Манасчылык онор

Сабактын темасы: «Манасчылык онор».

Сабактын максаты: А)Билим беруучулук:

Кыргыз рухунун туу чокусу болгон «Манас» эпосу жана манасчылар боюнча маалымат алышат.

Б) Онуктуруучулук:

Окуучулардын суйлоо кеби онугот,логикалык ой жугуртуусу осот.

Эпостон узундуну корком жатка айтат, аткаруу чеберчилиги осот.

Руханий байлыктарга азыктанат.

В) Тарбия беруучулук:

Замандан заман отуп, жер бетинде кыргыз жашап турганча, «Манас» эпосу жашай бере турганына тарбияланышат.Манасчылардын орноктуу омурлорунон улгу алышат.Топтордо иштоо менен бирин –бири сыйлоого,адептуу болууга тарбияланышат.

Сабактын тиби: Аралаш сабак.

Сабактын усулу:Интерактивдуу усул,Блумдун таксономиясы,Тыным менен окуу,Троян аты,Галерея боюнча тур,Концептуалдык карта,Чаташкан логикалык чынжырча,топтордо иштоо.Кластер тузуу. Сабактын предмет аралык байланышы:Адеп ,Адабий окуу,Музыка,Тарых.

Сабактын жабдылышы:Адеп окуу китеби,техникалык каражаттар,интерактивдуу доска,слайддар ,карточкалар, ,манасчылардын суроттору,буклеттер,боз уйдун макети,чуколор.

Сабактын журушу: Уй тапшырмасы

Баалоо

Талдоо

Колдонуу

Тушунуу

Билим

Уюштуруу

Уюштуруу . Бугунку сабагыбыз 7баскычтан турат ,ошондуктан7 боз уй тигип.,7баскычты ага камтыдык. Сабактын темасы, максаты менен тааныштырылат.

Жыл аталыштары маараке ээлери боюнча маалымат берилет.

Жагымдуу жагдай тузуу.

-Кыргыздын башаты кайсы?

-Ата- Мекен!

- Кыргыздын урааны кайсы?

-Манас!Манас!Манас!

-Анда эмесе бугунку сабагыбызды Манас гимни менен баштайлы.

Кайын барбы кыргыз балта чаппаган,

Кыр-жон барбы кыргыз кыргын таппаган ,

Кылымдарга аты очоордо,

Кыргыз калкын калбай кыраан Манас сактаган.

Асман менен жериндин

Тироосунон буткондой

Айын менен кунундун

Бир озунон буткондой

Билим баскычында уй тапшырмасы текшерилет . Уйго тапшырма

«Эл ичи -онор кенчи,»- деген теманы окуп келуу.

-Онор деген эмне?

-Онор- бул байлык. Онорлуу олбойт .

-Онордун кандай турлорун билесинер?

Кластер тузуу.

-Акындык онор -Мунушкорлук онор

-Саяпкерлик онор -Чечендик онор

-Зергердик онор -Узчулук онор

Силерге онордун дагы бир турун кошумчалап кетейин.

«Манасчылык онор».

Топко болуу.

-Манасчылардан кимдерди тааныйсынар? -- Кандай улуу манасчылар бар?

-Саякбай Каралаев, Сагымбай Орозбаков , Жусуп Мамай деген улуу

манасчылар бар. Демек бугунку сабакта биз топторго болунобуз. 1)«Саякбай» тобу

2)«Сагымбай» тобу

3) « Жусуп Мамай» деп 3 топко болунобуз.

Тушунуу баскычында окуучулар манасчылык онор боюнча оз ойлорун айтышат.

Мээге чабуул. -Манас бул ким? –Манасчы ким? Ойлонууга 20 секунд, оз оюбузду кагазга тушуруп доскага илебиз.

-Манас бул- кыргыз элинин баатыры.

1-окуучу -Манасчы бул-кургуштото манас айтканда сан мин кол аскер келаткандайсур корсоткон кеменгер.

2-окуучу -Куш учуу учун жаралса,манасчы манас айтуу учун жаралат.

3-окуучу -Манасты журоктуу адам гана айта алат.

4-окуучу -Манасчыларга Манас туш аркылуу ,аян болуп кирет.

5-окуучу -Манасчы бул-жанга жагымдуу обондорду жараткан,обончу.

6-окуучу -Манасчылар омурдон отсо да, алардын онору улана берет.

7-окуучу -Манасчы бул-откон доор менен бугунку доорду байланыштырып турган копуро.

Колдонуу баскычында окуучулар Сагымбай манасчы кандайча манасчы болгондугу жонундо сахналык корунуш аткарышат.

Сагымбай бала кезинде талаада кой кайтарып журуп,тушто уктап калат. .Тушундо айры куйрук кучкач келип « мени тутуп алчы» дегенсип учуп жонойт.Артынан кууп барса ,бир ункурго кирип кетет.Ункурго колун салса ак,кызыл,сары тустогу чуколор колуна урунат. Чочуп ойгонуп кетсе тушу экен.Атасына барып айтса,атасы: «Балам башына бакыт кушу конот экен,»-

деп тушун жооруйт.Ошондон кийин коп отпой Сагымбай манасчы болуп кетет.

Демек манасчыларга туш аркылуу аян берилет экен.

Алтындай созду куюлткан,

Айколду айтып туюнткан,

Элирип айтып киргенде,

Табиятты кубулткан.

Кун-тундоп айтып манасты,

Айрандай элди уюткан, демекчи силердин аранарда да манас айткан манасчылар барбы?

Манастан узунду айтуу.

3топтон 3 окуучу чыгып «Манастын торолушу»,«Манастын бала чагы»»Каныкейдин Тайторуну чапканынан» узунду айтышат. Текст менен иштоо. Тыным менен окуу усулу.

1-тыным

Алгачкы манасчылар:Жайсан ырчы, Ырамандын ырчы уулу,Бука ырчы,Токтогул ырчы.

2-тыным.

Ортонку манасчылар:Балык Кумар ,Келдибек Карбоз уулу,Тоголок Молдо,Саякбай Каралаев ,Сагымбай Орозбаков,Жусуп Мамай.

3-тыным.

Азыркы манасчылар:Шаабай АзизовСейдана Молдоке кызы,Уркаш Мамбеталиев,Каба Атабеков,

Талдоо баскычында Манасчылардын суроттору, омур таржымалы,манас айтып жаткандагы видеолор корсотулот.Проблемалык суроолор берилет.Слайдда корсотулгон маалыматтар талкууланат.

Концептуалдык карта

Окуучулар таркатма материалдарды алып,манасчыларды 3топко болуп оз катарын толтурат.

1)Алгачкы 2)Ортонку 3)Азыркы манасчылар:

манасчылар : манасчылар: Уркаш Мамбеталиев,

Бука ырчы,Токтогул Саякбай,Сагымбай, Сейдана Молдоке кызы,

Ырчы,Жайсан ырчы, Тоголок Молдо, Шаабай Азизов,

Ырамандын ырчы уулу. Жусуп Мамай, Рыспай Исаков,

Балык Кумар уулу Улан Исмаилов.

Троян аты усулу

Окуучулар айлана турундо турушат .3 окуучу троян аты балдар болуп ортодо турушат .Аларга сырттагы окуучулар суроо берет.Жооп бере албаганы сыртка чыгат. Суроо берген окуучу менен орун алмашат.

«Чаташкан логикалык чынжырча» усулу

1-катардан манасчылардын суротторун алып,2- катардан анын туулган жылын алып келип дал келтирет.

Жусуп Мамай боюнча интернеттен маалымат берилет .Жусуп Мамай-Кытайлык кыргыз манасчы.Ал 1918-жылы Кытайдын Ак-Чий ооданында Ак-Эркеч айылында туулган.Кытайлыктар манасты он мин адам олтуруп,бирдей темпте,бирдей кыймылда ,бирдей ыргакта хор айтышат экен .Келгиле биз да класс боюнча чогуу хор манас айтып королу.

Манасты хор айтуу.

Бышыктоо. «Мен бугунку сабактан озумо эмне алдым?»

Баалоо.

Топтордун жыйынтыгын топтогон чуколордун эсеби аркылуу чыгаруу.

Окуучулардын билимин комментарийлеп ар-бир топ бири-бирин баалоо.

Алган билиминин «мыкты» кожоюну-5.

Алган билиминин «жакшы» кожоюну-4.

Кожоюн болууга аракети барлар-3.

Уйго тапшырма :Манастан узунду жаттоо.Манасчылардын омур таржыма-лын окуп келуу.