Մայրենի լեզվի օր...
Լեզուն է ամեն մի ժողովրդի ազգային գոյության ,ինքնուրույնության ու հանճարի ամենախոշոր դրոշմը, պատմության ու հեռավոր անցյալի կախարդական բանալին:
Հովհ. Թումանայն
Ամեն ժողովուրդ ունի իր մայրենի լեզուն:Հայերիս մայրենի լեզուն հայոց լեզուն է: Նրա շնորհիվ է,որ հայ ժողովուրդը,անցնելով հազարամյակների երկար ու ձիգ ճանապարհ, գոյատեւում է մինչև այսօր: Հայերենն աշխարհի ամենահին լեզուներից է: Այն ծագել է հայկական լեռնաշխարհում:
********* *********** **********
Մայրենի լեզուն մեր մեսրոպատառ,որի հետքերով դարեր են քայլել,
Ահեղ մաքառման ճամփեքին դժվար,մերթ գունատվել է ,մերթ շքեղ փայլել,
Մերթ հորդացել է Զանգվի պես վարար,բյուրավոր վերքեր հզոր կրծքի տակ,
Մերթ ապաքինված առել է դադար,խայտացել ինչպես Գեղամա ծովակ:
Վարդգես Սարգսյան
********* ********** **********
Մեր շուրջը լեզուներ նոր ու հին,
Մեր շուրջը խոսում են այլորեն,
Եկ խոսենք,եղբայր իմ , հայերեն:
Կուլ չերթանք այս ահեղ լափումին,
Թույլ չտանք մեր լեզուն ավերեն,
Եկ խոսենք ,միշտ խոսենք հայերեն:
Մենք ունենք աշխարհում Մասիս սար,
Այդ սարը գալիս է դարերեն,
Նա անվերջ խոսում է դարերեն:
Այս օտար աշխարհի ցրտերում,
Եկ սիրենք մեր լեզուն ջերմորեն,
Եկ վառենք ու վառվենք հայերեն:
Հայոց լեզուն հայ ժողովրդի համար հզոր զենք է եղել պաշտպանելու իր ինքնությունը, իր ազգային անկախությունն ու մշակույթը:Կյանքի ու մահվան դարավոր պայքարում հայոց լեզուն նույնպես ենթարկվել է ահավոր ճնշման ու հալածանքի: Հայը,ցրվելով աշխարհով մեկ,թեկուզ
եւ սովորել է տարբեր լեզուներ,սակայն մի առանձին սիրով ու գուրգուրանքով պահպանել է իր մայրենի լեզուն:
************** ************ *************
Հայրենի գրեր դուք մեր երկնատուր,
Դուք ամենաթանկ հրեղեն պարգև,
Հայ մայրն է սնել ձեզ իր ջերմ ծոցում
Մանական հետ տարել աշխարհից աշխարհ:
Մկրտիչ Կորյուն
*************** ************** ***************
Մեր լեզուն մեր խիղճն է դա,
Սուրբ հացը մեր սեղանի,
Մեր հոգու կանչն է արդար,
Ու համը մեր բերանի:
Մեր լեզուն ծուխն է մեր տան,
Մեր կշիռն աշխարհի մեջ,
Նա աղն է մեր ինքնության,
Էության խորհուրդը մեծ:
Մեր լեզուն արյունն է մեր,
Արյունից ավելի թանկ,
Մեր բուրմունքն ու գույնն է մեր,
Մեր լեզուն մենք ենք ու կանք:
Նա պիտի մեր առաջին ու վերջին սերը լինի,
Ի՞նչ ունենք էլ աշխարհում, որ այսքան մերը լինի:
Համո Սահյան
*********** ********** ******************
Քանի աշխարհում կա Արարատ սար,
Ճակատին հայոց փառքն արեւատառ,
Ոչ մի ահեղ ձեռք քեզ չի սասանի,
Մեր սրտից կերտված բարբառ մայրենի:
Քանի մեր երգը հնչում է հզոր,
Եւ հայ մայրերը երգում են օրոր,
Քո ամենազոր լույսը չի հատնի,
Մեր հոգում ջահված բարբառ մայրենի:
Աշխարհի մեծանուն շատ գրողներ իրենց ջերմ խոսքն են ասել հայոց լեզվի գեղեցկության,հարստության,նրա արտահայտչական նուրբ ու վեհ երանգների մասին:Անգլիացի մեծ բանաստեղծ Բայրոնը գրել է .
«Հայոց լեզուն հարուստ լեզու է, և արժե, որ մարդ չարչարվի այն սովորելու համար: Ճոխ է հայոց լեզուն և այն առատորեն կվարձատրի իր ուսումնասիրողին»:
*********** *********** *************
Դեղձենիների տակ վառ, ծաղկասուն
Խորհում եմ – որն է հայոց լեզուն,
Եվ դեղձենիներ ,վառ ,երազուն
Ասում են,-մենք ենք հայոց լեզուն:
Սիրած երգերը ժողովրդիս,
Սիրված գրքերը ժողովրդիս,
Սրտիս հարցմունքը քնքուշ լսում,
Ասում են,-մենք ենք հայոց լեզուն:
Տանը,դպրոցում կամ պարտեզում,
Մանուկներին եմ թուխ տեսնում,-
Գարնան ժպիտով սիրտս հուզում,
Ասում են,- մենք ենք հայոց լեզուն:
Սիրելի՛ բարեկամներ ,հայ տոնացույցը հարստացավ եւս մեկ տոնով,այսուհետեւ ամեն տարի փետրվարի 21-ը մեր հանրապետությունում կնշվի որպես մայրենի լեզվի օր:
Ամեն ժողովուրդ ունի իր լեզուն,
Ամեն մի թռչուն իր ձայնով խոսում,
Իր սրտի երգն է տալիս աշխարհին,
Սիրում,փայփայում իր ծաղիկներին:
Հայոց լեզվի գլխավոր պահապանը հայկական դպրոցներն են:Այնտեղ են երեխաները սովորում մաշտոցյան այբուբենը,հայոց լեզվով սկսում են ճանաչել աշխարհը:
******
Լսի՛ր, որդի՛ս, պատգամ որպես
Սիրող քո մոր խոսքը սրտանց,
Այսօրվանից հանձնում եմ քեզ,
Հայոց լեզուն հազարագանձ:
Կտրել է նա հանց աստղալույս,
Երկինքները ժամանակի,
Շառաչել է խռովահույզ
Սլացքի հետ Հայկյան նետի:
Եւ Մեսրոպի սուրբ հանճարով
Դարձել է գիր ու մագաղաթ,
Դարձել է հույս,դարձել դրոշ,
Պահել երթը մեր անաղարտ:
Նրանով է մրմնջացել
Հայ պանդուխտը վերքն իր սրտի,
Նրանով է որոտացել կռվի երգն իմ ժողովրդի:
Նրանով է մայրս ջահել
Ինձ օրորոց դրել մի օր,
Հիմի եկել քեզ է հասել
Նրա կարկաչը դարավոր:
Բա՛ց շուրթերդ,խոսի՛ր անգին,
Ժիր դայլայլիր իմ սիրասուն,
Թող մանկանա քո շուրթերին
Մեր ալեհեր հայոց լեզուն:
Պահիր նրան բարձր ու վճիտ,
Արարատի սուրբ ձյունի պես,
Պահիր նրան սրտիդ մոտիկ,
Քո պապերի աճյունի պես:
Ու ոսոխի զարկիցը սեւ
Դու պաշտպանիր կրծքով նրան,
Ինչպես մորդ կպաշտպանես,
Թե սուր քաշեն մորդ վրա:
Ու տես ,որդի՛ս ,ուր էլ լինես,
Այս լուսնի տակ ուր էլ գնաս,
Թե մորդ անգամ մտքից հանես,
Քո մայր լեզուն չմոռանաս:
Սիլվա Կապուտիկյան
Հայոց այբուբենը ծնվեց այնպիսի մի բախտորոշ պահի,երբ վճռվում էր մեր երկրի լինել չլինելու հարցը եւ այն աստվածային մի շնորհ էր :
***** ********** *********
Մայրերն են պահել մեր հայոց լեզուն,
Մեր մանուկներին տվել կաթի հետ,
Եւ հայրենիքով դարձել են լեցուն,
Որ ժողովուրդը ապրի հուր-հավետ:
Մայրերն են պահել մեր հայոց երգը,
Երբ մանուկներին օրոր են ասել.
Արցունքն աչքերին ,սրտերում վերքը,
Մեր ազատ կյանքի օրն են երազել:
Գեղամ Սարյան
********** ************ *************
Մայրական անուշ կաթի հետ մաքուր,
Ես ճաշակել եմ հնչյուններդ անգին,
Երբ օրորել է ինձ մայրս անքուն,
Որպես նոր ծնված մի հայ զավակի:
Պետք է սիրով ու երկյուղածությամբ պահպանենք այն:Լեզուն պահպանվում ու հարստանում է գործածվելով: Ուրեմն եկեք պահպանենք մեր հարազատ մայրենին,մտածենք,գրենք ,խոսենք,
արտասանենք եւ երգենք նրանով:Սիրենք մեր մայրենին,հպարտորեն գործածենք, անաղարտ պահենք այն: Հզորացնենք մեր հայրենիքը, դեպի հավերժություն տանենք հայ եւ Հայաստան սրբությունները,խոսենք գեղեցիկ եւ ճիշտ հայերենով,հայերեն ապրենք եւ հավերժացնենք հայոց դարերը:
*********** ************* *********
Արի՛, եղբա՛յր, փառաբանենք մեր քաղցրաբառ հայոց լեզուն,
Մեր սրտի ջուր, մեր ձեռքի թուր, մեր հոգու լար հայոց լեզուն:
Խոսել է նա մեր դարերից, մեր սարերից ու մեր սրտից,
Արաքսի պես միշտ կենդանի,միշտ անսպառ հայոց լեզուն: