Մխիթարյան միաբանություն

ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ ՄԻԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

ՀԵՂԻՆԱԿ ՄԵՐԻ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

• Հիմնադրվել է 1701 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Կ Պոլսում՝ վանահայր Մխիթար Սեբաստացու կողմից։

ՄԽԻԹԱՐ ՍԵԲԱՍՏԱՑԻ

Մխիթար Աբբահայրը՝ Սեբաստացին ծնվել է 1676 թվականի փետրվարի 7-ին՝ Սեբաստիա քաղաքում, երբ Հայաստանի մեծ մասը և ժողովուրդը դժվարին օրեր էր ապրում։

8-ին՝ Միաբանության հիմնադրման տարեդարձի օրը1714 թվականի դեկտեմբերի 3-ին պատերազմի պատճառով Մխիթարը և միաբանները լքում են Մեթոնը և տեղափոխվում Վենետիկ, որն էլ ծառայում է միաբանությանը որպես մշտական հանգրվան։Մխիթարն ընտրում է Սուրբ Ղազար կղզին, որը պատկանում էր Մենդիկանտի միաբանությանը։ 1716 թվականի ամռանը նա այցելում է կղզի։ Հայ առաքելական եկեղեցու Կ. Պոլսի պատրիարքարանի հոգևորականները փորձում են ամբաստանել և խոչընդոտել նրա գործունեությունը, սակայն 1717 թվականի օգոստոսի 26-ին Սենատը, այնուամենայնիվ, Մխիթարյաններին մշտական բնակության իրավունքով շնորհում է Սուրբ Ղազար կղզին, ուր Մխիթարն ու իր միաբանները հաստատվում են սեպտեմբերի ։

ԼՈՒՅՍ Է ՏԵՍՆՈՒՄ՝

•   Ագաթանգեղոսի «Պատմութիւն»
•   Եղիշեի «Մատենագրութիւնք»
•   Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոց»
• Փավստոս Բուզանդի «Պատմութիւն հայոց»
•   Մովսես Խորենացու «Գիրք պիտոյից»
•   Ղազար Փարպեցու «Պատմութիւն»

  1790-ականներից սկսած Մխիթարյանները ցուցադրում են հայոց պատմությանը ներկայացնող պիեսներ՝

• «Վասակ Մամիկոնյան-1792թ
• «Ղևոնդյանց նահատակությունը»-1795թ
• «Մեծն Վարդան Մամիկոնյան»-1799թ
• «Հայկ դյուցազն» 1805թ

Պարբերականներ՝

•   «Տարեգրություն» 1799– 1802 թթ
• «Եղանակ բյուզանդյան» 1803– 1820 թթ
• «Եվրոպա» 1847–63 թթ
• «Բազմավեպ» 1843 թ-ից
• «Հանդես ամսօրյա» 1887 թ-ից
• «Մխիթարյան ընտանիք» 1969 թ-ից

ԱՆԴԱՄՆԵՐՆ ԵՆ՝

• Ստեփանոս ագոնց
• Ղևոնդ Ալիշան
• Միքայել Չամչյան
• Թադեոս Թոռնյան
• Աբրահամ Ճարյան
• Պետրոս Մինասյան
• Մեսրոպ Ճանաշյան
• Գբրիել Նահապետյան

ՂԵՎՈՆԴ ԱԼԻՇԱՆ

Քերովբէ Պետրոս–Մարգարի Ալիշանեան, ծնվել է 1820թ-ի հուլիսի 6-ին։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ է 1836թ-ից։ Նա բանասեր էր, աշխարհագրագետ,պատմաբան և թարգմանիչ։

ՎԵՐՋ․․․