Магистральды газ құбырының құрылымы

Магистральды газ құбырының құрылымы

Магистральды газ құбыры – табиғи газды өндіру аймағынан тұтыну орындарына жеткізуге арналған құбыр. Ол, диаметрі 720–1420 мм болат құбырдан салынады, жұмыс қысымы 1,2-10 МПа болады.

Магистральды газ құбыры табиғи немесе серіктес, жолаушы мұнай газының газ немесе мұнай өндірісінен газды тұтынушыға (қала, ауыл, өнеркәсіп және электрстансалары) дейін тасымалдануына арналған құрылымдар кешені. Сонымен қатар, жасанды газды газсланецтық және коксогазды зауыттардан айдайтын магистральды газ құбырлары да бар.

Магистральды газ құбырының ұзындығы 10 мың км. немесе одан да көп болуы мүмкін. Көптеген газ құбырының диаметрі 530 мм.-ден 1220 мм.-ге дейін болады.

Құбырлардың диаметрі ұлғайған кезде газды тасымалдау өнімділігінің ұлғаюымен қатар металл үнемделеді, газқұбырын салу және пайдалануға шығындар азаяды.

Газқұбырындағы газ жер астыңғы қысымы немесе газ құбырын бойлай орналасқан компрессорлық стансалар көмегімен қозғалады. Компрессорлық стансалардың ара қашықтығы гидравликалық есеппен анықталады.

Магистральды газ құбырын пайдалану кезінде келесі көрсеткіштерді бақылауға алыну қажет:

а)  газдың учаскенің басы мен аяғындағы, өндірістен шығатын, газ тарату стансаларына бұрылатын кездегі қысымы;

б)  тасымалданатын газдың мөлшері, оның компрессорлық стансаға кіретін және шығатын, учаскедегі орташа, газ тарату стансасына кіреттін тұстағы температурасы (қызуы);

в)  газда конденсат, ылғал, күкіртті сутегі, ауыр көмірсутегі және ластанудың болуы, оның компрессорлық стансаға кіретін және шығатын қысымы, жұмыс жасаушы агрегаттардың саны және олардың жұмыс тәртібі;

г)  компрессорлық және газ тарату стансаларындағы жабдықтардың дұрыс жұмыс жасуы, газ құбырының саңылаусыздығы;

д)   газды жер асты қоймаларына айдау тәртібі, газды тұрақты тұтынушыға сұрыптау тәртібі және газ құбырының, жабдықтарының жағдайын сипаттайтын басқа да көрсеткіштер.

Магистральды құбырлар (газ құбыры, мұнай құбыры және мұнай өнімдері құбыры) жер астымен (жер астынғы) салынады. Құбырларды топырақ үстіне (жер бетімен) немесе тірек үстіне (жер үстінгі) салуға тек ерекше жағдайда сәйкесті дәлелдеме негізінде салады. Онда, құбырлардың сенімді және қауіпсіз пайдалануын қамтитын шаралар қаралуы тиіс .

Құбырларды салу жеке немесе басқа істегі немесе жобаланатын магистральды құбырлармен қатар бір техникалық дәлізде жүзеге асырылады. Техникалық дәліз деп мұнай (мұнай өнімдері, соның ішінде сұйытылған көмірсутекті газ) немесе газды (газ конденсатын) тасымалдауға арналған бір трассада параллель орналасқан құбырларды айтамыз. Магистральды құбырларды елді мекен, өндіріс және ауылшаруашылық кәсіпорындар, аэродромдар, темір жол стансалары, теңіз және өзен порттары, кемежай және осындай басқа да нысандар маңында салуға болмайды. Магистральды құбырлар мен нысандарын пайдалануға жағдай жасау және оларға зақым келтірмес үшін айналасына күзет аймақтары орнатылады. Ол жерлердің өлшемдері мен ауылшаруашылық және басқа да жұмыстар Магистральды құбырларды қорғау ережелерімен реттеліп отырады. Құбырға түскен газ, мұнайдың (мұнай өнімдерінің) қызуы өнімді тасымалдау жағдайлары мен құбырды қаптау талаптарына байланысты орнатылады.

• Газ құбырлары материалына қарай болат және пластмасса (полиэтилен, винилпласт) болып екіге бөлінеді.
• Оның өлшемдері ұзындығы L және диаметрлерімен сипатталады.
• DxS (mm) D- сыртқы диаметр,
• d- ішкі диаметр
• S- құбыр қабырғасының қалыңдығы

Болат және полиэтиленді құбырлар

• Шартты диаметр D ш дегеніміз құбырдың номиналды диаметрі, ол есептеу және арматура фасондық бөлшектреді таңдау арқасында анықталады. Газдың қысымы қаншалықты жоғары болса, құбыр қабырғасының қалыңдығы да соншалықты үлкен болады.
• Ескетпе: Сортаментте сызықтан тыс көрсетілген қабырға қалыңдығы үлкен құбырлар тек бойлық тік тігісті етіп жасалынады

Қысым

Сынама қысым-

Гидравликалық қысымға сәйкес келіп , мұндай қысыммен зауытта құбырларды сынайды .

Жұмысшы қысым- қалыпты режимде газ құбыры жұмыс істейтін қысым

Тігіссіз

Спираль тігісті

Бойымен тік тігісті

Болат құбырының артықшылықтары

Барлық қысымдағы газды таымалдауға болады.

Жоғары қысымға шыдамды

Берік

Болат

Пісірілгіштігі

Өндірісте кеңінен таралған

Болат құбырдың кемшіліктері

Салмағы ауыр

Коррозияға белсенді

Болат

Құны қымбат

Болат құбырының біріктіру әдістері

Пісіру

Фланецтік

Болат

Бұрандалы (резьба)

Болат құбырларының қолданылуы

Жер асты газ құбырын жүргізгенде

Магистральды газ құбыры ретінде

Болат

Жер үсті газ құбырын жүргізгенде

Пластмасса құбырлардың қасиеттері

Салмағы жеңіл

Коррозияға тиімді

Пластмасса

Құны арзан

Пластмасса құбырларының кемшіліктері

Температуралар шығармашылығына шыдамсыз

Сынғыш

Пластмасса

Жоғары қысымдағы газды тасымалдауға болмайды.

Пластмасса газ құбырының біріктірілуі

Пластмасса

Фасондық бөлшектер арқылы

Қыздырып қосу

Пластмасса газ құбырларының қолданылуы

Тек қана жер астында қолданылады

Пластмасса