Masshtab mavzusida taqdimot

Samarqand viloyat Kattaqo`rg`on shahar 2-umumiy ta`lim maktabi geografiya fani o’qituvchisi

Alimova Oygulning “MASSHTAB” mavzusi bo’yicha bir soatlik dars taqdimoti .

Geografiya –xarita bilan boshlanib, xarita bilan tugaydi S.Baranskiy

FERNAN MAGELLAN

1519-1522 yillarda birinchi bo’lib dunyo bo’ylab aylana sayohat qilgan

XRISTOFOR KOLUMB

1492 -1493 yillarda Amerikaning kashf qilinishi

MASSHTAB

Joydagi masofaning chizmada, plan va xaritada tasvirlaganda necha marta kichraytirilganligini ko’rsatuvchi kasr son

Masshtab nomi.

• 1. Nomli masshtab.

• 2. Sonli masshtab.

• 3.Chiziqli masshtab.

MASSHTABLARNING TURLARI

• SONLI
• NOMLI
• CHIZIQLI

• 1:1000000
• 1 sm da 10 km

10 0 10 20

Masshtab turlari.

• Agar sonli masshtabda nollar soni 5 tadan kam bo’lsa orqadagi 2 ta nol o’chiriladi va nomli masshtab metrda beriladi
• Masalan: 1:30000 sonli masshtabni nomli masshtabga aylantiramiz
• 1:30000 = 1 sm da 300 metr bo’ladi

MASSHTABDA ENG MUHIM NARSA SONLI MASSHTABNI NOMLI MASSHTABGA, NOMLI MASSHTABNI SONLI MASSHTABGA AYLANTIRISHDIR

• Agar sonli masshtabda nollar soni 5 ta va undan ortiq bo’lsa orqadagi 5 ta nol o’chiriladi va nomli masshtab kilometrda beriladi.
• Masalan: 1:1000000 sonli masshtabni nomli masshtabga aylantiramiz
• 1:1000000 = 1 sm da 10 km bo’ladi

Masshtab haqida ma`lumotlar

• Yarimsharlar tabiiy xaritasining sonli masshtabi 1:22000000.Bunda 1 sm da necha km borlidini aniqlash uchun 5 ta nolni o`chiramiz. Shunda nomli masshtab 1 sm da 220 kilometr bo`ladi.Chiziqli masshtabdan masofani aniqlashda foydalanush uchun sirkulning ikki uchini xaritadagi oraliq masofa aniqjanishi lozim bo`lgan nuqtalarga qo`yib, so`ng uni masshtabga ham qo`yiladi.Shunda masofa aniq bo`ladi.Azimut olishda asosan
• kompasdan foydalanamiz.

Chiziqli masshtab

Sonli masshtabni nomli mashtabga aylantiring? 1 sm 10 km 1 sm 5 km 1sm 225 km 1sm 100 km Nomli mashtabni sonli masshtabga aylantiring? 1 : 25000000 1 : 1000000 1:5000000 1:100000   1:40000 1:20000  

AZIMUTNI ANIQLASH

Quyidagi azimut yo`nalishlarini chizib sharxlang. 1 sm da 100 m.

a) 0º ga 400 m b) 0º ga 50 m

150º ga 250 m 90º ga 200 m

25º ga 250 m 215º ga 250 m

180º ga 400 m 180º ga 200 m

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT