Modul_3_kyrg.doc

киришүү

Булл модуль АӨБнын №0020 KGZ (SF) грантынын негизинде Кыргыз Республикасынын БИЛИМ БЕРҮҮСҮНҮН ЭКИНЧИ ДОЛБООРУНУН “Мектеп мугалимдери жана деректирлери үчүн профессионалдык машыгуулар” Тренинги боюнча Тренингдик модулдардын үчөөнүн бирөөсү.

Бул модулда биз жаңы Окутуу методикасынын контексинин ичиндеги Куррикулумга тиешелүү кээ бир маселелерди карайбыз. Биз бул маселелер мугалимге жана окуу практикасына кандай таасир берээрин карайбыз. Биз Куррикулумду бекитүүгө киришүү, Куррикулумдун, Силлабустун жана окуу практикасынын контексинде алардын ар

кандай формасында Баалоонун Эл аралык багыттары сыяктуу маселелерге өзүнчө токтолобуз.

Бул Модульду иштеп чыгуу үчүн биз ар кайсы өлкөлөрдүн тажрыйбаларынан маалымат чогулттук жана эл аралык мыкты практикаларды кароого аракет кылдык.

, ошондой эле мектептерде колдонуу үчүн кириш материалдар сыяктуу эле Модулдар тренингдин материалдары катары жазылган.

Киришүү

Бул Модулдун максаты

Бул модулдун максаты окутуунун - билим берүүнүн көз карашында жаңы Куррикулумду ийгиликтүү ишке ашыруу үчүн зарыл болчу маалыматтарды жана билимдерди берүү болуп саналат. Биздин максат ар кайсы булактардан алынган, ошонун ичинде эл аралык практикадан жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн документтеринен алынган маалыматтар жана билимдер менен Сиздерди тааныштыруу.

Алдыдагы натыйжалар.

Биз мектептерде жана класстарда окутуунун интеррактивдик иш чараларын өткөрүү үчүн окуучуга болжолдонуучу методикага окутуусу негизделген куррикулумду иштеп чыгып бересиздер деп күтөбүз.

Талкуу жолу менен максатка жетүүнү жана интеррактивдүү окутуунун жана окуучуга болжонгон окутуунун кошумча талаптарын чагылдыруу мүмкүнчүлүгүн көрсөтүү.

Негизги киришүү.

Биз өкмөттүк документтерден, расмий билим берүүчү документтерден жана куррикулумду ишке ашыруу боюнча мектептик иш чаралардан баштап, ар кандай контекстерде кезигүүчү Куррикулум деген түшүнүк менен таанышпыз.

Бул модулдун биринчи даражадагы тапшырмасы төмөнкүлөр:

Куррикулум сөзүнүн маанисин аныктоо

Билим берүү чөйрөсүндөгү көп адистерден “Куррикулум” деген эмне деп сураса, бул- жазма документ деп жооп беришет. Бирок, “Куррикулум” деген сөз латын тилинен которгондо “чуркоо, аралык”, башкача айтканда натыйжа алуу үчүн өтүүчү жол дегенди билдирет. Бул белгилүү бир аралыктагы жана узактыктагы марафон сыяктуу, багыттын белгилери, көрсөтүүчү устундар, жолдун жээгинде көзөмөлчүөлөр жана инспекторлор туруучу токтоочу пунктар. Эгер биз муну салыштыруу катары алсак, ошону менен бирге бардык алган билимдерибизди сиңирүүгң убакытыбыз бар болсо , куррикулумдун белгилүү бир убакыт кесиндисине белгилүү бир максаты болот, багыты болуп мазмун эсептелинет, көрсөткүч устундар натыйжалар, токтоочу пунктар билим берүү иш чарасынын ортосундагы эс алуулар болот,

Мектеп деректирлери - көзөмөлдөөчү, мугалимдер болсо – тренер инструктор болушат. Төмөндө куррикулумдун эл аралык аныктамалары берилет:

Мектепте өтүлүүчүлөр	Предметтердин топтому
Мазмуну	Окутуу программасы
Материалдардын топтому	Курстардын уланышы
Аткаруунун максаттарынын топтому	Үйрөтүү курстары
Мектеп ичинде аткарылчулардын бардыгы ,кошумча сабактар, жетекчилик, личност аралык мамилелер	Мугалимдик курамда пландашытырылып жаткандардын бардыгы
Мектептерде окуучулар тарабынан өткөрүлүүчү тажрыйбалар	Мектептик билим берүүнүн натыйжасында ар бир окуучунун ой санаасы

1. тайпадагы тапшырма

Мээ чапкынынын ыкмасын колдонуп, кичи пейилдикке Куррикулум терминине бир кыйла так аныктама берсеңиздер экен. Семинар учурундагы Кийинки талкууларда иш үстүндөгү аныктамасын колдонсоңор.

Азыр Сиздер Куррикулум термининин так аныктамасын билим алган соң, кийинкилерди карай берсеңиздер болот:

Куррикулумду кабыл алуу: Куррикулум бул...

Биз куррикулумдан эмнени кааларыбыз бүгүнкү күндөгү куррикулумдун ар түрдүү моделдерин талкуулоо жолу жана алар институционалдык, педагогикалык, социалдык жана маданий кароолорго канчалык көз каранды экендигин талкуулоо менен белгилүү болоору мүмкүн. Көпчүлүк учурда бул моделдер технологиялык, когнитивдүү – интеллектуалдык же социалдык багыттары бар модел катары берилген. Практикада теоретик педагогдор куррикулумдун моделдерин институционалдык, педагогикалык, социалдык жана маданий кабыл алуулар менен куррикулумду концептуализациялоо аркылуу аныкташат. Бирок, бул рамкага жекече интеллектуалдык жөндөмдүүлүктөрдүн жана гуманисттик багыттардын академикалык рационалисттик ориентациялары дагы кирет.

Куррикулум продукт катары

Куррикулум продук катары билим берүү продуктусуна чагылдырылат. Бул продукт алдын ала анкталган жана көйгөйсүз натыйжалардын концепциясына негизделген.

Негизги абал куррикулумду системдүү түзүү аркылуу аныкталчу, окутуунун туруктуу мүнөзүнүн барлыгы менен аныкталат.

Ал натыйжанын, натыйжанын механизминин , бекемдөөнүн, кибернетиканын ж.б. кыскалыгы менен мүнөздөлөт. Мындай типтеги куррикулумга көңүл буруу дидактикалык материалдардын эффективдүүлүгүнө жана окуучулардын тартылышына ылайыкталган. Бул куррикулум менен окуучунун жекечелигин бөлүүгө алып барат, ошону менен окуу планынын мазмунун аныктамасын баалуу- нейтралдуу кылат. Жакында, борборлошуунун окуучу үчүн зарылчылыгын тактоонун пайда болуш натыйжасы катары, куррикулумду жактоочулар технологиялык продукт катары окутуу жана инструкциядан окутуунун компетенциясына жана жетишкендиктерге өтүштү. Ошондой болсо да, технологияга негизделген, окутууга ылайыкталган жагдайда ыкмага, материалдарга же окутуу тажрыйбасына эмес, натыйжага көңүл бурулат.

Куррикулум – өнүгүүнүн таанып –билүүчүлүк – интеллектуалдык процесси.

Куррикулумда – өнүгүүнүн таанып –билүүчүлүк – интеллектуалдык процесси катары идеялардын ар түрдүү мектеби бар болгондуктан, бирдиктүү картина түзүү кыйын. Балким, бир кыйла кененирээк чагылдыруу бул моделде бир тараптан, окуучунун таанып – билүүчүлүк – интеллектуалдык “өөрчүсү” жана экинчи тараптан окуучунун акыл жөндөмдүүлүгүн өнүктүрүү болгондугуна келип такалат. Өнүгүүнүн таанып – билүүчүлүк процесси – натыйжа эмес, жана мазмунга чанда гана тиешеси бар; ал окуучунун жекече мүмкүнчүлүгүн

Куррикулум программа же процесс эмес, ал билим берүүнү (максаттарына, жыйынтыктарына ылайык) иштеп чыгуунун жана жеткире билүүнүн ыкмасы, усулу.

Кече жакында эле окуучу үчүн муктаждыктагы көз караштын пайда болушунун жыйынтыгы катары, куррикулумдун жактоочулары, технологиялык продукт катары, «окутуу жана көрсөтмө берүүдөн» «окутуу жана жетишкендик» компетенциясына өтө башташты.

Ошентсе дагы, технологияларга негизделген окутууга ой топтолгон кырдаалда көнүл чордону усулдарга, материалдарга окуу тажрыйбасына эмес дагы деле жыйынтыктарга бурулат.

Куррикулум өнүгүүнүн таанып-билүү - интеллектуалдык процесси

Куррикулум өнүгүүнүн таанып-билүү - интеллектуалдык процессии болгондон кийин түрдүү идеяларга ээ, толук картинаны түзүү кыйын. Эгерде кеңирирээк сүрөттөсөк, бул модель биринчи жагынан окуучунун таанып-билүү – интеллектуалдык аймагын «культивациялоого» тиешеси бар, экинчиден, окуучунун эс-акыл жөндөмдүүлүгүн өнүктүрөт. «Маанинин» окутуу динамикасы жана концептуалдык кайра чагылдыруусу (интерпретациясы) бул моделди негиздеген концепцияда. Өнүгүүнүн таанып-билүү – интеллектуалдык процессии – бул натыйжа эмес, мазмуунда эмес; ал көбүнчө окуучунун интеллектуалдык мүмкүнчүлүктөрүнүн өнүгүүсүнө салым кошкон процесстерге басым жасайт.

Биз айтсак болот, куррикулум кандайдыр бир деңгээлде мазмуунга көз каранды эмес, ошондуктан интелектуалдык ыктарды ар түрдүү кырдаалдарда колдонууга мүмкүндүк берет.

Ошентип, куррикулумдун бул моделинде, биз «проблемалар жана чечимдер» деген концепцияларды билим берүү чөйрөсүндөгү окутуу процессинин маанилүуүгү контекстинин аймагында жолуктурабыз.

Эгерде биз куррикулум өнүгүүнүн таанып-билүү – интеллектуалдык процессии катары окуучунун таанып-билүү – интеллектуалдык өнүгүүсүнө, эс-акыл жөндөмдүүлүгүнө окутуу процессии аркылуу салым кошсо, анда «Проблемалар жана чечимдер» деген контекстеги көз караштан караганда бул таңкалыштуу болбойт.

Куррикулум социалдык реконструкцияга каршы аракет катары

Куррикулумдун экөөнө тең (куррикулум – технология продукт жана куррикулум - таанып-билүү – интеллектуалдык өнүгүү процесси) негизги сын коомду кандай болсо ошондой чагылдырат, коомду реконструкциялап чагылдырбайт.
Эгерде, сунушталгандай, куррикулумдун модулдарынын чегин жоюу болсо, анда биз көрсөтүлгөн сын аркылуу куррикулумду технологиялык продукт жана таанып-билүү – интеллектуалдык өнүгүү процессии катары гана эмес, социалдык адилеттик, кысуудан, теңсиздиктен жана маданий колонизациядан бошотуу катары аныктай алабыз.

2-топко тапшырма

Жогоруда аталгандарга таянып, куррикулумдун үч түрдүү түшүнүгүнүн ар биринин артыкчылыгын жана кемчилигин талкуулаңыз жана алардын Кыргызстандагы билим берүү системасындагы пайдалуулугун талкуулаңыз.

Куррикулумдун моделдерине карап көрөлүчү. Жалпы алганда биз, коомдук муктаждыктарды реконструкциялоо максатындагы мугалимдердин тажрыйбасынын мазмуунуна көнүл бурулган куррикулум мене ниш алып барабыз. Ошого карабастан, моделдин 2 түзүмү бар.

Куррикулумдун ыңгайлашуу (адаптивдүү) түзүмү социалдык реконструкциялоо аракети катары

Алгач бул модель индивидуумдун муктаждыктарын коомдун муктаждыктарына баш ийдирүү катарында берилген, билим берүүдөгү ар бир инсандын өзүлөрүнүн коомунда өнүгүшүнө шарт түзгөн. Башкача айтканда, инсан өзүнүн келечектеги коомунун түзүлүшүнө ыңгайлашкан болгон. Бул – инсандын коомдогу өзгөрүүлөргө болгон ыңгайлашуу жоопкерчилиги.

Куррикулумдун бул түзүмүндө көнүгүшүүлөр, коомдук баалуулуктар, саясий орду, коомдук калыбына келтирүү аракеттери келечектеги кырдаалда чоң мааниге ээ. Инсан - өзүнүн коомуна көз каранды болгондуктан, инсан өзүн социалдык кысылуудан бошотуу проблемасы пайда болот.

Ыңгайлашуу идеясы мындай, куррикулум инсанды жеке өнүгүүсү аркылуу түрдүү тоскоолдуктардан бошотот.
Ошентип, куррикулумдун бул моделинин ыңгайлашүү түзүмү өзгөрүлүп турган коомдо инсанды зарыл болуучу билим жана ыктар менен камсыздоо ролун аткарат.

Куррикулумдун реформачыл түзүмү коомду реконструкциялоо аракети катары

Реформачыл ыкма ыңгайлашуу ыкманын мүнөздүү жактарына окшош, лидерлик контекстинде да. Реформачыл куррикулум өзүнө коомдук өнүгүү процессинде активдүү катышуу үчүн түрдүү шаймандарды камтыйт. Ал, инсандын муктаждыктары боюнча, баш ийүүдөн үстөмдүккө өтүүнү элестетет. Куррикулум критикалык ой-жүгүртүүнүн жана ачык критикалык изилдөөлөрдүн катализатору катарында каралат, бул инсандык көз карандысыздыкты күчөтөт.

Куррикулум тең салмактуу эмес жана жеке эмес концепция: Реформачыл идея куррикулумду теория менен практиканы бириктируучу катары жана кеңири коомдук суроолорго жооп катары көрсөтөт. Куррикулумдун бул берилген моделиндеги калыптанган критерийи билим чөйрөсүндө жана чын аныктыкта (истина) жана реалдуулуктун коомдук, маданий, экономикалык концепциясында негизделген активдүү иликтөөлөр менен берилет.

Куррикулум: сунуштар, баалуулуктар жана ыныандыруулар.

Куррикулумдун концепциясы түрдүү болжолдор менен куралгандыгын биз түшүнүп калдык. Ар бир болжолдун баалуулуктар жана ынандыруу системалары бар. Ошондуктан бул сырткы таасирлер өзүлөрүнүн кызыкчылыктарынын куралышына басым жасайт. Булар билим берүү институттары аркылуу куррикулумдун теориясы жана практикасы катары кабыл алынуусу керек.

3-топко тапшырма

Фокс топтун ыкмасын колдонуп төмөнкүлөрдү аныктаңыз:

Куррикулумдун реформачыл түзүмүнүн баалуулуктарын коомдук реконструкциялоо аракети катары;

Куррикулумдун ыңгайлашуу түзүмүнүн баалуулуктарын коомдук реконструкциялоо аракети катары Кыргызстандын мектептеринде кодонуу үчүн;

КУррикулумду иштеп чыгуу жана ишке ашыруу

Бул бөлүктө биз Куррикулумдун Багытын жана Куррикулумдун Түрлөрүн карап чыгабыз. Бул Сизге стратегияны жана багыттарды түзүү базасындагы куррикулумду иштеп чыгуу процедурасын иштеп чыгууга жардам берет. Биз Куррикулумдун Багыттарына киришүү менен баштайбыз.

КУРРИКУЛУМДУН БАГЫТТАРЫНА КИРИШҮҮ

Будет интересно, подробнее остановится на историческом развитии теории и практики куррикулума. Для практических целей мы дадим широкий обзор данных как продолжение нашего обсуждения относительно областей обучения. Еще до 1970 годов дебаты куррикулума рассматривались как продукт знания, которая доминировала планированием и направлением того, что должно изучаться через скажем изменения поведения и само- актуализации учащегося.

Биз бул жерде Өкмөттүн багыттарына жана жогоруда берилген максаттарга ылайык келген Куррикулумдун түрүн аныкташыбыз керек.

Өкмөттүн мазмуунга негизделген куррикулумдан натыйжаларга, стандарттарга негизделген куррикулумга өтүүгө каалоосу бар экендиги тууралуу так көрсөтмө бар.

Буга күбө Өкмөт тарабынан кабыл алынган документ. Кыскача айтканда, көпчүлүк өнүккөн мамлекеттердеги кырдаал төмөндөгүдөй мүнөздөлөт:

Куррикулум, окутуу материалдары, окутуу усулдары жай өзгөрөт. Классикалык Жана академиялык мүнөздөгү куррикулум көбүнчө экзамендер үчүн иштелип чыккан жана чыгармачылыкка, тажрыйбага жана карьералык багытка татыктуу көнүл бурулган эмес, социалдык-экономикалык өнүгүүнүн тажрыйбасы Жана окуучулардын муктаждыктарына байланышкан эмес. Андан сырткары Илимий техникалык иликтөөлөр менен өнүгүүгө да байланышкан эмес.

Когнитивдик окутуу моралдык, жарандык окутуу менен, улуттук кадыр барк, нарк сезимдери менен тыгыз интеграцияланган эмес. Экзамендер системасы эскирип бүткөн.

Куррикулумдун мазмуунга негизделген мүнөздүү өзгөчөлүктөрү да бар.

Жогоруда аталган тастыктоону салыштыргыла жана Кыргыз Республикасындагы куррикулум башка өлкөлөрдөгү байкоолордон канчалык айырмаланаарын талкуулагыла.

Бирок, Эл аралык тажрыйбада Куррикулумдун кабыл алынган аныктамасы жок экендигин көрсөтүү зарыл, ошентсе да куррикулум бул силабус эмес. Силабус бул предметтик сабактарда өтүлүш керек болгон материалдардын ырастоосу. Куррикулум бул күтүлгөн натыйжаларды, продукттарды, компетенцияларды ырастоо гана эмес.

Компетенттүү врач, бул өзүнүн адистешкен компетенциясынын алкагында гана иштеген Адам. Куррикулум өзүнө көптөгөн нерсени камтыйт. Теоретиктер куррикулумдун ар кандай түрлөрүн карап чыгышкан:

1. Кагаз бетиндеги Куррикулум: максаттарды, маселелрди, мазмуундарды, тажрыйбаларды, материалдарды ж.б. ырастоо;

2. Аракеттеги Куррикулум: кагаз бетиндеги куррикулумдын тажрыйбадагы колдонуу ыкмасы;

3. Окуучунун тажрыйбасы катары Куррикулум: окуучулар эмне аткарышууда, алар кантип окуп жатышат ж.б.

4. Жашырылган куррикулум: окуучунун журуш-турушу, билими, аткруусу маанилүү деп эсептелинет.

Башкалар «пландагы куррикулум», «кабыл алынган куррикулум», «формалдуу куррикулум», «бейформал куррикулум» жөнүндө сөз кылып жүрүшөт. Ошентсе да бул түрлөрдүн баарысы бүтүндөй бирге кошула алышпайт. Куррикулумду иштеп чыгуучулар ар ким өзүлөрүнүн куррикулумун иштеп чыгуунун аракетинде. Алардын ар бири кагаз бетиндеги жазылган, пландаштырылган куррикулумун негизги, күч берген болушун каалашат. USEDP нын Куррикулумду баалоо боюнча көнүл чордону ушунда. Бул азыркы учурда ишке ашайын деп турган пландалган жана вормалдуу куррикулумга акцент жасайт.

Куррикулум деген эмне?

Бул жерде мен ар кайсы булактардан жана бул предметке дүйнөлүк көз караштардан чогултулган түшүндүрмөлөрдү мисал келтирем.

Куррикулумду аныктоонун өзгөчөлүктөрүнүн анализи:

Максат жана натыйжа, мазмун жана билим берүүчү программа боюнча ой жыйынтыгы төмөнкүлөрдү өзүнө камтыйт:

Билим берүү структурасын , талаптарын, жана программаны уюштуруу жана баалоо боюнча программаны сүрөттөө

Билим берүүдөн, окутуудан, каршы байланыштан жана көз салуудан күтүлүүчү методдорду сүрөттөө

Куррикулум жалпы атрибуттарды, натыйжаларды жана стандарттарды камтышы керек.

.

Куррикулумдун сапаты боюнча индикаторлор боюнча жетекчилик.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтү өз алдына койгон негизги максаттарынын бири, билим берүүнүн сапатын жана ошону менен бирге куррикулумдун өзүн жакшыртуу. Куррикулумдун сапаты боюнча индикатор болуп:

Куррикулум окуучулар менен мугалимдерге мазмундан эң негизгисин алууга мүмкүнчүлүк бериши керек.

Бир нече изилдөөлөр далилдегендей, кичинекей илимге жана идеяга токтолуу көбүрөөк түшүнүүгө жана эсине тутуп калууга алып келет жана ошентип, проблемаларды жана көйгөйлүү ой жүгүртүүлөрдү чечүүчү аракетке жардам берет.

Куррикулум окуучулар менен мугалимдерге проблемаларды чечүү үчүн ар түрдүү стратегияларды колдонуу мүмкүнчүлүгүн бериши керек.

Бул окуучулар бардык ой жүгүртүүчү илимдерди колдонушу керек деген сөз эмес. Ошентсе да, өткөөл ой жүгүртүүгө болгон биринчи кызыгуу көбүнчөсү ой жүгүртүүгө негизделген илимдерди бере башташты, бүгүнкү күндө когнитивдүү психология боюнча изилдөөлөр көрсөткөндөй, мындай илимдер күнүмдүк чыныгы турмуштун проблемаларын кароочу бөлүмдөргө киргизилсе жеңил кабыл алынууда.

Куррикулум окуучуга баалуулук жана мамиле боюнча илимдерди зарыл түшүнүк катары кабыл алуу мүмкүнчүлүгүн бериши керек..

Окуучу татаал илимий проблемаларды чече алат.

.психологдор инерттик билим (колдонулбаган) менен бир канча проблемаларды чечүүдө колдонулуучу жалпы билимдин ортосунда айырма табышат.

Мисалы, математикалык тапшырманы чечүү жана аны эске тутуп калуну инерттик билимге киргизүүгө болот. Бирок, эгерде тапшырманы аткарууда окуучуларга чыныгы жашоонун билимин колдонууга тура келсе, анда алынган билим жаралуучу билимдин учкунун алат.

Куррикулумду ошондой эле окуучулардын ар кандай тибине ылайык караш керек.

Куррикулумда тарбия берүүнүн жана окутуу процессинин ар түрдүү моделин колдонуу керек.

Куррикулум мугалим окуу жылынын башында структураны жогорку деңгээлде камсыз кылып ала тургандай кылып уюшулушу керек. Кийин окуу жылынын ичинде мугалим окуучуларга өз проблемаларын өз алдынча чечип алууга уруксат бере алат.

Куррикулумга академикалык жана практикалык көз караштагы маани берилиши керек. Куррикулум академикалык жана прикладдык билимди чыныгы жашоого негизделген билим берүү процесстери аркылуу байланыштырышы керек. Куррикулумду предмет жана тарбия боюнча ыңгайлуу катары интеграциялоо керек.

Изилдөөлөр көрсөткөндөй, куррикулумду интеграциялоо менен өз убагында билим берүү системасында коюлган максаттарга жетүүдө жакшы натыйжаларды алууга болот.

Натыйжага негизделген куррикулум

Натыйжага негизделген куррикулум биринчи кезекте окутуу боюнча максаттарды аныктоо керектигин, андан кийин гана окуучулар тарабынан натыйжага жетүү үчүн окутуу боюнча тажрыйбаларды өнүктүрүү керектигин билдирет. Буга төмөнкүлөрдү аныктоо менен жетүүгө болот

Суроолордун тизмеси

• Окутуунун жыйынтыгында бардык көңүл каралган

• Окуучулар билим алуучу себептерди биле алышат.

• Каалаган окуучу билим алууда ийгиликке жетише алары мүмкүн

• Окуучулар тапшырманы бүтүрүү үчүн убакыт алышат

• өнүгүү, алгачкы билим жана илим боюнча айырмачылыктарды камсыз кылуу үчүн мугалимдик стратегиялардын кеңири жолдорун колдонушат.

• өз көңүлүн окуучуга буруучу мамиле түзүлөт.

• Окуучулардын натыйжаларын билдирүүчү тоскоолдуктар аныкталат.

• Ар кандай кызыкчылыктар, тажрыйбалар жана башкалар бааланат.

• Окуучулар кийинки өсүү үчүн мүмкүнчүлүгүн алышат жана өзүлөрүнүн билим жактан натыйжаларын бир кыйла кененирээк көрсөтө алышат. .

• Окутуу процессии өзү жылдырып туруучу тажрыйбаны апландоо жана баалоо бир эле мезгилде өтөт.

• Баалоо аныкталган мүмкүнчүлүк катары каралып, келечектеги планда колдонулат.

• Окуучунун ишине

Куррикулумдун түрлөрү.

мында сиздер куррикулумдун түрлөрүн кыскача кароого туура келет. биз бул куррикулумду аныктоо бөлүмүнөн экенгдигин билебиз, бирок куррикулумду колдонуу такыр башка.

.

Ачык, түшүнүктүү жана жазуу түрүндөгү куррикулум

Бул сезим бизге тааныш. Бул куррикулумга тиешелүү дагы бир документ. Бул түрү куррикулумга тиешелүү. Ачык куррикулум администраторлор, мугалимдер, деректирлер ж.б. кароочу жазма түшүнүктөргө кирет.

Жашыруун куррикулумдун мисалдарына мектеп уюмдарынан чыккан маалыматтар жана сабактар кириши мүмкүн, басым ырааттуу уюмга, формалдык инструкциянын пландаштырылган сегменттерине, эски куррикулумду ылайыктоочу жылдык планга, коюлат, окуучулар катарга туруп, суралыш үчүн кол көтөрүшөт. класстар боюнча кыйырсыз мелдештер ж.б. жашыруун куррикулум позитивдик жана негитивдик маалыматтарды алып жүрөт. бул берилүүчү моделдерден жана окуучулардын же байкоочулардын ракурсуна карата болот.

Кыскасы, жашыруун куррикулум ошол эле түзүмдүк жана мектеп табияты менен башкарылат, ал күнүмдүк иш катары чечилет.

Нөлдүк куррикулум

Нөлдүк куррикулум өтүлбөй турган мазмунга таянат. Мугалимдер куррикулумдун документинде жазылгандын бардыгын камтый албашы бизге маалым. Ошого байланыштуу мугалимдер окуучулардын алдында компоненттин тиги же бул бөлүгү анчалык маанилүү эместей түшүнүк түзүшөт.

Негизги басым сиздин мектебиңизде окутуунун / үйрөтүүнүн жарыкка чыкпаган бир канча аспектиси бар экендигине жасалат. Эки аспект өтө маанилүү деп эсептелинет. Биринчиден, мугалим атайын эле өтпөгөн мазмун болушу мүмкүн же мугалим такыр элк көңүл бурбаган мазмун болушу мүмкүн.

Биздин ракурстагы жаңы куррикулум- бул өтүлбөй да калчу куррикулум. Кайсы бир мугалим кандайдыр бир жол менен Куррикулумга бир нерсени киргизүү же чыгарып таштоо укугуна ээ.

Бирок нөлдүк куррикулумдун позициясы – кайсы бир тема же мазмун алынып ташталган учурда, мугалим окуучуларга бул теманын анчалык маанилүү эместиги жөнүндө кабарлашы керек.

Бардык акыл –эстин, манилүүлүктүн жана тажрыйбанын билим берүүчү куррикулумдун. Лидери катары камтылышы – бул Сиздердин милдетиңиздер.

Реторикалык куррикулум.

Реторикалык куррикулум коом жана/же жогорку кызмат адамдары , билим берүү бөлүмүнүн жооптуу кызматкерлери, министрликтер, өкмөттүк мүчөлөр тарабынан сунуш кылынган идеяларды камтыйт.

Ошондой эле бул куррикулум адистер тарабынан куррикулумду ишке ашыруу боюнча комментарийлерден турушу мүмкүн. Реторический куррикулум педагогика илиминде өнүккөн идеяларды сунуштоочу белгилүү иштерден түзүлүшү мүмкүн.

.

Куррикулум колдонууда

.

Колдонуудагы куррикулум – актуалдуу куррикулум , ал ар бир мугалимге берилетжана таркатылат. Бул формалдуу иштелип чыккан же бардыгына жеткиликтүү куррикулум. Ошентсе дан ошол «формалдык» элементтер көбүнчө өтүлбөй калат же өтүлсө дагы өзүнүн баштапкы формасынан алыстап кетет. Класска мугалим киргенде ал куррикулум үчүн жооп берери бардыгыбызга маалым. Ал окулуп жаткан тапшырмаларды кыскартпастан, белгилүү бир темага таянып куррикулумду өзгөртө алат. Куррикулум колдонулуп жатканда класста пайдаланылчу үйрөтүлгөн жана билим берүүчү тажрыйбаларды чагылдырат. Ушул концепция жана мазмун окутулат жана эске сакталат.

..

№4 – тайпадагы тапшырма

Биз сиздерге Куррикулумдардын Үлгүлүү/ Моделдик номерлерин бердик. Албетте алардын ар бири каалаган убагында ачыкка чыга алат. Тигил же бул куррикулумду керектүү деп таап, аны класста колдонуу сиздин кызыкчылыгыңыз. Эгер куррикулумдун тигил же бул варианты жакпаса, мугалим өз позициясын каалаган учурда өзгөртө алат.

Ошентип, сиз туура чечим кабыл алышыңыз керек.

Сиз мектебиңизге маанилүү окутуудагы жана билим берүүдөгү ишкердүүлүктөрдүн өзгөчөлүктөрүн карап көрсөңүз болот жана тескерисинче тигил же бул куррикулумдагы пайдалуу жана пайдасыз бөлүктөрү тууралуу жазыңыз.

Сизге тиешелүү кайсы бир предметке болгон көз карашыңызды улантыңыз. Сиз тандаган варианттын анализин даярдаңыз жана төмөнкүчө көрсөтүңүз (а) жашыруун эмес кеңири жазылган куррикулум; б) жашыруун куррикулум; (с) мыйзамсыз куррикулум жана е) Риторикалык куррикулум мугалимдер тарабынан класста куррикулумдун интерпритациясына жана аткарылышына түрткү бере алат.

Азыр сизде тапшырманын акыркы божомолу, ал сизге класста жана мектепте колдонуу үчүн практикалык жактан талкуулоонун негизин берет. Мугалимге, мугалимдик пособияларга гана таянбастан, куррикулумдун маанисин жакшы түшүнүш керектигин унутпаңыздар. Мугалимдер үчүн пособиелер – бул болгону пособиялар аларды куррикулум менен салыштырууга болбойт.

Эл аралык ракурс

Куррикулум боюнча азыркы эл аралык адабиятта натыйжага негизделген куррикулум өзгөчө маанини кабыл алган, буга айрыкча мектептеги билим берүүнүн маселелерин жана максаттарын жакшыртууну каалашкан өлкөлөрдө өзгөчө мани беришет.

Кор - төмөнкү иерархалдык касиеттрге негизделбейт:

• Тайпада иштөө жөндөмдүүлүгү

• Креативдүүлүгү /демилгелүүлүгү

• Жумуш ордун өзгөртүүгө кирген өзгөртүүлөрдү кабыл алуу ийкемдүүлүгү жана жөндөмү.

• Технологияга болгон кызыгуусу (бул – социалдык милдет боюнча чектөөсү жана талабы)

• Тапшырмаларды дисциплина аралык чечүү.

Бул касиеттер ар бир өлкөдө ар башка болушу мүмкүн, бирок, түшүнүүгө жана ашыкча жүктөн качууга негизделген жана ошол эле убакта ар тараптуу маселелерди түшүнүү – бардык студенттер талабына жооп берүүчү программаны колдоно ала турган ар кандай сунуштарга жана окутуу методикаларына алып барат.

КУРРИКУЛУМ КЛАССТАРДА

Куррикулум, силлабус жана баалоо

Эми биз куррикулумдун класстарда практикалык колдонуусун кароого өтө берсек болот. Эгерде сиздер Кыргыз Республикасындагы куррикулум боюнча түрдүү документтерди карап чыккан болсоңуз, албетте, мазмуунга негизделген Куррикулумдан натыйжага негизделген Куррикулумга өтүү маселесин кайрадан карап чыгуу зарылчылыгы туулат.

Биз бул жерде кадамдалган жолду мисал катары келтирип кетебиз, бул жолдор Сиздер тарабынан каралсып чыкса болот:

Мазмуундун натыйжасынан өтүү
Компоненттер жана өзгөрүүлөр критерийлери	Мазмуунга негизделген программалар үчүн мүнөздүү	Натыйжага негизделген программалар үчүн мүнөздүү
1. Күтүлгөн натыйжалар	Конкреттүү эмес, керексиз, байкоого мүмкүн болбогон: мүнөздүү болгон глобалдуу ырастоолор же контекстуалдык максаттардын тизмеси, контексттен өтүү.	Конкреттүү жана байкоого мүмкүн болгон, окуучулардын үзгүлтүксүз өзгөрүүсүнүн негизинде куррикулум боюнча өсүү деңгээлин көрсөтөт.
2. Окутуунун мазмууну	Предметтик аймакка негизделген.	Натыйжага негизделген
3. Окутуу үчүн берилген убакыттын саны	Убакытты аныктаган главалар (семестр, чейрек).	Окутуу натыйжалар жарыялап көрсөтүлмөйүнчө улана берет.
4. Окутуу усулу	Мугалимди атайын адистешкен маалыматты берүүчү өткөргүч катары баса белгилөө.	Мугалим окутуунун фасилитатору катары түрдүү окутуу техникасын колдоно алат.
5. Окутуунун фокусу	Мугалим эмнеге окутуп үйрөтө алат?	Натыйжаны жарыялап көрсөтүү үчүң окучу эмнелерди окуп үйрөнүшү керек.
6. Окутуунун материалдары	Материалдардын тар булагы. (окуу куралдары же жумуш китептери)).	Тексттердин ар түрдүүлүгү, окутуунун түрдүү стилдерине негизделген массалык маалымат каражаттарынан жана чыныгы турмуштан алынган материалдар.
7. Окуучунун аткаргандыгы тууралуу жооп кайтаруу мүмкүнчүлүгү.	Өз учурундагы эмес жооп кайтаруу мүмкүнчүлүгү.	Натыйжалар аткарылып бүтөөрү менен түшүнүктүү сөздөр аркылуу билдирилген.
8. Баалоо	Башкалардын аткарган нормаларына негизделген баалоо.	Жетишкендиктер критерийлери (натыйжалары).
9. Чыгуу критерийи	Баа менен жана процент түрүндө финалдык баалоо	Окуучулар деңгээли алдын ала белгиленген натыйжаларды такай жарыялап көрсөтүшөт.
10. Окутууну баса белгилөө	Окуучулар мугалимдин көзөмөлү астында берилген билимдин белгиленген өзөгүн алууда сыйланат.	Окуучу коммуникация, иликтөөлөр, концептуализация, тастыктоолор жана көйгөйлөрдү чечүү боюнча ыктарды такай өнүктүрүшү керек.
11. Окуучунун жоопкерчилиги	Окуучулар окутуунун күн мурунтан белгиленген багытын аркалоосу керек.	Окуучулар өзүн өзү тескеп туруу үчүн өз алдынчалыгын жана жоопкерчилигин өөрчүтүүсү керек.
12. Окутуунун контексти жана баалоо	Окутуу жана баалоо окутууну божомолдоо мүмкүн болбогондой контекстке көз каранды.	Мазмуунду жана абстрактуу баалоону аралаштыруу жаңы жана жалпыланган контексттер үчүн, окуучулардын аткарганын жалпылоо үчүн колдонулат.
13. Пландаштыруу	Окутуу пландары билимдин өзөгүн жеткирип берүү үчүн иштелип чыгат.	Пландар натыйжаларга жетүү үчүң түзүлөт.
14. Ирети	Пландаштыруу, окутуу, баалоо.	Балоо, пландаштыруу, окутуу

Булагы: Griffin, P. (1998). Жыйынтыктоо жана Профайлдар: Мугалимдердин балоо натыйжаларынын өзгөрүлүшүү, Куррикулумдун мейкиндиги , 18 (1), б. 9.

өмүр бою окуп келе жаткандарга окуучунун баалуу атрибуттарын окутуунун жалпы максаттары

окутуунун жалпы натыйжалары – бул үч жылдык куррикулум аркылуу окутуу процессинин учурунда жана анын натыйжасында күтүлүүчү натыйжалар.

Жалпы натыйжалар окуучуларга өз өмүрүндө дараметтүү болууга жана үй бүлөсү менен жумушунда активдүү рол ойноого жетишүүгө жардам берет.

Натыйжалар төмөнкүчө чагылдырылышы мүмкүн:

• Терең түшүнүктөгү билимдүү адам.

Терең билимдүү адам кабыл алуучулукту, аракетчилдикти, терең билимдүүлүктү, дүйнөлүк көз караштарды жана жолдорду жана зарыл билимдерди өндүрүүнү баалайт.

знания.

• Комплекстүү ойчул

Комплекстүү ойчул рационалдуулукту, обьективдүүлүктү, так маалыматтарды алууга даярдыкты, бардык күз карашты карап чыгууну, этикалык ченемдердин чегинде чечимдерди кабыл алууну жана идея менен маалыматтын ортосунда байланыш кылуу зарылчылыгын баалайт.

• Чыгармачыл инсан

Чыгармачыл инсан альтернативдүү чечимдерди издөөнү, өзгөрүүгө жана проблемага болгон ийкемдүүлүктү, тобокелчиликтерди, жаүычылыктарды кабыл алууну, чыгармачылык көз карашты жана чыгармачылыкты өнүктүрүү үчүн зарыл тартипти баалайт.

• Активдүү изилдөөчү.

Активдүү изилдөөчү бардыгына суроо коюучу акыл топтомун, таанып билүү духун, альтернативдүү маалымат булактарын издөөнү, технологияларды колдонууну, маалыматтардын интерпритациясын, изилдөөлөрдүн пайдасын жана жеткиликтүү далилдери бар бардык бүтүмдөрдү колдоо зарылчылыгын баалайт.

.

• Таасирдүү маектеш

Таасирдүү маектеш билимдүүлүктү, көп ой жүгүртүү жөндөмдүүлүгүн, маалыматты иштетүү илимин, коммуникациянын жана түшүндүрүүнүн ар түрдүү ыкмаларын, түшүндүрүүнүн тактыгын жана ачыктыгын, канааттандырарлык маданий аралык коммуникацияны жана альтернативдик маанини табуу үчүн текстке болгон өз оюн айтууга даярдыкты баалайт.

• Көз карандысыз дүйнөнүн катышуучусу

Көз карандысыз дүйнөнүн катышуучусу социалдык акыйкаттулукту; демократиялык процесстерди, өнөктөштүктү, кызыкчылыктардын кагылышындагы тынчтык келишимдери; чынчылдыкты; өзүнүн ден соолугун жана жайлуулугун; башка адамдардын, коомдун же тегерегиндегилердин жайлуулугуна тынчсызданууну баалайт.

• Ой жүгүртө алчу жана өз багыты бар окуучу

• Ой жүгүртө алчу жана өз багыты бар окуучу өз окуусуна болгон жоопкерчиликти, түшүнүктүүлүктү, окутуу стратегиясын күнүкмдүк жашоого которууну жана окуучулардын ой жүгүртүү дүйнөсүндөгү мамилелерин карап чыгууга даярдыгын баалайт

Баракча жана баалоо процессин башкаруу

Пилоттолчу куррикулумду баалоо үчүн төмөндө баалоо максаттары үчүн колдонулчу натыйжаларды көрсөтөбүз. Алар философиялык багытка (мындан ары карагыла) негизделген.

Для того, чтобы оценить пилотируемый куррикулум представляем внизу результаты, которые могут быть использованы для оценочных целей. Они основаны на философской направленности (см. далее). Пилоттолчу курикулум куррикулум ичиндеги маанилүү жана колдонуга болуучу максаттарды аныктоо жолу менен, натыйжалардын негизинде текшерилиши мүмкүн. Демек, начар жана күчтүү жактарын көрсөтүү менен бирге айырмасын жана кесилиштерин аныктап, жакшыртууга боло турган мүмкүнчүлүктөрдү табууга болот.

.

жумуш ордун билүү менен өзгөртүүлөрдү кабыл алуу үчүн ыңгайлашуу

Касиети	Натыйжасы	Түшүнүктөр	Илимдер	Мамилелер	Максаттар
Жумуш ордун билүү менен өзгөртүүлөрдү кабыл алуу үчүн ийкемдүүлүк жана ыңгайлашуу	Маалыматтардын интерпритациясын, альтернативдүү маалыма булактарын табуу, технологияларды колдонуу, изилдөөлөрдөн пайда табу жана так далилдери бар бардык бүтүмдөрдү колдоо зарылчылыгын табу жөндөмдүүлүгү	Проблемаларды айтуу, белгилүү бир теманы же маселеге тиешелүү маселелерди же гипотезаларды демилгелөө
			Ар кандай маалыматтарды колдонуу, иштетүү жана башкаруу техникасын, жазылмаларды издөө, жыйноо, берилген суроого таянып кыйын маалыматтарды кароо технологиясын колдонуу
			Гипотезаларды бекемдөө жана жыйынтыктарды түзүү боюнча суроолорго жооп бериш үчүн текшерилген фактылардын негизинде өз алдынча же топтун ичинде жыйынтык чыгаруу
			Жумуштан алган тажрыйбасын колдонот же билимин практика жүзүндө колдоно алат.
				Бардыгына суроо коюучу акыл топтомун, таанып – билүү духун, маалыматтардын карама – каршы булактарын, маалыматтарды жөндөмдүүлүгүнө жараша түшүнүү жана колдонууну, акыйкатсыздыкка сүңгүп кирүүнү, технологияларды пайдасына жараша колдонууну жана фактылар менен текшерилген жыйынтыктарды бекитүү зарылчылыгын баалайт
	Билимдүүлүктү, сандык ой жүгүртүүгө болгон жөндөмүн, маалыматтарды иштеп чыгуу илимдерин, коммуникациянын жана билдирүүнүн ар кандай ыкмаларын билдирүүдөгү ачыктыкты жана тактыкты, канааттандырарлык маданият аралык коммуникацияларды, альтернативдүү маанини табу үчүн текстке өз оюн айтуу даярдыгын колдонуп, эффективдүү коммуникацияга болгон жөндөмдүүлүк.	Жазма, оозеки, көрсөтмө, кинестетикалык жана музыкалык тесттерди жана алардын айкалышын түшүнүү жана түзүү, алар белгилүү бир максат жана ауидитория үчүн маалыматтарды, маанилерди жана идеяларды берет.
			Тексттерди (түзүмдүк, грамматика, сөздүк запас жана тура жазуунун кошуп) же сандарды (арифметикалык операцияларды жана математикалык эсептүүлүрдү кошуп) жана символдордун бащка системаларын жана шарттуу символдорду (музыкалык жана хореографиялык) эффективдүү колдонуу.
			Катаал идеяларды колдонуу жана бардык тексттер белгилүү бир көз карашта жана ар башка максаттар үчүн түзүлөөрүн жана бир нече кишиге тапшыраарыңызды түшүнүп, идеяларды эффектидүү билдирүү.
			Сандык ой жүгүртүүнүн белгилүү канцепцияларынан тандап алыңыз жана аларды ар кандай контексттерде жана социалдык жагдайларда колдонуңуз.
			өз алдыңызча же башкалар менен сезимиңизди, оюңузду, түшүнүгүңүздү, интуицияңызды жана интерпритацияңызды физикалык же экспрессивдик аткаруулар аркылуу билдириңиз.
				Билимдүүлүктү, сандык ой жүгүртүү жөндөмдүүлүгүн, маалыматтарды иштетүү илимдерин, коммуникациянын жана билдирүүнүн ар кандай ыкмаларын жана билдирүүнүн ачыктыгын жана тактыгын баалоо.
				Маданият аралык коммуникациянын канааттандырарлык илимдерин жана альтернативдүү маанилерин табуу үчүн текстти четке кагуу даярдыгын көрсөтөт.
Маданий сезимталдыкты көрсөтөт, башка маданияттарды баалайт жана эл аралык жана дүйнөлүк перспективаларды көрсөтөт.

*) түшүнүү бул- конкреттүү күнүмдүк абалдагы билимге маани берүү.

Технологиялардын атрибуттарындагы жана жыйынтыктарындагы кызыкчылыктар.

АТРИБУТТАР	ЖЫЙЫНТЫКТАР	ТҮШҮНҮКТӨР	ИЛИМДЕР	МАМИЛЕЛЕР	МАКСАТТАР
Технологияларга кызыгуулар	Базалык операцияларды жана концепцияларды аткарууда жөндөмдүүлүгүн көрсөтүү	Окуучулар технологиялык системалардын операцияларын жана табиятын түшүнгөндүктөрүн көрсөтүшөт.жана
			Окуучулар технологияларды билгендик менен колдонушат.
				Окуучулар технологияга кызыгышат жана чыныгы жашоодо аларды колдонууда канааттандырарлык мисалдарды көрсөтө алышы мүмкүн.
	Социалдык, этикалык жана коомдук маселелер менен таанышуу.	Окуучулар технологияга байланышкан этикалык, маданий жана социалдык маселелерди түшүнүшөт.
			Окуучулар технологиянын системаларын жана программалык камсыздоолордун милдеттүү колдонушун практика жүзүндө көрүшөт.
				Окуучулар технологияларды колдонууга карата канааттандырарлык мамилелерин көрсөтүшөт, ал улантылуучулук окутууну, кызматташтыкты , жекече тырышчаактыкты жана натыйжалуулукту колдойт. .
	өндүрүүчүлүктүн технологиялык инструменттерин колдонуу	өндүрүштүк пайда үчүн технологиялык инструменттердин функциясын окуучулар түшүнүшөт.
			Окуучулар технологиянын инструменттерин окутууну кеңейтүү, жемиштүүлүктү жогорулатуу жана креативдүүлүккө көмөктөшүү үчүн колдонушат.
			Окуучулар жемиштүүлүктүн инструментин кеңейтилген моделдерди, технологияларды курууда биргелдешкен иштер үчүн, башка чыгармачылык иштерди даярдоо жана жарыкка чыгаруу үчүн колдонушат.
				Окуучулар команданын мүчөсү жана лидери катары, башкалар менен биргелешип колдоо түрүндө, өзүнүн жеке билимин жана башкалардын билимин кеңейтүү үчүн биргелешип иштешет
	Технологиянын изилдөөчү инструменттерин колдонуу.	Окуучулар маалыматтардын жана кабарлардын базалык принциптерин технология аркылуу түшүнүшөт.
			Окуучулар технологияны ар түрдүү булактардан маалыматтарды чогултуу жана баалоо үчүн колдонушат.
			Окуучулар технологиянын инструменттерин маалыматтарды иштетүү жана натыйжаларды жыйынтыктоо үчүн колдонушат.
			Окуучулар конкреттүү маселелер үчүн дал келүүчүлүктүн негизинде маалыматтардын жаңы булактарын жана технологиялык инновацияларды баалашат жана тандап алышат. х задач
				Окуучулар маалыматтарды жыйноодо жана таратууда этикалык, моралдык ,социалдык – жооптуу кызыкчылыктарын көрсөтүшөт.
	Технологияны проблемаларды чечүүдө жана чечимдерди кабыл алуунун инструменти катары колдонуу.	Окуучлар проблемаларды чечүүнүн базалык принциптерин жана чечимдерди кабыл алууну жана технологияны колдонууну түшүнүшөт.
к		Окуучулар проблеманы чечүү жана чечим кабыл алуу үчүн технологиянын ресурстарын колдонушат.
		Окуучулар чыныгы жашоодо проблеманы чечүү үчүн стратегияларды иштеп чыгууда технологияны колдонушат.
			Окуучулар проблеманы чечүүдө жана чечим кабыл алууда социалдык жоопкерчиликти, моралдык жана этикалык маселелерди

ДИСЦИПЛИНА АРАЛЫК ПРОБЛЕМАЛАРДЫ ЧЕЧҮҮНҮН НАТЫЙЖАЛАРЫ ЖАНА АТРИБУТТАРЫ

АТРИБУТТАР	НАТЫЙЖАЛАР		ТҮШҮНҮКТӨР	ИЛИМДЕР	МАМИЛЕЛЕР	МАКСАТТАР
Дисциплина аралык проблемаларды чечүү	Дисциплина аралык контексте (билимдүү инсан) тиешелүү дисциплинардык билимдер менен болгон терең мамилесин көрсөтөт.	Билимдин, концепциялардын, теориялардын ар түрдүү багыттарын жана окутуунун ар бир тармагындагы жыйынтыктоолорду түшүнүү.
				Тилдерди, белгилерди, шарттуу системаларды, жаңы билимдерди жыйынтыктоо ыкмаларынын системаларын колдонуу.
				Окутууну тармагы үчүн тура келүүчү конкреттүү дисциплинардык илимдерди колдонуу.
					Кабыл алуучулукту, дилгирликти, билимдин негиздүү базасындагы маанилүүлүктү, дүйнөлүк көз караштарды жана билимдерди жалпылоо жолдорун баалайт.
	Идеялардын жана маалыматтардын ортосунда байланыш түзүүгө болгон жөндөмдүүлүгүн (комплекстүү ойчул) көрсөтөт. )	Ойчулдуктун үлгүлөрүн Индуктивдүү (фактыдае жалпылоого), дедуктивдүү (жалпылоодон же теориядан фактыга), интуициялык (каалагандай процесстерден өз алдынча фактыларды кабыл алуу жолу менен) түшүнүшөт.
		Концепцияларды жана жалпылоолорду иштеп чыгуу жана концептуалдык структурага жаңы маалымат куруу.
				Маалыматтарды анализдөө жана синтездөө, проблемаларды чечүү жана чечимдерди кабыл алуу үчүн стратегиялардын көптөгөн комплекстеринин ар кандай багыттарын колдонуу.
				Үлгүлөрдү, байланыштарды , мамилелерди жана контекстерди таануу жана аныктоо; Мурунку билим мене жаңы билимди салыштыруу.
				Изилдөөдөн, эсептөөдөн жана ченөөдөн алынган маалыматтардын адекваттуулугун жана тактыгын баалоо жана күбөлүктүн негизинде бүтүмдү негиздөө.
				Адекваттуу жана так маалыматтарды алуу, бардык көз караштардв кароо, чечимдерди этикалык жактан кабыл алуу жана идея менен маалыматтын байланышын түзүү зарылчылыгын кароо даярдыгы.

ТОП МЕНЕН ИШТӨӨ ЖӨНДӨМДҮҮЛҮГҮ.

АТРИБУТТАР ЖАНА НАТЫЙЖАЛАР.

АТРИБУТТАР	НАТЫЙЖАЛАР	ТҮШҮНҮКТӨР	ИЛИМДЕР	МАМИЛЕЛЕР	МАКСАТТАР
Топ менен иштөө жөндөмдүүлүгү	Социалдык акыйкаттуулук; демократиялык процесстердин; өнөктөштүк жана башкаларды эске алуу; этикалык жүрүм – турумдар; кызыкчылыктардын кагылышында тынчтык келишимдер; чынчылдык; өзүнүн жеке ден соолуулугу жана жайлуулугу; башка адамдардын, кеңири коомчулуктун жана айланасындагылардын жайлуулугун ойлоо принциптерин баалоо менен көз карандысыз дүйнөгө катышу жөндөмдүүлүгү. .	Проблемаларды чечүүгө жана долбоордук иштерге жана жоопкерчиликти кабыл алуу маселелеринин баалуулуктарын түшүнөт.
		Командадагы, тайпадагы иштин күчтүү жана начар жактарынын, конфликтерди чечүүнүн принциптерин түшүнөт.
			өз алдынча инсан катары маселелерди, физикалык маселелерди, проблемаларды жана долбоолорду ишенимдүү аткарат жана ошондой эле өз ишине жана чечимдерине жооп берет.
			Топтун динамикасына канааттандырарлык салым кошуш үчүн инсан аралык илимдерди колдонот, ар кандай перспективаларды баалайт, сүйлөшүүлөр жолу менен ар кандай конфликттерди чечет жана максаттуу иштерди жана тапшырмаларды аткарат.
				Ишенимдердин жана мамилелердин жекече канааттандырарлык жана социалдык жоопкерчиликтин системасын түзөт, ал өз алдынча оюн билдирүүгө, жекече өсүүгөжана физикалык, социалдык, эмоционалдык жана моралдык жана этикалык жактан аспекттердин өсүшүнө мүмкүндүк берет. .
				Чынчылдыгын, социалдык , принциптерге. Демократиялык процесстерге , этикалык иштерге жоопкерчилигин, өнөктөштүгүн жана башкаларды ойлогондугун көрсөтөт.
	Маалыматы бар жаран катары акыйкатсыздыкты , жергиликтүү деңгээлде демократиясыз жана туруксуз практиканы аныктоо менен жана тышкы чөйрөнү жана дүйнөнүн жашоо формаларын, ресурстарынжана мурастарын башкарууга сүңгүп кирүү жолу менен активдүү катышат.	Понимать принципы демократии, социальной справедливости, уважения человеческих достоинств и необходимость в защите окружающей среды, культурного наследия и социальных ценностей.
			Жашоонун пландарын демократиялык практиканын туруктуулугу үчүн кыймылдардын жолу кылыш үчүн, социалдык феномендерди интерпритациялоого инсан аралык илимдерди колдонуу.
			Топто иштөө - акыйкатсыз социалдык жана тегерегиндеги практикага болгон чакыруу.
				Этикалык маалыматтарды баалоо жана коомчулук жана тиешелүү уюмдар менен тыгыз жана жемиштүү байланыш издөө.
				Социалдык баалуулуктарды баалоочу жана социалдык кастыкка каршы чыгышкан топтордун жана коомдун ойлорунун консенсусуна негизделген моралдык жана этикалык баалуулуктагы лидерлик сапаттарды көрсөтүү.

*) түшүнүү бул- конкреттүү күнүмдүк абалдагы билимге маани берүү.

чыгармачыл демилгелер.

АТРИБУТТАР	НАТЫЙЖАЛАР	ТҮШҮНҮКТӨР	ИЛИМДЕР	МАМИЛЕЛЕР	МАКСАТТАР
ЧЫГАРМАЧЫЛ ДЕМИЛГЕЛЕР	А) проблемаларды альтернативдүү чечүүнү, б) өзгөрүүгө ийкемдүүлүктү, с) тобокелчиликтерди, жаңычылдыктарды жана демилгелерди, д) чыгармачыл иштерди аткарууга зарыл болчу тартипти жана креативдүү көз карашты көрсөтөт.	Контексттерди түшүнөт, варианттарды кабыл алат жана кене келечекке алып келе турган тандоолордун жыйынтыктарын карап чыгат.
			Проблемаларды, абалды чечүү жана жаңы маанилерди же альтернативдүү келечекти билдирүү үчүн жаңы жолдорду түзүүгө ар кандай ыкмаларды же инструменттерди колдонуу.
			Чагылдыруу аркылуу жана тобокелчиликти кабыл ала билгендикти колдонуу жолу менен эстетикалык буйрукту, табышкерликти
			Жогорку сапаттагы продуктунун, системаны, маалыматты же аткарууну бир катар техниканы же технологияны колдонуу менен түзүү.
				Альтернативдүү чечимдерди издөөнү,өзгөрүүгө же проблемага, тобокелдикти кабыл алууга ийкемдүүлүктү, чыгармачылыкты өстүрүү үчүн зарыл тартипти жана креативдүү көз карашты баалайт.
	Кантип окуш керектигин үйрөнүү, өзүнүн окуусуна карата жоопкерчиликти кабыл алуу , өзүн -өзү түшүнүү, күнүмдүк жашшоодогу окутуу стратегияларын өткөрүү жана мамилени карап көрүүгө даярдыгын көрсөтөт.	Понимает свой собственный стиль обучения, слабые и сильные стороны, отношения, глубину знаний и набор навыков и стратегий с сознательной целью улучшения своего обучения
			өз оюн, жүрүм- турумун жайлуулугун жана прогрессин тиешелүү илимдерди жана стратегияларды , жана ийгилик мониторингин колдонуу менен пландаштыруу, уюштуруу, баа берүү жана башкаруу,
			Идеяларды, концепцияларды, илимдерди жана стратегияларды такыр башка абалга которуу жана аларды аткаруу мүмкүнчүлүгүн издөө.
			Сунуштарды , баалуулуктарды жана көз караштарда баалоо жана өзүңдүн жеке же башка чечимдердин жана өз жүрүм – турумуңду башкалардыкыны этикасын карап чыгуу.
				Билим алуу тууралуу баалуулуктар жана ойлор жана жеке билим алууңа, өзүңдү -өзүң түшүнүүгө жоопкерчиликти кабыл алуу.
Окутуу стратегияларынын күндөлүк турмушка которулушун жана ойлоого болгон мамилени карап чыгуу даярдыгынын маанилүүлүгүн баалайт.

түшүнүү бул- конкреттүү күнүмдүк абалдагы билимге маани берүү

15