Матрица Молдо Нияз

ПРОЕКТ «ВОВЛЕЧЕНИЕ СООБЩЕСТВ ДЛЯ УЛУЧШЕНИЯ ШКОЛ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ»

финансируемый Японским Правительством и Всемирным Банком в рамках Гранта Японского Фонда Социального Развития (JSDF) и реализуемый Фондом Ага Хана в Кыргызстане

Индикаторы/Стандарты

Эмне, кандай болушу керек / Что и как должно быть?

Азыркы учурдагы абалы

Положение школы в данный момент

Эскертүү: Эмне үчүн мындай абалда?

Примечание: Разьяснение причины

1. Мектептеги каржылык ачык-айкындуулук (пландаштыруу, ишке киргизүү)

Директор жана камкорчулар кенеши мектептин чыгаша жана кирешелери жонундо ата-энелер жана алардын ордун басуучулар менен маалымат алмашуу учун жылда ото турган ачык коомдук угууларды уюштуруп турат.

Коомдук угуулар оз денгээлинде уюштурулуп турат

1. Мектеп иштерин биргелешип пландаштыруу (мугалимдердин, окуучулардын жана ата-энелердин катышуусу)

-билим берууну башкаруу органдары стратегиялык, программалык документтерди жана укуктук-нормативдик актыларын иштеп чыгууга бизнес коомчулукту, коомчулукту жана мамлекеттик эмес уюмдарды, ата-энелерди, окуучулардын озулорун тартышат.

Пландарды иштеп чыгууга мектеп коомчулугу тартылат

1. Кадр менен камсыз болушу, белгилуу бир сабактан берген мугалимдердин болушу

- Тиешелуу педагогикалык квалификациясы бар жана тиешелуу билими бар жарандар мугалим боло алышат

Бардык мугалимдер озунун квалификациясы боюнча дипломдогу адистигине дал келишет

- Тиешелуу педагогикалык билими болбогон атуулдар педагогикалык кайра даярдоо курсунан откондон кийин мугалим боло алышат

2 мугалим сырттан окуп жатышат

Билим беруу Мыйзамы , 28-берене

-Мугалимдин жумалык иш жуктому 18 сааттан кем эмес жана 31 сааттан коп эмес болушу шарт

Билим беруу кызматкерлери учун акы толоонун жаны тартибин киргизуу жонундо

Бардык мугалимдерде жумалык иш жуктому жетиштуу денгээлде

1. Мугалимдердин сабак мезгилинде окуучуларга болгон мамилеси

Педагогдор милдеттуу:

• Педагогикалык этиканын нормаларын сактоого;

Этикалык нормалар сакталат

• Окуучулардын окуу программаларын оздоштурууго жетишуусун мамлекеттик стандарттын денгээлинен томон тушурбоону камсыздоо

Мамлекеттик стандарттын негизинде отулуп жатат, оздоштуруу жакшы

• оз алдынчалуулукту онуктуруу, окууга

• чыгармачылык менен мамиле кылуу,окуучулардын журум-турумунда жогорку нравалык нормаларды калыптандырууга

Мугалимдер чыгармачылык менен иштеп, окуучулардын журум-турумунда жогорку нравалык нормалар сакталып жатат

• окуучулар жана алардын уй-булосу менен тыгыз байланыш тузуу, балдарга карата эмоционалдык,психологиялык, физикалык зордук -зомбулукка жол бербоого

КР нын Билим беруу мыйзамы

Мугалимдер окуучулардын уй-булосу менен тыгыз байланыш тузуп, балдарга каратаэмоционалдык, психологиялык, физикалык зордук-зомбулукка жол бербоонун алдын алып жатышат

1. Окуучулардын мугалимдерге, өздөрүнүн курдаштарына болгон мамилеси

Окуучулардын милдети:

-Окуу программаларын мамлекеттик стандарттардын талаптарына ылайык оздоштурууго;

Оздоштуруп жатышат

-билим беруу мекемесинин ички тартип-эрежелерин сактоого;

-улуттук салттарды сыйлоого жана билим

беруу мекемесине келтирген чыгымы учун КР мыйзамдарында корсотулгон тартипте юридикалык жооп берууго милдеттуу;

( 26 берене. Окуучулардын укуктары жана милдеттери. КР ББ жонундогу мыйзамы.)

Тартип сакталат

Тартип бузган балдар жок

__

1. Класстардагы эмеректер

-Окуучунун эмеректери балдардын ден-соолугуна зыянсыз материалдардан жасалышы керек жана балдардын жаш озгочолугуно туура келиши абзел.

-1 баскычтагы окуучулар учун окуу эмеректеринин негизги туру жумушчу бетин керектуу жантаюга келтирууго мумкун болгон жонго салуучу механизмге ээ болуусу керек. Окууга жана жазууга уйронуу мезгилинде мектеп партасынын жумушчу бетинин жантаюусу 7-15 градуска тен болуусу зарыл.

________________________________________

-окуучулардын осуусуно ылайык окуу эмеректерин тандоо учун эмеректердин-стол же стулдун корунуп туруучу сырткы каптал бетине айлана же сызыкчалар турундо тустуу маркировка жургузулот.

_____________________________________

СанПиНдин (санитардык эрежелер жана нормалар) сапатка болгон талабы:

• Бажы союзунун «мебелдик товарлардын коопсуздугу» техникалык регламенти ТР ТС 025/2012

______________________________________

• ГОСТ 22046-2002 «Мамлекеттер аралык стандарт. Окуу жайлары учун эмеректер. Жалпы техникалык шарттар»- механикалык, химиялык, санитардык-гигиеналык, орт жана электр коопсуздугунун шарттарын аныктайт.

___________________________________

• Сапатсыз эмеректердин коркунучу

________________________________________

Сапатка болгон талаптар:

• КР «сырдоочу материалдардын коопсуздугу» жонундогу техникалык регламентин бекитуу жонундогу 2013 жылдын 18 мартындагы № 136 токтому.

• ГОСТ 9980.4-2002. «сырдоочу материалдар» мамлекеттер аралык стандарты.

______________________________________

• Сапатсыз сырдоочу материалдарды сатып алуудагы коркунучтар.

Балдардын жаш озгочолугуно жараша туура келет

Парталар жантаюга келтирууго мумкун болгон жонго салуучу механизмге ээ эмес

Маркировка жургузулгон эмес

Талапка жооп берет

Стандартка жооп берет

Сапатсыз эмеректер жок

Стандартка жооп берет

Стандартка жооп берет

Сырдоочу материалдар текшеруудон откорулуп берилет

1. Окутуу методдору / педагогика

Педагог - окуу программаларын, окутуунун формаларын жана усулдарын, окуу китептерин жана кошумча адабияттарды мамлекеттик окутуу стандарттарына ылайык тандоо укугуна ээ.

4-берене. Педагогикалык ишмердуулуктун принциптери.-КРнын Билим Беруу жонундогу мыйзамы.

Стандарттын негизинде окутулат

8.Санитария(тазалык)

• Окуучулардын билим беруу мекемесинде болгон мезгилинде аларга таза ичуучу сууга болгон эркин жетишуусу камсыздалышы зарыл.

______________________________________

• Канализациясы жок айыл жергесиндеги билим беруу мекемелери ички канализация тутуму менен жабдылышы керек.

______________________________________

• Ар бир кабатта озунчо кабиналар жана эшиктер менен жабдылган кыздар жана балдар учун ажаткааналар болушу зарыл. Тазалык шаймандарынын саны томонку олчомдор менен аныкталат: 1 унитаз 20 кызга, 1 умывальник 30 кызга; 1 унитаз, 1 умывальник жана 1 писсуар 30 балага. Балдар жана кыздар учун санитардык(тазалык) туйундорунун аянты 1 окуучуга 0,1 м2 олчомундо кабыл алынат.

_______________________________________

•  Жумушчулар учун 20 адамга 1 унитаз олчомундо болот.

