ĕ ррехинче шкултан тавр ảннả чухне кам патне к ĕ рет?

1. ам ш ĕ

2. аслашш ĕ

3. кукам ш ĕ

3. Ас ảннả й ảнả шсенчен х шне тумасть Толя?

1. улму çç и ху ç ать

2. кукам ш ĕ н шушкине ыйтмас рах ç исе ярать

3. кукашш ĕ тун ç ĕ çç е ç ухатать

4. Анатолий Михайлович ин ç етри Ç ĕ п ĕ ртен кукам ш ĕ патне м ĕ нле транспортпа ç итет?

1. самолетпа

2. теплоходпа

3. поездпа

5. М нук ĕ кукам ш ĕ валли ас ảннả япаласенчен х шне илсе килмен?

1. Пальто

2. Ã ш тут р

3. Çả мран ç ыхн кофта

6. Анатолий Михайлович ч ĕ ринчи «йыв р ç ĕ клем» х ç ан ç м лланать?

1. ашш ĕ - ам шне курн хы çç н

2. кукам шне курса кала ç сан

3. Ç ĕ п ĕ рти п ĕ р хулана каялла тавр нсан

Ç ын ялтан м ĕ н чухл ĕ ин ç ерех пур ả нать, ç ав ả н чухл ĕ унтан писет, уйр ả лать. Ç улсем иртн ĕ май ç уралн ả к ĕ тес ĕ н й ả ли – й ĕ рки, хутш ả н ả в ĕ сем, т ả ван ч ĕ лхи, кунта пулса иртни аякка юлса ман ả ç а пу ç лать. Ин ç е саланн ả ыв ả л – х ĕ р ч ĕ рине т ả ван к ĕ тесш ĕ н тунс ả хлани, тун ả й ả н ả шсемш ĕ н в ả х ả тра ка ç ару ыйтма п ĕ лменни, «йыв ả р ç ĕ клем пек» чун ĕ сене пусса т ả рать, ç ак с ả лтава пулах – и, тен, в ĕ сенчен кашни самант туп ả нсанах ачал ả х с ả пкине ả нт ả лать. Ç акна эпир Анатолий Михайлович с ả нар ĕ урл ả та куратп ả р. Ç итес урок валли кукамусем ç инчен калав ç ырса кил ĕ р.

Ç ын ялтан м ĕ н чухл ĕ ин ç ерех пур нать, ç ав н чухл ĕ унтан писет, уйр лать. Ç улсем иртн ĕ май ç уралн к ĕ тес ĕ н й ли – й ĕ рки, хутш н в ĕ сем, т ван ч ĕ лхи, кунта пулса иртни аякка юлса ман ç а пу ç лать. Ин ç е саланн ыв л – х ĕ р ч ĕ рине т ван к ĕ тесш ĕ н тунс хлани, тун й н шсемш ĕ н в х тра ка ç ару ыйтма п ĕ лменни, «йыв р ç ĕ клем пек» чун ĕ сене пусса т рать, ç ак с лтава пулах – и, тен, в ĕ сенчен кашни самант туп нсанах ачал х с пкине нт лать. Ç акна эпир Анатолий Михайлович с нар ĕ урл та куратп р.

Ç итес урок валли кукамусем ç инчен калав ç ырса кил ĕ р.

Ус ă курма с ĕ нн ĕ литература 1. Л.Сарине хайлав ĕ сем: «Асаннен сар чаххи», «Шур ă п ă рахут», «Тавр ă н савни». 2. Антонова З.С., Иванова Н.Г. Т ă ван литература: 6-м ĕ ш клас ă н в ĕ рен я пе вулав к ĕ неки. Ш., 2001, 6 5- 67 ст. Писатели советской Чувашии. Ч.,1988 Чувашские писатели. Набор портретов . Ч., 2001.

Ус ă курма с ĕ нн ĕ литература

  • 1. Л.Сарине хайлав ĕ сем: «Асаннен сар чаххи», «Шур ă п ă рахут», «Тавр ă н савни».
  • 2. Антонова З.С., Иванова Н.Г. Т ă ван литература: 6-м ĕ ш клас ă н в ĕ рен я пе вулав к ĕ неки. Ш., 2001, 6 5- 67 ст.
  • Писатели советской Чувашии. Ч.,1988
  • Чувашские писатели. Набор портретов . Ч., 2001.