Лексикэ.
Лексикэ юу үзэнэб?
а) хэлэлгын абяануудые
б) үгын бүридэл
в) хэлэлгын үгэнүүдые
Эдэ үгэнүүд ямар удхатайб?
тобшо, заха, орон, бүлэг а) олон
дэгэл, гутал, тэрлиг, даха б) ганса
Үгтэһэн үгэнүүдтэ таараха үгэ нэмэжэ, эхир үгэнүүдые бии болгохо
Эхэ, уһа, ган, шубуу, эдеэ, аяга, хони, орон.
2 столбигоор бэшэхэ. Нэгэдэхи столбигто - сэхэ удхатай, хоёрдохи - шэлжэһэн удхатай үгэнүүдые илгажа бэшэхэ:
Зөөлэн унтари, зөөлэн зан, зөөлэн хараса, алтан гар, алтан бэһэлиг, хүйтэн үдэр, хүйтэн шарай, хүндэ шулуун, хүндэ зан.
Мэдүүлэлнүүд соо омонимуудые олохо..
Бороогой һүүлээр тэнгэридэ олон үнгын һолонго татаба.
Шара һолонго бургааһанай саана гүйгөөд орошобо.
Энэ эрье хонин тарган.
Мүнөөдэр уһанай эрье дээрэ наадаабди.
Ши үглөөдэртөө һөөргөө эрье.
Мэдүүлэл соо точконуудай орондо антонимуудые һанажа бэшэхэ
Ульгам мориндо газар дүтэ, хашан мориндо харгы...
Ажалша хүнэй амбаар дүүрэн, залхуу хүнэй заглуу...
Биб гэһэн гансаараа, бидэ гэһэн ...
Үгтэһэн үгэнүүдтэ синонимуудые һанажа бэшэхэ.
Морин –.
Харгы –
Хани –
Түүрэдэг –
Сэсэн –
Ажалша –
Терминологическа диктант.
– Адли гү, али дүтэрхы удхатай үгэ
– Хэлэхэдэшье, бэшэхэдэшье адли аад, тон ондоо удхатай үгэ
- Бэе бэедээ харша удхатай үгэ
- Хоёр ондоо үгэнүүд ниилэжэ, нэгэ удха харуулна.
Омонимууд.Синонимууд, Антонимууд.
Даабари 1. Ямар үгэнүүд омонимууд болоноб?
а) олон удхата
б) ондоо удхатай
в) адли удхатай
г) харша удхатай
Даабари 2. Эдэ холбуулалнууд сооһоо омонимтойень шэлэгты.
а) хара морин – һайнаар хара;
б) сагаан һара – һара гараба;
в) хөөрэһэн һүн – түүхэй һүн;
г) амтатай хэлэн – хари хэлэн;
д) мори унаха – моринһоо унаха.
Даабари 3. Омонимуудые тааруулагты.
1) арсаар утаһан хубсаһан а) малгайгаа дээрэ табиха
2) һарьмай дэгэл дулаа табиха б) хормойтой уужын утаһан
3) сагаан бүдөөр гараа бообо в) амтатай бообо шараха
Даабари 4. Мэдүүлэл соо омонимуудые илгагты.
Хадын гол харьялан урдана,
Ходоог тэргын гол таhаран хухарба.
Голой эрье годирон ошоно,
Тарган эрье талаар бэлшэнэ.
Шулуунhаа торохо барагтай,
Харюудаа торохо хойшолонтой.
Нютагай шэмэг – булаг,
Эрдэмэй булаг – ном.
Даабари 5. Омонимуудай удхыень тайлбарилагты.
Согто үбгэн үхибүүдтэ а) дэгдэнэ
Шогтой зугаа хөөрэнэ. б) бусална
Тамхинайнь хүхэ утаан в) хэлэнэ
Таhалга соогуур хөөрэнэ.
Урихан ашын hүн hүмбэй
Ушааг дээрэнь хөөрэнэ.
Даабари 6. Ямар үгэнүүд синонимууд болоноб?
а) ондоо удхатай б) адли гү, али дүтэрхы удхатай в) шэлжэһэн удхатай
Даабари 7. Үгтэһэн үгэнүүдтэ синонимуудые тааруулагты.
Мэргэн а) шадалтай
Гашуудал б) илаха
Дүтэ в) сэсэн
Дүйтэй г) уйлаха
Бархирха д) баяр
Жаргал е) уйдхар
Заахан ж) бага
Эжы з) ойро
диилэхэ и) эхэ
эсэгэ й) аба
Даабари 8. Доро үгтэһэн үгэнүүдтэ синонимуудые тааруулагты.
Тэгэндэ а) морин
Няадаг б) дархалха
Урлаха в) сабуудадаг
Хэдэг г) будадаг
Шэрдэдэг д) хоорондо
Хүлэг е) бүтээдэг
Даабари 9. Синонимуудай удхыень олоод тааруулагты.
морёо эмээллэн унаад а) харайлгаба
Молон хүбүүн гүйлгэбэ б) тохоод
нюсэгэн талада унаад в) нёлбоһотуулба
нюдөөрөө уһа гүйлгэбэ г) тарайгаад
Даабари 10. Үгтэһэн үгэнүүдтэ синонимуудые һанажа бэшэхэ.
Морин –
Харгы –
Хани –
Түүрэдэг –
Сэсэн –
Ажалша -
Даабари 11. Ямар үгэнүүд антонимууд болоноб?
а) шэлжэһэн удхатай
б) адли гү, али дүтэрхы удхатай
в) бэе бэедээ харша удхатай
Даабари 12. Антонимуудые ологты.
а) дүүргэхэ – түгэсэхэ
б) һунаха – агшаха
в) дошхон – номгон
г) харгы – зүргэ
д) үлэсхэлэн – садхалан
е) һонор – сэсэн
Даабари 13. Ямар холбуулалнууд антонимууд болоноб?
а) урда ба хойто
б) эмээл дархалха
в) зөөлэн дэрэ
г) хазаар урлаха
д) ута ба богони
е) зөөлэн зан
Даабари 14.Удаадахи үгэнүүдтэ антонимуудые тааруулагты.
Хямда а) болоһон
Уйтан б) тарган
Түүхэй в) уужам
Туранхай г) үнэтэй
Үнэн д) худал
Даабари 15. Оньһон үгэнүүд соо антонимуудые ологты.
Yнэн үгын үрэ ехэ
Худал үгын сууряан ехэ.
hайхан юумэн байдалые шэмэглэхэ,
Муухан юумэн байгаалиие бузарлаха.
Даабари 16. Мэдүүлэл соо точконуудай орондо антонимуудые һанажа бэшэхэ
Ульгам мориндо газар дүтэ, хашан мориндо харгы...
Ажалша хүнэй амбаар дүүрэн, залхуу хүнэй заглуу...
Биб гэһэн гансаараа, бидэ гэһэн ...