СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Magtymguly Pyragynyn goshgulary

Категория: Литература

Нажмите, чтобы узнать подробности

ÇILIMKEŞ

 

Hak seni raýyňa goýmuş jahanda,

Ede bileniň et munda, çilimkeş!

Diwan gurlan güni hasap jaýynda,

Jowabyň nämedir anda, çilimkeş!

 

Kuwwatyň kemelder, güýjüň az durar,

Keýpi kellä gelse, aklyň azdyrar,

Süňňüňü syzdyrar, etiň gyzdyrar,

Bir nyşana budur sende, çilimkeş!

 

El götergil beýle nähak talaşdan,

Puluň köýer, içiň ýanar bu işden,

Erte garnyň doldurarlar araşdan,

Zähmi çykmaz, galar janda, çilimkeş!

 

İki dünýä ýagşylyk ýok egriýe,

Kişi bolsaň, gadam goýgul  dogruýa,

Binamaza, gybatkeşe, ogruýa

Ýoldaş bolar yowuz  günde çilimkeş!

 

Magtymguly, möwlam jandan ýakyndyr,

Çilim bir şor suwdur, ten bir zemindir,

İman bir tilkidir, göwre bir hindir,

Tilki tüssä dözmez hinde, çilimkeş!

 

                                                       (MAGTYMGULY)

 

NAS ATAN

 

Göýä bu dünýäge, geldiň, gelmediň,

Kül ýygar sen mydam işiň, nas atan.

Şerigat ýolundan habar almadyň,

Galar dowzah içre läşiň, nas atan.

 

Temmäki diýp her işige ýortar sen,

Çala owup, üç mysgaldan tartar sen,

Bir sümgürip, ýanbaşyňa sürter sen,

Haram bolar üst-u başyň nas atan.

 

Namaza duraňda, üstüňe akar,

Anýň üçin müň ýyl dowzahda ýakar,

“Weýl” diýgen jaýda tütüniň çykar,

kabul bolmaz gözde ýaşyň, nas atan.

 

Ýagşy-ýaman eden işin “hak eder”,

Nas atanlar galampurun çak eder,

Akar durar, üsti-başyň poh eder,

Senden gaçar deni-duşuň, nas atan.

 

Gözüňi ýaşardyp, mähriň gandyrar,

Gelse humar, imanyňy ýandyrar,

Tagam iýseň, tabagyňy doldurar,

Murdar bolar içen aşyň, nas atan.

 

Her adamy görseň, gizläp gaçar sen,

Burnuňdam dem gelmez, agzyň açar sen,

Keýpi gelse, ogul-gyzdan geçer sen,

Haýran bolar oba-goňşyň, nas atan.

 

Kyrkyňa baraňda, beýniňe çykar,

Bu şirin janyňy dowzahda ýakar,

Çakjaňy ot eýläp, burnuňa dakar,

Zehmiňden döküler dişiň, nas atan.

 

Magtymguly, ölenden soň bilerler,

Jynaza okamaý, burnuň dilerler,

Sakar diýgen jaýa seni salarlar,

Nara döner içiň-daşyň, nas atan.

 

                                                      (MAGTYMGULY)

Просмотр содержимого документа
«Magtymguly Pyragynyn goshgulary»

ÇILIMKEŞ

 

Hak seni raýyňa goýmuş jahanda,

Ede bileniň et munda, çilimkeş!

Diwan gurlan güni hasap jaýynda,

Jowabyň nämedir anda, çilimkeş!

 

Kuwwatyň kemelder, güýjüň az durar,

Keýpi kellä gelse, aklyň azdyrar,

Süňňüňü syzdyrar, etiň gyzdyrar,

Bir nyşana budur sende, çilimkeş!

 

El götergil beýle nähak talaşdan,

Puluň köýer, içiň ýanar bu işden,

Erte garnyň doldurarlar araşdan,

Zähmi çykmaz, galar janda, çilimkeş!