__________________________________________

• Санитардык-тазалык туйундорундо бут менен ачылып жабылуучу чакаларды, ажаткаана кагаздарын кармоочуларды; жуунучу раковиналардын жанына электр жуз аарчыгычтырды же кагаз аарчыгычтарды кармоочу шаймандарды орнотушат. Санитардык-тазалык шаймандары ар турдуу жаракаларсыз эч кандай кынтыксыз он абалда болуусу шарт. Санитардык-тазалык туйундоруно кирууну окуу кааналарынын мандайына жайгаштырууга болбойт.

________________________________________

• Башталгыч класстар каанасында, лаборанттык, окуу кааналарында(химия, физика, сурот, биология), кол онорчулук кааналарында, медицина багытындагы бардык кааналарда кол жуучу раковиналар орнотулат.

_________________________________________

• Раковиналарды орнотуу окуучулардын жаш озгочолугун эске алуу менен орнотулат: -0.5 метр полдон раковинанын капталына чейин 1-4 класстар учун; 0,7-0.8 метр 5-11 класстардын окуучулары учун.

_______________________________________

• Раковиналардын жанына бут менен ачылып жабылуучу чакаларды, ажаткаана кагаздарын кармап туруучу шаймандарды орнотушат. Кол жуучу умывальниктердин жанына электрдик жана кагаз аарчыгычтарды бар болушу дайыма керек.

__________________________________________

Таза суу менен камсыз болгон

Канализация тутуму менен жабдылган

Туалет сыртта жайгашкан жана мектеп 2 кузотто иштегендиктен, ар бир 20 кызга 1 унитаз, ар бир 30 балага 1 унитаз туура келет, умывальниктер да туура келет.

Талапка жооп берет

Заявка берилген

Лабораторияларда бар, башка кааналарда жок

Раковиналар бирдей олчомдо орнотулган

Заявка берилген, азырынча жок

1. Билим берүү технологиялары (интернет-ресурстар, компьютер, интерактивдүү методдор ж.б.)

• «2020 жылга чейинки КРында билим берууну онуктуруу» концепсиясы жонундогу КР токтому.

• 3.2. мектептеги сапаттуу окутууну алуу учун шарттарды тузуу.

___________________________________________________

• Томонку маселелерге артыкчылыктуу конул бурулат:

-…50 окуучуга 1 компьютер олчомундо камсыз кылуу;

____________________________________________

• Интерактивдуу доска жана проекторду иштетуу алдында болмодо же имаратта тиешелуу шарттар тузулуп , жарыктын бирдейлиги болушу шарт.

_________________________________________

-Информатика кааналарынын жабдылышы жеке информатикалык-эсептоо машиналарында иштоону уюштуруунун санитардык-эпидемиалогиялык талаптарга жооп бериши керек.

«Жалпыга билим беруу мекемелериндеги окутууну уюштурууга коюлуучу санитардык-эпидемиялогиялык талаптар», 11 апрель 2016 № 201

Бардык шарттар тузулгон

50 окуучуга 1 компьютер туура келет

Жарык бирдей тиет

Санитардык-эпидемиологиялык талаптарга жооп берет

1. Саламаттыкты сактоо

31 Берене.Балдардын саламаттыгын сактоо Билим беруу мекемеси жана жергиликтуу озун-озу башкаруу органы балдардын жана жаштардын ден соолугун сактоо жана чындоо боюнча шарттарды тузуусу керек

______________________________________________

• Окутуу-эмгек жуктомдорун уюштуруу, окуучулардын окуу режимдери жана дене тарбия сабактарын уюштуруу билим беруу мекемелеринин жана саламаттыкты сактоо мекемелеринин сунуштамаларынын негизинде аныкталат.

___________________________________________

• Узак моонотто дарыланууну талап кылган окуучулар учун Кыргыз Республикасынын Окмоту жана жергиликтуу органдар ден соолукту чындоочу мекемелерде окутууну уюштурат. Билим беруу уйдо жана дарылоо мекемелеринде да жургузулот.

КРнын Билим беруу мыйзамы

Бардык шарттар тузулгон, спорт зал, гимнастикалык зал, спорттук жана заманбап мини-футбол аянтчасы бар

Талаптар сакталат

Окутуулар уюштурулган, 1 окуучу уйдо окутулат

1. Мектептеги тамактануу

• «Балдарга жана оспурумдорго багытталган азыктардын коопсуздугу» жонундо Бажы союзунун Техникалык регламенти ТР ТС 007/2011

__________________________________________

• «Жалпыга билим берууну уюштуруунун шарттарына коюлуучу санитардык-эпидемиалогиялык талаптардын эрежелери жана нормалары».

__________________________________________

• «жаш жеткинчектердин азыктарынын коопсуздугу» жонундогу КР окмотунун 2012 жылдын 23 ноябрындагы № 792 техникалык регламенти мектептерде колдонулууга тыюу салынган азыктардын катарын оз ичине камтыйт.

Техникалык регламент сакталат

Санитардык-эпидемиологиялык талаптардын эрежелери жана нормалары сакталат

Техникалык регламенттин негизинде тыюу салынган азыктар колдонулбайт

1. Мектеп коопсуздугу

• Мектептин аймагы тосмолор менен тосулууга жана жашылдандырууга тийиш. Жашылдандыруу мектеп аймагынын 50% ы олчомундо болушун аныктайт.

__________________________________________

• Мектеп аймагы томонкудой болуп болунот: эс алуу аймагы, физкультуралык-спорттук аймак жана чарбалык аймак.

____________________________________________

• Спорттук-оюн аянтчалары тегиз катуу кыртышка, футбол аянтчасы жашыл чоп кыртышына ээ болуусу абзел. Синтетикалык жана полимердик кыртыштар суукка туруштук беруучу жана балдардын ден-соолугуна зыяндуу таасир бербеши керек.

____________________________________________

• Чарбалык аймак акыр-чикирлерди топтоо учун аянтча акыр-чикирлерди топтоочу темир идиштер (контейнерлер) менен жабдылат. Бул аянтча тамактануучу жайдан жок дегенде 25 метр аралыкта жайгашышы зарыл.

___________________________________________

• Жалпыга билим беруу мекемесинин аймагы сырткы жасалган жарыктандырууга ээ болушу керек.

___________________________________________

• Шаардын(айылдын) багытындагы суу тутуктору, канализация тутуктору, жылуулук менен камсыз кылуу тутуктору жана электр менен камсыз кылуу тутумдары жалпыга билим беруу мекемелеринин аймагы аркылуу отпошу керек.

__________________________________________

• Жалпыга билим беруу мекемелерин курууну мерчемдоодо жана курууда 0,5 км аралыктан жоо басып келуу мумкунчулугу каралышы жана эске алынышы зарыл.

_________________________________________

• Айыл жергесинде жоо басып келуу мумкунчулугу томонку олчомдорду камтыйт:

• 1-баскычтагы окуучулар учун 2,0 км ашпаган аралыкты;

• 2-3 баскычтагы окуучулар учун 3,0 км ден ашпаган аралыкты камтыйт;

______________________________________________

● Ишкана мекемелер озунун ыйгарым укуктарына ылайык орт коопсуздугун камсыз кылууга милдеттуу.

Тосмо менен тосулган, 70% жашылдандырылган

Бардык аймактар бар

Кичи футбол аянтчасы синтетикалык кыртышка, сырткы жана ички баскетбол жана волейбол аянтчасы катуу кыртышка ээ.

Акыр-чикирлерди топтоочу жай бар, темир контейнер жок

Сырткы жарыктандыруу бар

Электр тутуму мектеп аркылуу откон

Автобус коюлган

1-баскычтагы окуучулар башка мектепте окушат, 2-3-баскычтагы окуучулар учун автобус уюштурулган

1. Класстагы балдар

• 1 класстык каанада 30 дан ашпаган балдар болушу керек.

___________________________________________

• Мектептердин ашыкча толуп кетиши дагы бир койгойду жаратат - класстагы балдардын жана мугалимдердин дайыма тыгыз жайгашуусу психологиялык ынгайсыздыкка алып келет.

