Муун жана анын түрлөрү

5-КЛАСС

КЫРГЫЗ ТИЛИ

МУГАЛИМИ:

МЫРЗАГЕЛДИЕВА Э.К .

Адамдагы эң сонун нерсе — акыл менен билим.

САБАКТЫН ТЕМАСЫ:

МУУН ЖАНА АНЫН ТҮРЛӨРҮ

МАКСАТЫ:

• Муун деген эмне жана анын кандай түрлөрү бар экенин билүү, аларды түрлөрүнө ажыратууга үйрөнүү

ЖАҢЫ ТЕМА:

Бештин айынын жыйырма бири.

Класс иши.

Муун жана анын түрлөрү.

Биз колдонгон сөздөрдүн бардыгы муунга ажырайт. Муунду үндүү тыбыштар түзөт. Сөздө канча үндүү тыбыш болсо, ошончо муун болот.

Мисалы: а -ч ы к, оо -р уу , б е й-т а п-к а -н а

Муундун түрлөрү Кыргыз тилинде муундун 3 түрү бар.

Жабык муун

Ачык муун

Туюк муун

Ачык муун - үндүү тыбыштан гана турат же үндүү тыбыш менен аяктайт.

Мисалы: Э -л и -н а , А -н я

Жабык муун - муун үнсүз тыбыш менен аяктайт.

Мисалы: и з -и л -де,а р -зан. Туюк муун - үнсүз тыбыш менен башталып, үнсүз тыбыш менен аяктайт.

Мисалы: С е р - г е й , Г ү л - ж а н .

Бышыктоо:

251-көнүгүү.

Сөздөрдү муунга ажыратып, дептериңерге жазгыла, кандай муун экенин айтып бергиле. Муун эмнеге жараша болот?

Мисалы: Апаке- а-па-ке, жайлоо- жай-лоо

252-көнүгүү. Текстти окуп, сөздөрдү муунга ажыратып, кандай муун экенин аныктагыла.

Машина ээн жолдо куштай учуп бара жатты.

Ма-ши-на ээн жол-до уч-уп ба-ра жат-ты.

Жыйынтыктоо:

Муун деген эмне?

Анын кандай түрлөрү бар экен?

Үй тапшырма.

255-көнүгүү.

Сөздөрдү көчүрүп, катар келген үнсүздөрдү муунга ажыраткыла.

Мисалы: Касса- кас-са

ДЕН СООЛУГУБУЗГА КАМ КӨРҮП, ДЕН СООЛУКТА БОЛОЛУ. КИЙИНКИ САБАКТА КӨРҮШКӨНЧӨ!