СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Мӕ фӕлтӕрддзинадӕй.«Ирон ӕгъдау-не`нусон мӕсыг».

Категория: Всем учителям

Нажмите, чтобы узнать подробности

    Адӕймагӕн йӕ куысты фӕлтӕрддзинад баст у йӕ царды фӕлтӕрддзинадимӕ. Цы бирӕ рӕстӕг бакуыстон скъолайы,уым мӕхицӕн стыр хӕсыл нымайын скъоладзауты размӕ рахӕссын адӕмы традицион культурӕйы рӕзт, нӕ рагфыдӕлтӕй нын цы рӕсугъд ӕгъдӕуттӕ баззад,уыдон.

    Хъуамӕ алы скъоладзау дӕр ӕмбара нӕ рагфыдӕлтӕй цы намыс уыдис,уый баст кӕй уыдис ӕфсармимӕ. Ӕфсӕрмы чи нӕ кӕны, ӕфсарм чи нӕ зоны, ууыл йӕхи раз дӕр ницы хӕс ӕвӕрд ис.

Просмотр содержимого документа
«Мӕ фӕлтӕрддзинадӕй.«Ирон ӕгъдау-не`нусон мӕсыг».»







Мӕ фӕлтӕрддзинадӕй.



«Ирон ӕгъдау-не `нусон мӕсыг».



































Пайда у ӕцӕгӕлон адӕмы цард

ӕмӕ ӕгъдӕуттӕ зонын, фӕлӕ дӕхи

адӕмы рагфыдӕлты цард зонын та

иууыл пайдадӕр у.

Н.И.Новиков.

Адӕймагӕн йӕ куысты фӕлтӕрддзинад баст у йӕ царды фӕлтӕрддзинадимӕ. Цы бирӕ рӕстӕг бакуыстон скъолайы,уым мӕхицӕн стыр хӕсыл нымайын скъоладзауты размӕ рахӕссын адӕмы традицион культурӕйы рӕзт, нӕ рагфыдӕлтӕй нын цы рӕсугъд ӕгъдӕуттӕ баззад,уыдон.

Хъуамӕ алы скъоладзау дӕр ӕмбара нӕ рагфыдӕлтӕй цы намыс уыдис,уый баст кӕй уыдис ӕфсармимӕ. Ӕфсӕрмы чи нӕ кӕны, ӕфсарм чи нӕ зоны, ууыл йӕхи раз дӕр ницы хӕс ӕвӕрд ис.

Хъуамӕ скъоладзаутӕ зоной адӕймаджы ӕфсармӕй ӕгъдӕуттӕ кӕй райгуырдысты, уый. Алыхуызон рӕсугъд ӕгъдӕуттӕ кӕй сты ӕхсӕнадон царды бындуртӕ ӕмӕ уыдон фидарӕй ӕххӕстгонд куы цӕуой, уӕд цард ӕхсидгӕ кӕны.

Скъоладзаутӕ хъуамӕ ӕмбарой ӕфсармӕй ӕгъдау кӕй цӕуы,ӕгъдауӕй та-намыс. Ӕртӕ кӕрӕдзиуыл сты ӕнгом баст.

Ирон ӕгъдӕуутӕ ӕртӕдзыхонау сты табуйаг. Хуыцауы арфӕ, фарн ӕмӕ ӕнгомдзинад тауынц дзыллӕтыл. Ацы хъуыды цӕмӕй скъоладзаутӕ бамбарой,ууыл архайын тынг зӕрдиагӕй. Алы скъоладзау дӕр хъуамӕ ӕмбара,ирон адӕймагӕн йӕ алы сныхас,йӕ алы ӕнкъарӕн дӕр ӕгъдауимӕ баст кӕй у,уый. Суанг ма сывӕллон куы вӕййы, уӕд дӕр фӕзоны , кӕнын цы не `мбӕлы хистӕры, сылгоймаджы , нӕлгоймаджы раз хи дарын куыд хъӕуы, семӕ цы дзыхӕй дзургӕ у, уый. Ӕппӕт уыцы закъонтӕ скъоладзау хъуамӕ базона, кӕд бинонты астӕу фаг нӕу, уӕд,ӕнӕмӕнг, скъолайы сӕрмагонд урокты ӕрвылбоны куысты.

Уыцы хъуыддӕгтӕ рӕзгӕ фӕлтӕрӕн фӕндиаг дӕттынц адӕймагдзинадмӕ.

Скъоладзаутӕн ӕрвылбоны куыстыты ӕмбарын кӕнын хъӕуы ирон ӕгъдау адӕмы кӕрӕдзиуыл ӕнгом кӕй бӕтты. Ӕнгомдзинад та тыхы ныфс кӕй у царды зындзинӕдты раз. Нӕ фыдӕлтӕй нын дзӕгъӕлы нӕ баззад ӕмбисонд:- «Ӕнгом бинонтӕ цард арынц…»,зӕгъгӕ.

Хъуамӕ алы саби дӕр ӕмбара,ӕгъдау кӕй у ӕнгом царды бындур. Уый фӕрцы адӕм къӕдзӕхты дӕр фӕлдахынц… Уый зонгӕйӕ алы саби дӕр,фӕнды кӕстӕр кары уа, фӕнды астӕуккаг, фӕнды хистӕр кары-ӕгъдау кӕм фӕнды дӕр кӕй хъӕуы, ӕгъдау хъӕдбыны дӕр кӕй хъӕуы,уый хъуамӕ ӕмбарой ӕмӕ зоной рӕзгӕ фӕлтӕр.

Куы акӕсӕм , фӕнды хъӕуы, фӕнды горӕты уынгтӕм, уӕд фендзыстӕм йӕхи чи куыд дары, уый. Сывӕллӕттӕ хъуамӕ зоной, Ирыстоны бирӕ хорз фӕсивӕд кӕй ис, кӕцытӕ сты зондыл ӕмӕ ӕгъдауыл хӕст, хистӕртӕн, сылгоймагӕн кадгӕнӕг. Фӕлӕ, хъыгагӕн, фӕзыны иннӕтӕн дӕр тӕссаг кӕмӕй у, ахӕм чызджытӕ ӕмӕ лӕппутӕ , уӕлдайдӕр та нозт ӕмӕ хъылмайыл чи фӕхӕст,уыдон.

Ӕрвылбоны куысты скъоладзаутӕн ӕмбарын кӕнын хъӕуы: намыс адӕймагӕн йӕ цардцӕрӕнбонты йӕ къухы хорзӕй цы бафтыд, уый кӕй у, йӕхицӕн адӕмы ӕхсӕн цы ном скӕна, уымӕ гӕсгӕ у йӕ намыс дӕр.

Намыс у адӕймагӕн йӕ мидтӕрхонгӕнӕг дӕр.

Йӕ фыдӕлты фарн ӕмӕ намыс зынаргъ кӕмӕн у, йӕ адӕмы сомбоныл сагъӕс чи кӕны, уыдон ӕмбарынц нацийы хъысмӕт,уыдонӕн лыггӕнинаг у, уый, ӕмӕ хъуамӕ удуӕлдай куыст кӕной фыдӕлты ӕгъдӕуттӕ ирон ӕвзаг ӕмӕ ирон уӕздандзинадыл хъомыс сфылдӕр кӕныныл.





Адӕмыхатт йӕ культурӕйы

сӕрмагонд хуыз куы фесафа, уӕд

йӕхӕдӕг дӕр нал уыдзӕн сӕрмагонд

адӕмыхатт.

А.А.Чебоксаров.