Літаратура эпохі Сярэдневякоўя

Літаратура эпохі Сярэдневякоўя

Мэта: мяркуецца, што навучэнцы будуць ведаць асноўныя падзеі і дзеячаў эпохі Сярэдневякоўя; прааналізуюць «Слова на Вялікдзень» Кірылы Тураўскага; пацвердзяць сувязь твораў розных відаў ма стацтва ХХ стагоддзя з эпохай Сярэдневякоўя; будуць ведаць жанры літаратуры эпохі Сярэдневякоўя.

Задачы развіцця і выхавання асобы навучэнцаў: стварыць умовы для фарміравання і развіцця ўмення працаваць з тэкстам, аналізаваць, структурыраваць і параўноўваць інфармацыю, выказваць і аргументаваць свае думкі, фарміраваць пазнавальную цікавасць; садзейнічаць узбагачэнню духоўнага свету.

Тып урока: вывучэння новага матэрыялу

Абсталяванне: вучэбны дапаможнік па беларускай літаратуры для 10 класа; відэафрагмент па тэме ўрока; «Слова на Вялікдзень» Кірылы Тураўскага (дадатак, с. 142); дыдактычны раздатачны матэрыял, рознакаляровыя алоўкі.

Ход урока

1. Арыенціровачна-матывацыйны этап.

Арганізацыйны момант. Стварэнне псіхалагічнага настрою. Сёння мы накіроўваемся ў эпоху Сярэдневякоўя. Тэма нашай гутаркі: «Літаратура эпохі Сярэдневякоўя».

Мэтавызначэнне.

— Вызначым мэту сённяшняга ўрока. (Настаўнік выслу- хоўвае прапановы і разам з вучнямі фармулюе мэты ўрока.) Спадзяюся, што напрыканцы ўрока вы зможаце:

• назваць асноўныя падзеі і дзеячаў эпохі Сярэдневякоўя;

• прааналізаваць «Слова на Вялікдзень» Кірылы Тураўскага;

• пацвердзіць сувязь твораў розных відаў мастацтва ХХ стагоддзя з эпохай Сярэдневякоўя;

• назваць жанры літаратуры эпохі Сярэдневякоўя.

Пастаноўка праблемнага пытання.

— Андакід, афінскі аратар, сцвярджаў, што «неабходна кары- стацца мінулым, як факелам для асвятлення будучага». А Оскар Уайльд, ірландскі пісьменнік, лічыў, што «той, хто азіраецца на мінулае, не заслугоўвае свайго будучага». Якой думкі прытрымліваецеся вы? Абгрунтуйце свой адказ. (Настаўнік слухае, прымае першапачатковыя меркаванні вучняў і пакіда пытание адкрытым.)

ІІ. Аперацыйна-пазнавальны этап.

Прагляд відэафрагмента па тэме ўрока.

https://eior.by/upload/info-oso/bellit/10ki/БЛР10 0202.mp4

Франтальная гутарка.

— Па выявах вызначце асноўныя падзеі эпохі Сярэдневякоўя. Якія выявы трапілі сюды памылкова? Абгрунтуйце свой адказ. (Выявы варта раздрукаваць на павялічаных картках і прымацаваць на дошцы або прапанаваць на слайдзе прэзентацыі.)

https://docs.google.com/document/d/10asYsN25 mJ3vJmtwPDdw1t3CLgGPoqIvIr0jO3iU8gI/edit

Прыкладны адказ:

Не маюць адносін да эпохі Сярэдневякоўя: выява, дзе нама ляваны глобус, які ўпершыню быў прадстаўлены ў 1492 годзе, і малюнкі Леанарда да Вінчы, які жыў у эпоху Адраджэння.

Праца ў групах.

— Прааналізуйце мастацкую вартасць «Слова на Вялік дзень» Кірылы Тураўскага. Прыклады мастацкіх тропаў занатуйце ў табліцу. (Клас варта падзяліць на 4 групы, прапанаваць «Слова…» і табліцу для аналізу. Кожная група запаўняе толькі адну калонку табліцы.)

Фізкультхвілінка.

Прэзентацыя вынікаў работы.

(Групы адказваюць, а вучні слухаюць і занатоўваюць вы- вады ў табліцу.)

Франтальная гутарка.

— Прааналізуйце і параўнайце творы розных відаў мастацтва ХХ стагоддзя. Як яны звязаны з эпохай Сярэдневякоўя? (Выявы і верш варта раздрукаваць на павялічаных картках і прымацаваць на дошцы або прапанаваць на слайдзе прэзентацыі.)

На чыстым аркушы, прад вузенькім акном, Прыгожа літары выводзіць ён пяром, Устаўляючы паміж іх чорнымі радамі Чырвоную страку...

І зноў ён схіліцца, застаўку зноў выводзіць Няяркім серабром; нячутна дзень праходзіць; Ўжо хутка будзе ноч, і першая звязда Благаславіць канец прыгожага труда.

Максім Багдановіч. «Перапісчык»

Прыкладны адказ:

Перад намі творы розных відаў мастацтва: помнік (скульп тура), карціна (жывапіс) і верш (літаратура). І таму сродкі выразнасці ў іх розныя: Максім Багдановіч карыстаецца мастацкім словам, Іван Пратасеня з дапамогай контурных ліній малюе фігуру, стварае аб'ём і светаценевыя эфекты, а Міхаіл Інькоў прапрацоўвае мадэлі ў аб'ёме. Аб'ядноўвае іх агульная тэма вобразы і дзеячы даўняй літаратуры. Мастакі добра ўсведамляюць подзвіг перапісчыкаў кніг у эпоху Сярэдневякоўя, асветніка Кірылы Тураўскага, манаха, які сцвярджаў значнасць кніжных ведаў, гуманітарнай навукі, пазнання. Сёння мы карыстаемся вынікамі іх працы, вынаходніцтвамі і не можам ісці наперад, не засвоіўшы іх вопыт і веды.

III. Рэфлексійна-ацэначны этап.

Зварот да праблемнага пытання.

— Андакід, афінскі аратар, сцвярджаў, што «неабходна карыстацца мінулым, як факелам для асвятлення будучага». А Оскар Уайльд, ірландскі пісьменнік, лічыў, што «той, хто азіраецца на мінулае, не заслугоўвае свайго будучага». Якой думкі прытрымліваецеся вы? Абгрунтуйце свой адказ. Як цяпер вы адказалі б на праблемнае пытанне?

Рэфлексія.

— Складзіце сінквейн на тэму «Кірыла Тураўскі».

Прыкладны адказ:

Кірыла Тураўскі Таленавіты, арыгінальны. Вучыць, тлумачыць, каменціруе. Шчыры прапаведнік хрысціянскай ісціны. Стоўпнік.

Кантроль і самакантроль.

- Дапоўніце табліцу.

Прыкладны адказ:

Падвядзенне вынікаў. Каменціраванае выстаўленне адзнак.

— Ці справіліся вы з пастаўленымі мэтамі ўрока і гатовы адпраўляцца ў падарожжа далей? Што патрабуе дапрацоўкі?

Дамашняе заданне.

Падрыхтаваць адказы на пытанне 12 на с. 23 вучэбнага дапаможніка.