«Жалпыга билим беруу мекемелеринде окутууну уюштуруунун шарттарына коюлуучу санитардык -эпидемиалогиялык талаптар», 11 апрель 2016 жыл №201)

Балдар 30дан ашпайт

Мектеп ашыкча толгон эмес

1. Мектеп кызмат көрсөтүүлөрүнө жеткиликтуулук жана адилеттүүлүк

• Ар бир бала билим алууга укуктуу. Мамлекет баланын жашаган жери жана убактылуу жашаган жери боюнча билим алуусуна кепилдик берет.

Балдар жонундо Кодекс. 10-берене.

Бардык балдар билим алып жатышат

1. Окуучулардын мектепке тартылуусу

Статья 36. Жергиликтуу озун-озу башкаруу уюмунун ыйгарым укуктары

• Мектепке чейинки жана мектеп жашындагы балдардын санына системалык турдо эсеп жургузуу;

___________________________________________

• Балдарды мектепке ташууну жана аларды чынында жашап жаткан дарегине жеткируун уюштуруу;

__________________________________________

• Балдардын санын эсепке алуу(август айындагы эсепке алуу жана май айындагы эсепке алуу)

КРнын ББ жонундогу мыйзамы

Эсеп жургузулот

Автобус ташыйт

Август жана май эсепке алуусу жургузулот

1. Квалификациялуу мугалимдер

Педагогдор:

• Озунун кесипкойлук даражасын дайыма оркундотууго, 5 жылда бир жолу квалификациясын жогорулатууга милдеттуу;

КР нын ББ жонундогу мыйзамы.

Квалификациясын жогорулатып турушат

1. Жылуулук жана желдетуу тутумдарына коюлуучу талаптар:

• Жалпыга билим беруу мекемелерин борборлоштурулган жылытуу жана желдетуу тутумдары менен жабдылышы абзел.

__________________________________________

• Которулуп туруучу жана инфра кызыл нурлануу менен жылытуучу жылытуу шаймандарын колдонууга тыюу салынат.

__________________________________________

• Класстык кааналардагы абанын температурасы +18-+24 даражанытузушу керек, спорт залында жана турдуу ийримдик устакана кааналарында абанын температурасы + 17о - + 20о С болуусу абзел.

__________________________________________

• Окуу кааналарындагы абанын температурасын козомолдоо учун кааналар жана кабинеттер турмуш-тиричиликте колдонулуучу термометрлер менен жабдылышы керек.

Жылытуу тутуму электр менен, желдетуу тутуму химия каанасында жана ашканада бар

Бул шаймандар жок

+

Кааналар +18, +19, ал эми спорт залда +15 градустун тегерегинде жылуу

70% кааналар термометрлер менен жабдылган

1. Табигый жана жасалма жарыктандырууга коюлуучу талаптар

-Бардык окуу кааналары табигый жарыктандырылууга тийиш.

______________________________________________

• Окуу кааналарынын жарык кируучу терезелери жана жарык кируучу болуктору ылайыкташтырылуучу кундон сактоочу жабдуулар менен подоконниктен ылдый эмес узундукта, керектуу денгээлде жарыкты откоруучу, жарыкты жакшы таратуучу жана табигый жарыктын денгээлин томондотпогон ачык тустогу кездемелерден тигилген пардалар менен жабдылышы керек(которулуучу жана бурулуучу жалюздар, кездемеден болгон пардалар).

Тыюу салынат:

• Терезенин айнектерин сырдап коюуга;

_________________________________________

• Подоконниктерге гулдорду коюуга; аларды которулуп турууга ылайыктуу, терезелердин ортосунда асылып туруучу атайын гул остурууго ылайыкташкан идиштерде полдон 65-70 см бийиктикте орнотуу талапка ылайык болот.

Табигый жарыктандырылган, 14% кааналар жасалма жарыктандырылган

Стандартка жооп берет

Талаптар сакталат

Талапка ылайыкталган