Мевзу: Нутукъта сайыларнынъ эмиети

НУТУКЪТА САЙЫЛАРНЫНЪ ЭМИЕТИ

Оджа: Аккиева Л.Р.

МБОУ «СОШ № 42 им. Эшрефа Шемьи-заде»

Дерснинъ башында субет

• Сиз къачынджы сенеси мектепте окъумагъа башладынъыз?
• Сиз биринджи сыныфкъа къачынджы сенеси бардынъыз?
• Къач сене мектепте окъуйсынъыз?
• Къачынджы сыныфта окъуйсынъыз?
• Сизде бир афтада къач ана тили дерси ола?
• Сизде бугунь къач дерс оладжакъ?
• Бешинджи дерс саат къачта бите?

Карточкаларнен чалышув

Карточкаларда догъру джеваплар, оджа суаль бере, группалар озь суалини тапып оны окъуйлар ве мисаллер кетирелер.

Оджанынъ суаллери

• Сайылар насыл маналарны ифаделей?
• Маналарына коре сайылар насыл чешитлерге болюне?
• Сыра сайылар нени косьтере. Насыл япыла?
• Пай сайылары нени бильдире. Насыл япыла?

(Оджанынъ суалине талебелер догъру джевапларны карточкалардан окъуйлар, мисаллер кетирелер)

Микъдар

Микъдар

Кесир

Микъдар

Пай

Микъдар

Кесир

Кесир

Пай

Пай

Кесир

Пай

1 группа

Тахминий

Сайылар

Эсап

Сыра

Сыра

Эсап

2 группа Сыра сайылары

• Сыра сайылары акъкъында малюмат беринъиз, мисаллер кетиринъиз

Сыра сайылары эсап вакътында предметнинъ сырадаки ерини косьтерелер .Сыра сайылары микъдар сайыларына –ынджы, -инджи, - унджы, - юнджи, - нджы, -нджы ялгъмалары къошулып япылыр

Мисаллер: биринджи, экинджи, учюнджи.

Алие ярышта биринджи ерни къазанды.

3 группа Пай сайылары

• Пай сайылара предметнинъ пайлаштырылгъаныны, болюнгенини косьтерелер. Пай сайыларамикътар сайыларына –ар, -ер, -шар,

- шер ялгъамаларыны къошулувынен япылыр

Мисаллер: бирер, экишер, учер.

Анам бизге учер джевиз берди.

4 группа

Бир сой предметнинъ микъдарыны , сайысыны я да сырысыны ифаделеген там маналы сёзлерге сайы дейлер

Мисаллер: Бир, эки, учь

Беш араба, алты фильджан

Тахтада берильген вазифени беджерюв. Ракъамларнен ифаделенген сайыларны сёзлернен язып, джумле тизюв

• Саат 7.00 турам. Элимни бетимни ювып саа 7.30 дакъкъа кечкенде ашамагъа отурам. Саат 8.00 эвден чыкъам. Мектебимизде дерслер саат 8.30 башлана. Бешинджи дерс 13.15 дакъкъа кечкенде бите.
• Саат 15.00 мен эвде олам. 1 саат раатланам. Саат 18.00 дерслеримни япмагъа башлайым. Саат 22.00 юкъламагъа ятам.

Бир

4

52 афта

1

Берильген джедвельге коре оджанынъ суаллери

• Бу джедвельде сайылар нени бельгилейлер?
• Бир йылда къач ай бар?
• Бир йылда къач мевсим ола?
• Эр мевсим къач айдан ибареттир?
• Бир айда къач кунь бар?
• Бир йылда къач афта бар?
• Бир афтада къач кунь ола?

Оюн «Математика дерсинде» къошсакъ (_эр талебеге карточка бериле, вазифени япалар сонъ, бирбиринен денъишип тешкирелер)

…

Он

…

айырсакъ

…

…

Он

… кере … =

Он беш олур

... …

Больсек =

Он беш олур

Пекитюв сайылардан гъайры сайы манасыны башкъа сёз чешитлери де ифаделемек мумкюн

Эр бир сырагъ ашагъыда берильген сёзлерни къонъыз

Исим(ким?не?) ……..

Сайы(къач?къачынджы?)…….

Фииль(не япмакъ?)……

Сыфат(насыл?)……

Дёртлюк, эки, секизлик, онунджы, юз, дертаякълы, дёртаякъламакъ, бирлешмек, учькюньлюк

Эв иши

• Насыл миллий оюнларда ве аталар сёзлеринде сайылар ишлетиле.
• Сайыларны къулланып, «Тюкянда» мевзусында диалог тизинъиз.

Чокъ сагъ олунъыз

Азырлады: Аккиева Л.Р.