 

İki dünýä ýagşylyk ýok egriýe,

Kişi bolsaň, gadam goýgul  dogruýa,

Binamaza, gybatkeşe, ogruýa

Ýoldaş bolar yowuz  günde çilimkeş!

 

Magtymguly, möwlam jandan ýakyndyr,

Çilim bir şor suwdur, ten bir zemindir,

İman bir tilkidir, göwre bir hindir,

Tilki tüssä dözmez hinde, çilimkeş!

 

NAS ATAN

 

Göýä bu dünýäge, geldiň, gelmediň,

Kül ýygar sen mydam işiň, nas atan.

Şerigat ýolundan habar almadyň,

Galar dowzah içre läşiň, nas atan.

 

Temmäki diýp her işige ýortar sen,

Çala owup, üç mysgaldan tartar sen,

Bir sümgürip, ýanbaşyňa sürter sen,

Haram bolar üst-u başyň nas atan.

 

Namaza duraňda, üstüňe akar,

Anýň üçin müň ýyl dowzahda ýakar,

“Weýl” diýgen jaýda tütüniň çykar,

kabul bolmaz gözde ýaşyň, nas atan.

 

Ýagşy-ýaman eden işin “hak eder”,

Nas atanlar galampurun çak eder,

Akar durar, üsti-başyň poh eder,

Senden gaçar deni-duşuň, nas atan.

 

Gözüňi ýaşardyp, mähriň gandyrar,

Gelse humar, imanyňy ýandyrar,

Tagam iýseň, tabagyňy doldurar,

Murdar bolar içen aşyň, nas atan.

 

Her adamy görseň, gizläp gaçar sen,

Burnuňdam dem gelmez, agzyň açar sen,

Keýpi gelse, ogul-gyzdan geçer sen,

Haýran bolar oba-goňşyň, nas atan.

 

Kyrkyňa baraňda, beýniňe çykar,

Bu şirin janyňy dowzahda ýakar,

Çakjaňy ot eýläp, burnuňa dakar,

Zehmiňden döküler dişiň, nas atan.

 

Magtymguly, ölenden soň bilerler,

Jynaza okamaý, burnuň dilerler,

Sakar diýgen jaýa seni salarlar,

Nara döner içiň-daşyň, nas atan.

 

ÇILIM

 

Dostlarym, duşman biliň, älemde bir bardyr çilim,

Eýle mahbup eýlemäň, bir gareti-jandyr çilim,

Suzlaban haly demi bir afgyýy-myrdar çilim,

Tartar uzyn kaýdyga, göýä ki zengardyr çilim,

Kaýda bolsa dowzahylar, bezmide bardyr çilim.

 

Tüşgeç ol mejlis era, her kim çeker, bimar eder,

Al bilen aldap seni her dem özige zar eder,

Sag-salamat goýmaýyn imdi özige ar eder,

Gol-aýagyn şel kylyp, halk içre any har eder,

Bu sypatlar birle ol, çekäň ki, betkärdir çilim.

 

Kah-kah eýläp her zaman ol, görseter bet hüýüni,

Burnuňyzga ysgaýyp, almaň oşol bet buýuny,

Eý, musulmanlar, halal diýp, kylmaňyz hiç oýuny,

Ahyrýetniň oýun etseň, tiz goýuň bu oýuny,

Ahyrýetniň oýun etmeselerge derkardyr çilim.

 

Her kişi hoş hal olupdyr jim-u lam, mim atyga,

Nige pikr etmes oşol kim bu pelitniňzatyga,

Mündürer göýä any her dem şeýatin atyga,

Syhr edip her dem any, tartar özüniň katyga,

Çünki betkärdir gözige daýyma bardyr çilim,

 

Gul-gul eýläp her säher ol, agzydan otlar saçar,

Her kişi akyl durar kim, beýle bet buýdan gaçar,

Kim any elge alar, göwsün anyň sary açar,

Ygtykat etse halal diýp, dini-yslamdan geçer,

Dini-yslamdan geçerge bir sebäpkärdir çilim.

 

Şeýle duşmandyr ki, taňla syryňyz paş eýleýip,

Wagty ýetmez solduryp, bu jismiňiz läş eýleýip,

Gaýgy-hasrat ýok ekende çeşmiňiz ýaş eýleýip,

Her zaman düýt ýuwduryp, hem öýkenňiz daş eýleýip,

Bary gapyl olmaňyzlar şeýle betkärdir çilim.

 

Eý, ýaranlar, nähý kylmyşdyr any bizge aht,

Pikir edip, zikr eýledi kim, halk era abdyssamat,

Tebdil etmek, nähý kylmak işini bizge ne het,

Kim ki müňkür bolsa, anyň aldyda bardyr lahat,

Aýdadyr Magtymguly, bu bendäge nardyr çilim.

 

ÇILIM  ÇEKMEGIL

 

Janyňa kast etme, düýdkeşim, özüň,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

Pendim bu, roza tut, oky namazyň,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Çilimden ýylanlar düşer boýnuňa,

Agzyn açyp, haşlap girer goýnuňa,

Her zaman zäherni salar iniňe,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Tenleriň tisginip, andan gaçar sen,

Suwsuzlykdan zäher-zakgum içer sen,

İçim ýandy diýip, agzyň açar sen,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Ýylan aýdar: “Bu gün gaçar sen menden,

Ol hakyň emridir, aýrylman senden”,

Oşal wagtda bizar bolar sen andan,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Ýalançy dünýäde isteme wepa,

Ot iýmek bolarmyş bizowk-u sapa,

Düýdkeşler ummat däl diýdi Mustapa,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Bu dünýä panydyr, durmaýyn geçer,

Her kimse akyldyr, bil, andan gaçar,

Şeýtana ýol berme, imanyň öçer,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Amanat janyňa kylmagyl töhmet,

Sarpasy nedir, gel, sen imdi pähm et,

Magşar gün nä diýr sen, jowabyňny aýt,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

İblise berme, ýuwtmagyl nary,

Gül diýip özüňe salmagyl hary,

Bigaýratlyk etme, saklagyl ary,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Terk eýle çilimi, dogry dur haka,

Her zaman toba diýp, tutgul sen ýaka,

Diýrlermiş, suw bermez düýdkeşe sakka,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

İçdigiň zakkumdyr, iýdigiň otdur,

Bilmez sen, şeýtanlar kesbiňe şatdyr,

Bu gün hoşnud bolsaň, taňla heýhatdyr,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Bir sapar hatadan çekipdir Aly,

Seýl üçin sähraga çykypdyr weli,

Bir mesjidi görüp zerli-sapaly,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Mesjidi görüpdir ajaýyp zada,

Tomaşa eýleýip, girmiş pyýada,

Sütüni syýamyş, örtenmiş oda,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Oşol demde gaýdyp gelmiş resula,

Habaryn söýlemiş sahyp usula:

“Sütüni syýamyş nädir wusula?”

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Resul aýdy: “Aly eşitdim sözüň,

Sypatyň, suratyň görüpdir gözüň,

Düýdkeşlik zyýandyr, eşitgil özüň,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Görüp sen mesjidi, turpa ýaranmyş,

Şeýtap saňa bu gün keýpi berenmiş,

Anyň üçin sütün oda bürenmiş,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Adamyň sütüni – bilgil, – imany,

Bu şeýtan mekriden saklagyl any,

Gapyl bolsaň ýakar, etme gümany,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil”!

 

Şol pursatda Haýdar çykdy meýdana,

Gahr ile kast etdi lagyn-şeytana,

Şondan bäri şeýtan boldy pynhana,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Andan owwal şeýtan äşgär gezermiş,

Adam aldap, dinin beýle bozarmyş,

“Bissimilla!” diýseň, umyt üzermiş,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!

 

Magtymguly, pendiň illere söýle,

Öz halyň niçikdir bir pikir eýle,

Sapar kylmak lazym, azygyň eýle,

Haýypdyr janyňa, çilim çekmegil!